• 25 مامىر, 2013

قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ قوسىمشا قاۋلىسى № 2

243 رەت

كورسەتىلدى

22 مين

وقۋ ءۇشىن

Egemen Qazaqstan

قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ قوسىمشا قاۋلىسى № 2

سەنبى, 25 مامىر 2013 1:43

2013 جىلعى 16 مامىر استانا قالاسى

«قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 54-بابىن, 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 1) جانە 3) تارماقشالارىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسقا دا بىرقاتار نورمالارىن رەسمي ءتۇسىندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنا تۇسىندىرمە بەرۋ تۋرالى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى, توراعا ي.ي.روگوۆ, كەڭەس مۇشەلەرى ءى.ج.باقتىباەۆ, ن.ۆ.بەلورۋكوۆ, ا.ن.جايىلعانوۆا, ۆ.ا.مالينوۆسكي, ا.م.نۇرماعامبەتوۆ, ءۇ.م.ستامقۇلوۆ قاتىسقان قۇرامدا, مىنالاردىڭ:

ءوتىنىش سۋبەكتىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى س.ب.اقىلبايدىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ر.ق.ءسارپەكوۆتىڭ,

سەنبى, 25 مامىر 2013 1:43

2013 جىلعى 16 مامىر استانا قالاسى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى م.ب.بەكەتاەۆتىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ سۋدياسى ع.ب.اق-قۋوۆانىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى ج.ق.اسانوۆتىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءا.ا.كومەكباەۆتىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگىنىڭ (قارجى پوليتسياسى) وكىلى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى (قارجى پوليتسياسى) اپپاراتىنىڭ باسشىسى س.ع.تەمىربولاتوۆتىڭ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدىڭ وكىلى – ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۇلتتىق ورتالىقتىڭ باسشىسى ۆ.ا.كاليۋجنىيدىڭ قاتىسۋىمەن,

ءوزىنىڭ اشىق وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتى ءتوراعاسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 54-بابىن, 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 1) جانە 3) تارماقشالارىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسقا دا بىرقاتار نورمالارىن رەسمي ءتۇسىندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنا تۇسىندىرمە بەرۋ تۋرالى ءوتىنىشىن قارادى.

بايانداماشى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ۆ.ا.مالينوۆسكيدىڭ حابارلاۋىن, وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ سويلەگەن سوزدەرىن تىڭداپ, ساراپشىلار – زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ مەملەكەت جانە قۇقىق تەورياسى مەن تاريحى, كونستيتۋتسيالىق جانە اكىمشىلىك قۇقىق كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى د.م.بايماحانوۆانىڭ; زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ مەملەكەت جانە قۇقىق تەورياسى مەن تاريحى, كونستيتۋتسيالىق قۇقىق كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ج.د.بۇسىرمانوۆتىڭ; زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, كاسپي قوعامدىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ە.ۆ.پوروحوۆتىڭ قورىتىندىلارىمەن; ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى (مەملەكەت جانە قۇقىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت ا.ا.سالىمگەرەي, مەملەكەت جانە قۇقىق ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى, PhD دوكتورى ج.و.بيتاباروۆا); ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ە.ق.كوبەەۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور م.ش.كاكىموۆا, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور ك.س.ءمۇسالىموۆا, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت ا.ۆ.تۋرلاەۆ); الماتى قالاسى جانە الماتى وبلىسى بويىنشا وڭىرلىك قايتا دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىك ارتتىرۋ ورتالىعىنىڭ مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى باسقارۋ ينستيتۋتى (ينستيتۋت رەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور ا.ا.توقتىبەكوۆ), قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسى ماماندارىنىڭ پىكىرىمەن, سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق ءىس جۇرگىزۋدىڭ وزگە دە ماتەريالدارىمەن تانىسىپ شىعىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى

انىقتادى:

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى ق.ءا.ءمامي 2013 جىلعى 17 ساۋىردە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى تۋرالى» 1995 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى №2737 قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 35-بابى 1-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىنا سايكەس «قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 54-بابىن, 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 1) جانە 3) تارماقشالارىن, سونداي-اق مەملەكەتتىك باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسقا دا بىرقاتار نورمالارىن رەسمي ءتۇسىندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنا (بۇدان ءارى – كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسى) تۇسىندىرمە بەرۋ تۋرالى وتىنىشپەن كونستيتۋتسيالىق كەڭەسكە جۇگىندى.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتىن زاڭنامالىق جانە (نەمەسە) زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيدە بەكىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن پارلامەنتتىڭ قاراۋى بارىسىندا تۋىنداعان ماسەلەلەر ءوتىنىش جولداۋعا سەبەپ بولعان. بۇل زاڭ جوباسىنا ساي مەملەكەتتىك ورگاندار فۋنكتسيالارىنىڭ ءبىر بولىگى زاڭنامالىق رەتتەۋ سالاسىنان الىپ تاستالادى.

زاڭ جوباسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەگەن, وعان سايكەس مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتى رەسپۋبليكا كونستيتۋتسياسىمەن, كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىمەن جانە زاڭدارىمەن عانا ەمەس, زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەرىمەن دە بەلگىلەنەدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنا تۇسىندىرمە بەرگەن كەزدە مىناداي سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋدى سۇرايدى:

«1. كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىنداعى «مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى» دەپ نەنى ءتۇسىنۋ كەرەك؟

2. كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعى 3) تارماقشاسىنىڭ مانماتىنىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قانداي فۋنكتسيالارى زاڭنىڭ رەتتەۋ نىساناسىن, ال قانداي فۋنكتسيالارى زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردىڭ رەتتەۋ نىساناسىن قۇراي الادى؟».

وتىنىشتە قويىلعان سۇراقتاردى قاراپ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس قوسىمشا مىنانى ءتۇسىندىرۋدى قاجەت دەپ سانايدى.

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ جانە كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنىڭ نورمالارىنا جاسالعان تالداۋ, «مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرىن», ءبىرىنشى كەزەكتە, ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىندا باياندى ەتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يدەيالارى, ماقساتتارى, مىندەتتەرى مەن پرينتسيپتەرى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىن رەگلامەنتتەيتىن قاعيدالار مەن نورمالار قۇرايدى دەپ ايتۋعا نەگىز بەرەدى.

مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ جيىنتىقتاعاندا مازمۇنىن قۇرايتىن ونىڭ باسشىلىق جاساۋ سالالارىمەن, ميسسياسىمەن, نەگىزگى مىندەتتەرىمەن, فۋنكتسيالارى جانە وكىلەتتىكتەرىمەن قاتار, «مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى» جۇيەسىنە باسىمدىققا يە وزگە ماسەلەلەر كىرەدى. ولاردىڭ قاتارىندا – مەملەكەتتىك ورگانداردى قۇرۋمەن, تاراتۋمەن جانە قايتا قۇرۋمەن, ولاردىڭ قىزمەتىمەن, قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تۇرلەرىمەن, ولاردىڭ زاڭدىق كۇشىمەن, قابىلداۋ, كۇشىنە ەنۋ جانە كۇشىن جويۋ تارتىبىمەن, سونداي-اق لاۋازىمدى جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مۇددەسىن بىلدىرەتىن وزگە دە تۇلعالار جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ نەگىزگى نىساندارىمەن, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن جانە جەكە تۇلعالارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ تارتىبىمەن بايلانىستى ماسەلەلەر.

كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ پىكىرىنشە, «مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ نەگىزدەرى» (كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسى) دەپ, مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىمەن بايلانىستى كونستيتۋتسيادا كوزدەلىپ, زاڭدارمەن بەلگىلەنگەن اسا ماڭىزدى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەۋگە باعىتتالعان پرينتسيپتەر مەن نورمالاردى تۇسىنگەن ءجون.

نەگىزگى زاڭنىڭ بىرقاتار باپتارىندا ۇيىمداستىرىلۋى مەن قىزمەتى, كونستيتۋتسيامەن قاتار, كونستيتۋتسيالىق زاڭدار مەن زاڭداردا بەلگىلەنۋى ءتيىس مەملەكەتتىك ورگاندار كورسەتىلگەن.

ماسەلەن, كونستيتۋتسيانىڭ قاعيدالارى مەن نورمالارىنا نەگىزدەلە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى قىزمەتىنىڭ; پارلامەنتتى ۇيىمداستىرۋ مەن ونىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى, ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ قۇقىقتىق جاعدايى; ۇكىمەتتىڭ قۇزىرەتى, ونى ۇيىمداستىرۋ مەن قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى; كونستيتۋتسيالىق كەڭەستى, سونداي-اق رەسپۋبليكانىڭ سوت جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتى كونستيتۋتسيالىق زاڭدارمەن ايقىندالادى (كونستيتۋتسيانىڭ 46-بابىنىڭ 4-تارماعى, 49-بابىنىڭ 4-تارماعى, 64-بابىنىڭ 4-تارماعى, 71-بابىنىڭ 6-تارماعى, 75-بابىنىڭ 4-تارماعى, 82-بابىنىڭ 3-تارماعى).

كونستيتۋتسيانىڭ قاعيدالارى مەن نورمالارىن دامىتۋ ماقساتىندا زاڭدارمەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ كوميتەتتەرىن جانە سەنات پەن ءماجىلىستىڭ بىرلەسكەن كوميسسيالارىن قۇرۋ, ولاردىڭ وكىلەتتىكتەرى مەن قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى; جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ مارتەبەسى مەن ونىڭ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ; رەسپۋبليكا پروكۋراتۋراسىنىڭ قۇزىرەتى, ۇيىمداستىرىلۋى مەن قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى, ءماسليحاتتاردىڭ قۇزىرەتى, ولاردى ۇيىمداستىرۋ مەن قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى, دەپۋتاتتاردىڭ قۇقىقتىق جاعدايى; جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتى, ولاردى ۇيىمداستىرۋ مەن قىزمەتىنىڭ ءتارتىبى; جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن ونىڭ قىزمەتى بەلگىلەنەدى (كونستيتۋتسيانىڭ 60-بابىنىڭ 4-تارماعى, 82-بابىنىڭ 5-تارماعى, 83-بابىنىڭ 1 جانە 4-تارماقتارى, 86-بابىنىڭ 6-تارماعى, 87-بابىنىڭ 6-تارماعى, 89-بابىنىڭ 3 جانە 4-تارماقتارى).

كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىنان جانە كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنان كەلىپ شىعاتىنى, كونستيتۋتسيادا كورسەتىلمەگەن وزگە دە مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى («قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارى تۋرالى» 1995 جىلعى 21 جەلتوقسانداعى № 2707, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى تۋرالى» 1995 جىلعى 21 جەلتوقسانداعى № 2710, «ادىلەت ورگاندارى تۋرالى» 2002 جىلعى 18 ناۋرىزداعى № 304 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى جانە ت.ب.); مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ايرىقشا ماڭىزدى تۇرلەرى ( «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ تۋرالى» 2011 جىلعى 6 قاڭتارداعى № 377-IV, «قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى تۋرالى» 2011 جىلعى 6 قاڭتارداعى № 380-IV قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى جانە ت.ب.); بيلىك وكىلەتتىگىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نىساندارى مەن ادىستەرى («نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» 1998 جىلعى 24 ناۋرىزداعى № 213, «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» 1999 جىلعى 23 شىلدەدەگى № 453, «اكىمشىلىك راسىمدەر تۋرالى» 2000 جىلعى 27 قاراشاداعى № 107 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارى جانە ت.ب.) زاڭنامالىق رەتتەۋ نىساناسى بولىپ تابىلادى

ءوتىنىش نىساناسىنىڭ جەكەلەگەن ماسەلەلەرى بويىنشا كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ بىرقاتار قاۋلىلارى قابىلدانىپ, قولدانىلۋدا (1996 جىلعى 2 جەلتوقسانداعى № 8, 1997 جىلعى 6 ناۋرىزداعى № 3, 2001 جىلعى 9 شىلدەدەگى № 11/2, 2001 جىلعى 12 قاراشاداعى № 14/2, 2003 جىلعى 11 اقپانداعى № 1, 2004 جىلعى 9 ساۋىردەگى № 5, 2004 جىلعى 15 ساۋىردەگى № 2, 2009 جىلعى 20 تامىزداعى № 5). بۇل قاۋلىلارعا سايكەس ناقتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ناقتى فۋنكتسيالارىن, وكىلەتتىكتەرىن, باسقارۋ نىسانالارىن, قۇزىرەتىنىڭ ارا-جىگىن اجىراتۋ ماسەلەلەرىن زاڭداردا بەلگىلەۋگە كونستيتۋتسيالىق تۇرعىدان جول بەرىلەدى.

كونستيتۋتسيالىق كەڭەس, كونستيتۋتسيادا اتالماعان مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى ارناۋلى زاڭدارمەن دە, مەملەكەت قىزمەتىنىڭ ءتيىستى سالالارىن رەتتەيتىن زاڭنامالىق اكتىلەر شەڭبەرىندە دە بەكىتىلۋى مۇمكىن ەكەنىن نەگىزگە الادى.

2. كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ ەكىنشى بولىگى نەگىزىندە 61-باپتىڭ 3-تارماعىنىڭ 1) – 11) تارماقشالارىندا اتالماعان قاتىناستار زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەرمەن رەتتەلەدى.

كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ ەكىنشى بولىگى جانە 44-بابىنىڭ 3), 5), 9), 18) – 20) تارماقشالارىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى: رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىن ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن بەلگىلەۋگە, ولاردىڭ فۋنكتسيالارى مەن وكىلەتتىكتەرىن بەكىتۋگە, سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ قۇرىلىمىن ايقىنداۋعا, ۇكىمەت قۇرامىنا كىرمەيتىن ورتالىق اتقارۋشى ورگانداردى قۇرۋعا, تاراتۋعا جانە قايتا قۇرۋعا; رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنە تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتىك ورگانداردى قۇرۋعا, تاراتۋعا جانە قايتا قۇرۋعا; ولاردىڭ باسشىلارىن قىزمەتكە تاعايىنداۋدىڭ جانە قىزمەتتەن بوساتۋدىڭ نەگىزدەرىن بەلگىلەۋگە; رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك بيۋدجەتى ەسەبىنەن ۇستالاتىن بارلىق ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان قارجىلاندىرۋ مەن ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن بەكىتۋگە; وزىنە باعىنىستى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ كۇزەت قىزمەتىن جانە رەسپۋبليكالىق ۇلاندى جاساقتاۋعا; قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسىن قىزمەتكە تاعايىنداۋدىڭ جانە قىزمەتتەن بوساتۋدىڭ نەگىزدەرىن بەلگىلەۋگە, ونىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىگىن انىقتاۋعا; رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگىن قۇرۋعا; قاۋىپسىزدىك كەڭەسىن جانە وزگە دە كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگانداردى, سونداي-اق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن جوعارى سوت كەڭەسىن قۇرۋعا حاقىلى.

رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ جارلىقتارىمەن سونداي-اق, مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ ماسەلەلەرى زاڭدارمەن پارلامەنتتىڭ, ۇكىمەتتىڭ جانە وزگە دە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتىنە جاتقىزىلماعان ماسەلەلەر بويىنشا قۇقىقتىق تۇرعىدان رەتتەلۋى مۇمكىن. رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارىمەن, جەكەلەگەن مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيىمداستىرۋ كونستيتۋتسيامەن, كونستيتۋتسيالىق زاڭدارمەن جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ اكتىلەرىمەن رەتتەلەدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اتقارۋشى بيلىكتى جۇزەگە اسىرادى, اتقارۋشى ورگانداردىڭ جۇيەسىن باسقارادى جانە ولاردىڭ قىزمەتىنە باسشىلىق جاسايدى (كونستيتۋتسيانىڭ 64-بابىنىڭ 1-تارماعى, 66-بابىنىڭ 6), 7) جانە 8) تارماقشالارى.

مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتى نەگىزدەرىنىڭ جوعارىدا اتالعان ەلەمەنتتەرى مەملەكەتتىك ورگان تۋرالى ۇلگى ەرەجەدە جۇيەلى تۇردە جازىلعان («قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورگانىنىڭ ۇلگى ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» 2012 جىلعى 29 قازانداعى № 410 قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعى).

3. مەملەكەتتىك ورگاننىڭ فۋنكتسيالارى ونىڭ ۇيىمداستىرىلۋىنىڭ نەگىزى مەن قىزمەتىنىڭ مازمۇنىن قۇرايتىن نەگىزگى ەلەمەنتتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ولار مەملەكەتتىڭ ماقساتىنان, مىندەتتەرى مەن فۋنكتسيالارىنان تىكەلەي كەلىپ شىعادى, ولارمەن ءوزارا بايلانىستى جانە جيناقتالا كەلە, مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ مىندەتتەرى مەن ماقساتى ءبىرتۇتاس مەملەكەتتىك اپپاراتپەن تۇراقتى ءارى تولىق جۇزەگە اسىرىلىپ, كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتار قورعالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

كونستيتۋتسيالىق كەڭەس 2008 جىلعى 15 قازانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىدا, كونستيتۋتسيانىڭ بىرقاتار باپتارىندا مەملەكەتتىك ورگاندارعا قاتىستى «فۋنكتسيا» تەرمينى پايدالانىلۋىنا نازار اۋدارىپ, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ «ءوز قۇزىرەتىنە سايكەس ىسكە اسىراتىن, جاريا-قۇقىقتىق سيپاتقا يە, سۋبەكتتەردىڭ شەكتەۋسىز سانىنا قاتىستى قولدانىلاتىن, مەملەكەتتىڭ ماجبۇرلەۋىنە نەگىزدەلۋى مۇمكىن» فۋنكتسياسىنىڭ تۇبەگەيلى سيپاتتاماسىن ايقىندادى (قاۋلىنىڭ 3-تارماعىنىڭ ەكىنشى بولىگى).

مەملەكەتتىك ورگاننىڭ فۋنكتسياسىن ءتيىستى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىدە ءدال ايقىنداۋ ونىڭ باستاۋلارىنىڭ ءبىرى جانە ميسسياسى ورىندالۋىنا, وكىلەتتىكتەرى مەن جاۋاپكەرشىلىك شەڭبەرى دۇرىس بەلگىلەنۋىنە كەپىل بولىپ تابىلادى, ال بۇل مەملەكەتتىڭ ءبىر ماقساتقا جۇمىلىپ, كەلىسىمدى قىزمەت ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

وسىلايشا, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارى كونستيتۋتسيامەن, كونستيتۋتسيالىق زاڭمەن, زاڭمەن, سونداي-اق رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ جارلىقتارىمەن, ۇكىمەت قاۋلىلارىمەن جانە ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ زاڭعا تاۋەلدى وزگە دە اكتىلەرىمەن بەلگىلەنەدى.

كونستيتۋتسيا ءوزىنىڭ بىرقاتار باپتارىندا مەملەكەتتىك ورگاندار, كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەندەرىمەن قاتار, زاڭدارمەن عانا ەمەس, وزگە قۇقىقتىق اكتىلەرمەن دە ايقىندالاتىن وزگە دە فۋنكتسيالاردى ورىندايدى دەپ بەلگىلەيدى. ماسەلەن, كونستيتۋتسيانىڭ 66-بابىنىڭ 10) تارماقشاسىنا ساي ۇكىمەت وزىنە كونستيتۋتسيامەن, زاڭدارمەن جانە پرەزيدەنت اكتىلەرىمەن جۇكتەلگەن وزگە دە قىزمەتتەردى ورىندايدى. ءماسليحاتتاردىڭ قاراۋىنا رەسپۋبليكا زاڭدارىنا سايكەس ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ, ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاراۋىنا – جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ مۇددەسىنە ساي رەسپۋبليكا زاڭدارىمەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا جۇكتەلەتىن وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرۋ جاتادى (كونستيتۋتسيانىڭ 86-بابى 4-تارماعىنىڭ 5) تارماقشاسى, 87-بابى 2-تارماعىنىڭ 4) تارماقشاسى).

كونستيتۋتسيالىق كەڭەس, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارىن زاڭنىڭ رەتتەۋ نىساناسىن قۇراۋى مۇمكىندەرى قاتارىنا جاتقىزۋ كريتەريلەرى, سونىڭ ىشىندە, حالىق قالاۋىن بىلدىرۋمەن جانە مەملەكەتتىك بيلىكتى ىسكە اسىرۋمەن, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قامتاماسىز ەتۋمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزمەتىنىڭ تۇبەگەيلى پرينتسيپتەرىن جۇزەگە اسىرۋمەن, رەسپۋبليكانىڭ باسقارۋ نىسانىمەن, ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىن, بىرتۇتاستىعىن جانە اۋماقتىق تۇتاستىعىن نىعايتۋمەن (كونستيتۋتسيانىڭ 1-9-باپتارى) بايلانىستى ماسەلەلەردى دە قامتيدى دەپ سانايدى.

كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ پىكىرىنشە, كونستيتۋتسيادا جانە زاڭداردا ايقىندالعان فۋنكتسيالاردان تۋىندايتىن, جانە ولاردى ناقتىلاپ, ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان فۋنكتسيالار زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيدە بەلگىلەنۋى مۇمكىن.

قوعامدىق قاتىناستاردى زاڭمەن جانە زاڭعا تاۋەلدى اكتىمەن رەگلامەنتتەۋ تۋرالى ماسەلەنى شەشكەن كەزدە مىناداي تالاپتار ساقتالۋعا ءتيىس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردى قۇرۋ جونىندەگى كونستيتۋتسيالىق قۇزىرەتىنەن (كونستيتۋتسيانىڭ 44-بابىنىڭ 3), 5), 12), 18 – 20) تارماقشالارى) كەلىپ شىعاتىن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارى مەن وكىلەتتىكتەرىن ايقىنداۋ جونىندەگى قۇقىعى شەكتەلمەۋگە ءتيىس. ۇكىمەت ءوزىنىڭ كونستيتۋتسيامەن, زاڭدارمەن جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ اكتىلەرىمەن بەلگىلەنگەن وكىلەتتىكتەرى شەگىندە عانا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارىن ايقىندايدى (كونستيتۋتسيانىڭ 66-بابىنىڭ 6), 8), 10) تارماقشالارى).

باياندالعاننىڭ نەگىزىندە, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق زاڭىنىڭ 35-بابى 1-تارماعىنىڭ 1) تارماقشاسىن, 2 جانە 3-تارماقتارىن جانە 41-بابىن باسشىلىققا الىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسى

قاۋلى ەتەدى:

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 61-بابى 3-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىندا بەلگىلەنگەن «مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيىمداستىرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ نەگىزدەرى» دەپ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسىنىڭ مازمۇنىنا (باسشىلىق جاساۋ سالالارى, ميسسيالارى, نەگىزگى مىندەتتەرى, فۋنكتسيالارى مەن وكىلەتتىكتەرى), قۇرۋ, تاراتۋ, قايتا قۇرۋ جانە قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ تارتىبىنە دەگەن نەگىزگى كوزقاراستى ايقىندايتىن تۇبەگەيلى پرينتسيپتەر مەن نورمالاردى تۇسىنگەن ءجون.

2. زاڭداردا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇيىمداستىرىلۋى مەن قىزمەتىنىڭ نەگىزىن قۇرايتىن فۋنكتسيالار, سونداي-اق جۇزەگە اسىرىلۋى كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىندا اتالعان اسا ماڭىزدى قوعامدىق قاتىناستاردى قامتيتىن فۋنكتسيالار بەلگىلەنەدى. بۇل, سونىڭ ىشىندە, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىق سۋبەكتىلىگى ماسەلەلەرىنە, قۇقىق شەكتەۋ سيپاتىنداعى شاراعا, سونداي-اق, قۇقىق قورعاۋ, باقىلاۋ-قاداعالاۋ فۋنكتسيالارىن جانە جەكەلەگەن قىزمەت تۇرلەرىن ىسكە اسىرۋعا رۇقسات بەرۋ ءتارتىبىن بەلگىلەۋدى قوسا وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن جانە جەكە تۇلعالارمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىنا قاتىستى بولادى.

3. زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيدە, ىسكە اسىرىلۋى كونستيتۋتسيانىڭ 61-بابى 3-تارماعىندا ساناپ كورسەتىلگەن قوعامدىق قاتىناستاردى قامتىمايتىن فۋنكتسيالار بەلگىلەنەدى. بۇل زاڭدا بەكىتىلگەن فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ مەحانيزمىن ايقىنداۋعا, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ىشتەي ۇيىمداستىرىلۋى مەن قىزمەتىنە, تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق نورمالاردى قابىلداۋىنا (شىعارۋىنا) قاتىستى بولۋى مۇمكىن. زاڭعا تاۋەلدى دەڭگەيدە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارى زاڭعا تاۋەلدى ءتيىستى اكت شىعاراتىن سۋبەكتتىڭ وكىلەتتىكتەرى شەگىندە عانا بەلگىلەنەدى.

4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 74-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس قوسىمشا قاۋلى ونى قابىلداعان كۇننەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى, شاعىمدانۋعا جاتپايدى, رەسپۋبليكانىڭ بۇكىل اۋماعىندا جالپىعا بىردەي مىندەتتى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 73-بابىنىڭ 4-تارماعىندا كوزدەلگەن رەتتى ەسكەرە وتىرىپ, تۇپكىلىكتى بولىپ تابىلادى.

5. وسى قوسىمشا قاۋلى رەسپۋبليكالىق رەسمي باسىلىمداردا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانسىن.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ي.روگوۆ.