مەديتسينا • 30 قازان، 2019

تيتاننان جاسالعان ومىرتقا – جاھاندىق مەديتسيناداعى سونى جاڭالىق

100 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعىندا تۇڭعىش رەت قازاقستاندىق مامانداردىڭ قولىنان شىققان جاساندى كەۋدە ومىرتقاسى ءتورت پاتسيەنتكە سالىندى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى، پروفەسسور سەرىك اقشولاقوۆ باسقاراتىن ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى اشىلعاننان بەرى 11 جىل ىشىندە كوپتەگەن تەڭدەسسىز وپەراتسيالار جاسالىپ، تالاي جاننىڭ ومىرىنە دارىگەرلەر قاۋىمى اراشا ءتۇستى. سونداي بىرەگەي وپەراتسيانىڭ ءبىرى – اۋرۋ ومىرتقانى جاساندى يمپلانتپەن اۋىستىرۋ. ال بۇل جولعى جاڭالىقتىڭ ءجونى تىپتەن وزگەشە.

بۇرىن. ءيا، بۇرىن دا ومىرت­قانىڭ اۋرۋ بولىگى الماستىرى­لا­تىن. بىراق ونداعى يمپلانت ءار ناۋقاس ومىرتقاسىنىڭ قۇرى­لىسى، ەرەكشەلىگى ەسكەرىلمەگەن، ورتا­شا قالىپتى ەسەپكە الىپ جاسالعان جالپىعا بىردەي ومىرتقا بولاتىن. دارىگەرلەر ادام بالاسىنىڭ تابيعا­تىندا ەشقاشان ءبىرىن-ءبىرى قايتا­لا­مايتىنىن، ءتىپتى ەگىزدەر اعزا­سىنىڭ دا وزگەشەلىكتەرى بولاتىنىن ايتادى. سوندىقتان اۋرۋ ومىرتقانى اۋىستىرعانىمەن، ونىڭ كىرىگىپ جۇمىس ىستەپ كەتۋىنە اعزا تاراپىنان قارسىلىق تۋىپ جاتادى. سول سەبەپتى ءار پاتسيەنتتىڭ وزىنە عانا ارنالعان يمپلانت جاساۋ كەرەك دەگەن توقتامعا كەلگەن ورتالىق باسشىسى سەرىك اقشولاقوۆ گرانتتىق ىزدەنىستەر اياسىندا 3 جىلداي ەڭبەكتەنۋدىڭ ناتيجەلى بولعانىن جەتكىزدى.

ىزدەنىس جولى. اۋەلى ۇلت­تىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى وتان­دىق عارىش سالاسىندا ىزدەنىسى مول «عالام» كومپانياسىنىڭ ۇجىمىمەن اقىلداسادى. ولار 3D اپپاراتى ارقىلى پاتسيەنتتىڭ وزىنە عانا ارنالعان ومىرتقانىڭ مودەلىن جاساۋعا بولاتىنىن، بۇل ءۇشىن تەك ناقتى ولشەمدەردى ءبىلۋ كەرەكتىگىن ايتادى. وسىلايشا اعزاعا كومپيۋتەرلىك توموگرافيا جاسالىپ، ومىرتقانىڭ قۇ­رى­لىسى، ءپىشىمى مەن كولەمى، قۇرا­مىن تولىق ەسەپتەگەن ماتە­ما­تيكالىق 3D مودەل جاسالدى.

 ال يمپلانت قانداي ماتە­ريال­دان بولۋ كەرەك دەگەن ساۋالدىڭ دا جاۋابى دايىن تۇرعان ەدى. بۇل اعزا تاراپىنان ەشقانداي جاتسىنۋ، قابىلداماۋ تۋمايتىن مەديتسينالىق تيتان بولاتىن. ەندى ونى تاجىريبەدەن وتكىزۋ تۋرالى ماسەلە تۋعاندا الەمدىك مەديتسينادا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدەگى وزىق كومپانيالار اراسىنان نەمىس ارىپتەستەرگە تاڭداۋ ءتۇسىپ، ورتالىق مامانى ۆيكتور الەينيكوۆ مودەلدى سىنامادان وتكىزۋگە گەرمانياعا جول تارتادى. ۋلم قالاسىنىڭ ورتوپەديا جانە بيومەحانيكا ينستيتۋتىندا نەمىس عالىمدارىمەن بىرلەسىپ يمپلانتتارعا مەحانيكالىق جانە بيو­مەحانيكالىق تەستىلەۋ وتكىز­گەن قازاقستاندىق دارىگەردىڭ ەڭبە­گى ەش كەتكەن جوق. جاساندى ومىرت­قا ءتۇرلى ەكسپەريمەنت جۇر­­گىزە­ءتىن اپپاراتقا سالىنىپ قىسىم­عا، ءتۇرلى بيومەحانيكالىق كۇشكە توتەپ بەرەتىنىن، قيمىل-قوزعالىسقا يكەمدىلىگىن تولىق دالەلدەدى. ناتيجەسىندە تابيعي ومىرتقادان ايىرماسى جوق دەگەن قورىتىندى قولعا ءتيدى. سول جەردە سىنامانىڭ ەكىنشى كەزەڭى، ياعني 6 مايىتكە اتالعان جاساندى ومىرتقانى سالۋ تاجىري­بە­سى جاسالدى. بۇل دا وتە جاقسى كورسەتكىشكە يە بولدى. ءتىپتى جاساندى ومىرتقاعا نەمىس ارىپ­تەس­تەر دە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە ىقىلاس ءبىلدىردى.

شەشۋشى كەزەڭ. بيىل شىلدە ايىن­دا العاشقى پاتسيەنتكە ومىرت­قا يمپلانتى سالىندى. ەر ازامات ومىرتقاسىنداعى اگرەس­­سيۆتى گەمانگيوما دەرتى­نەن وتى­رىپ-تۇرا الماي، ءتىپتى ءجۇ­رۋ­دى اۋىرسىنىپ جاتىپ قالعان ەكەن. تەپسە تەمىر ۇزەتىن جاستاعى ادامنىڭ توسەككە تاڭىل­ۋى قاي­دان وڭاي بولسىن؟! ومىرت­قانى جەپ، ج ۇلىندى قىسىپ تاستايتىن مۇنداي ىسىكتى ومىرت­قا­نىڭ تۇتاس سەگمەنتىمەن تۇگەل الىپ تاس­تا­ماسا بولمايدى. نەيرو­حيرۋرگ­تەر وسى ازاماتقا ارنايى جاساندى ومىرتقا جاساپ سالۋ جونىندە شەشىم قابىل­داي­دى. بۇرىن جالپىعا بىردەي يمپلانت جاساۋدىڭ تەحنولوگياسى بولعانىمەن، جاڭا جاساندى ومىرتقا سالۋ ءۇشىن باسقا ءادىس كەرەك. گەرمانيادا مايىتكە جاسال­عان تاجىريبەلىك جۇمىستار بارىسىندا بۇل ءادىس تە ەكشەلگەن ەدى. سونىمەن العاشقى وپەراتسيا وتە ءساتتى ءوتتى. پاتسيەنتتىڭ اۋرۋدان تۇرۋى تۇگىل، قالىپقا كەلۋى جىلدام ءجۇردى، دەيدى ور­تا­­لىقتىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى تالعات كەرىمباەۆ.

وپەراتسيادان ايىعىپ شىققان ازاماتتى ءبىز دە كوردىك. «قازىر وتىرىپ-تۇرۋ جاتتىعۋىن ەركىن جاسايمىن، سىرقاتىمدى ۇمىتۋعا اينالدىم. سەبەبى ەشقانداي اۋىر­سىنۋ، جانعا باتۋ دەگەن جوق، ساپ-ساۋ اداممىن. دارىگەرلەر كورسەتكەن جاتتىعۋلاردى ەركىن جاسايمىن، بولاشاقتا سپورتپەن دە اينالىسامىن. نەگىزى ءورت ءسوندىرۋشى مامانمىن عوي»، دەيدى جاساندى ومىرتقا يەسى.

ءورىس. ارادا وتكەن ءۇش ايدىڭ ىشىندە ءتورت پاتسيەنتكە جاساندى ومىرتقا سالىندى. ءبارىنىڭ دە جاعدايلارى جاقسى. «سىزدەرگە مىڭ العىس! قانداي دا ءبىر جاساندى دەنە سالىنعانى ەش سە­زىل­مەيدى. اۋرۋدان جازىلعان سوڭ كوڭىل كۇيىمىز دە كوتەرىڭكى، – دەيدى تيتاندى ومىرتقانىڭ ارتىق­شىلىعىن ۇعىنعان جاندار. بۇگىندە قازاقستاندىق نەيروحيرۋرگتەر تاجىريبەسى مەن «عالام» ۇجىمىنىڭ قولىنان شىققان يمپلانت تۋرالى نەمىس نەيروحيرۋرگتارىمەن بىرلەسە الەمدىك مەديتسينالىق كاسىبي جۋرنالدارعا ماقالا ازىرلەندى. سونىمەن بۇل وپەراتسيا دەربەستەندىرىلگەن مە­دي­­تسيناداعى جارقىن جاڭالىق بولىپ تۇر. وسىلايشا ومىرتقاسى ىسىك­پەن زاقىمدالعان پاتسيەنتتىڭ تەك وزىنە ارنالىپ، 3D پرينتەرلىك تەحنولوگيا بويىنشا جاسالعان جاساندى ومىرتقانى ورناتۋ ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى ماماندارىنىڭ بىرەگەي جوباسى ارقىلى جۇزەگە استى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تىركەمە توڭكەرىلىپ قالدى

ايماقتار • بۇگىن، 20:30

الماتى قالاسىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 18:40

الەم الدىنداعى ەكى پروبلەما

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 15:25

دوللار باعامى تۇراقتى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:54

ىزدەۋدەگى 16 قىلمىسكەر ۇستالدى

ايماقتار • بۇگىن، 11:10

ۇقساس جاڭالىقتار