100 • 29 قازان, 2019

ەل گازەتىنىڭ جاڭاشىل قادامدارى ۇلگى ەتىلدى

450 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

تۇركىستان قالاسىنداعى ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حقتۋ-­دا ەلىمىزدىڭ باس باسى­­لىمى – «Egemen Qazaq­stan» گازەتىنىڭ 100 جىل­دىعىنا وراي «Turkistan open media forum». جاڭا جانە ءداستۇرلى مەديا: ىن­تى­ماق­تاستىقتىڭ زاماناۋي مودەلدەرى» اتتى فورۋم ءوتتى. وسى فورۋمدا ەل گازەتى «ەگەمەندى» بولاشاق جۋرناليستەر ءبىلىم الار, ىزدەنىسىنە قاجەتتى دۇنيەنى تاباتىن, شەبەرلىگىن شىڭ­داي­تىن ۋنيۆەرسيتەتكە تەڭە­­گەن پىكىردى ەستىگەنىمىزدە مارقا­يىپ قالعانىمىز راس.

ەل گازەتىنىڭ  جاڭاشىل قادامدارى ۇلگى ەتىلدى

سوڭعى جىلدارى باسى­لىم­­داعى وزگەرىستەردىڭ وقىر­مان ءھام باسەكەلەستىك تالابىنا ساي­ جۇر­گىزىلىپ جات­قانى, رەسمي سا­­رىن ازايىپ, ەسەسىنە سىني, حا­لىق­ارا­لىق جاعدايلارعا قاتىس­تى ماتەريالدار, شەتەلدىك ساراپشى­لار­دىڭ پىكىرلەرىنە كوپ ورىن بەرىلە باستاعانى دا زيالى قاۋىم وكىلدەرى تاراپىنان ايتىلدى.

تۇركىستان وبلىستىق قو­عام­دىق دامۋ باسقارما­سىنىڭ قول­داۋى­مەن, قا­زاقستان جۋرناليستەر وداعى تۇركىستان وبلىس­تىق في­ليا­لى­نىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن فورۋمدا كەزىندە ەل گازەتىن­دە ەڭبەك ەتكەن ار­داگەرلەر­گە قۇر­مەت كور­سەتىلىپ, باسىلىمنىڭ بۇ­گىنگى جاڭاشىل قادامدارى ۇلگى ەتىلدى. تۇركىستان, جام­بىل, قى­زىلوردا وبلىس­تارىنان, ال­ماتى, شىم­­كەنت قالالارىنان كەلگەن بەلگىلى جۋرناليس­تەر رەس­پۋب­ليكامىزدىڭ باس گازەتىنىڭ تورقالى تويى­نا قۇت­تى بولسىن ايتتى. تۇر­كىستاندا وڭتۇستىك وڭىرلەر جۋرناليستەرىنىڭ باسىن قوسقان فورۋمعا تىلەكتەستىگىن ءبىلدىرىپ, ۇسىنىسى مەن قۇت­تىقتاۋلارىن جىبەر­گەندەر دە از ەمەس. مىسالى, قازاق باسىلىمىنىڭ جاناشىرلارى سەنات دەپۋتاتتارى نۇرتورە ءجۇسىپ پەن ايگۇل قاپباروۆا, ءما­جى­لىس دەپۋتاتى دارحان مىڭ­باي­دان ارنايى قۇتتىقتاۋلار كەلىپ ءتۇستى. ال «ەگەمەن قازاقستان» رەس­­پۋبليكالىق گازەتى» اق باس­قار­ما توراعاسى دارحان قى­دىر­الىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن فو­رۋم جۇمىسىن جۇرگىزگەن جۋرناليس­تەر ودا­عى تۇركىستان وبلىستىق في­ليالى توراعاسى عالىمجان ەلشىباي وقىپ بەردى. «بۇگىنگى اق­پارات ايدىنى وتە شاپشاڭ دامۋدا. وسىنداي سىندارلى كەزەڭ زامانا كوشىنە ىلەسىپ قانا قويماي, كەز كەلگەن قيىندىقتاردان جاڭا­شىلدىقپەن جول تاۋىپ, تىڭ پىكىرلەرمەن زاماناۋي تىلمەن ايتقاندا كرەاتيۆتى يدەيالارعا ارقا سۇيەۋدى قاجەت ەتەدى. مۇنداي جاعدايدا مەدياكەڭىستىكتە تەر توگىپ, اقپارات سالاسىنىڭ قا­زا­نىندا قايناپ جۇرگەن قىز­مەت­­كەرلەردىڭ باسىن قوسۋ, تا­جىريبە ءبولىسۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. تەك تۇركىستان عانا ەمەس, رەس­پۋبليكانىڭ بىرنەشە وڭى­رىن­دەگى بۇقارالىق اق­پارات قۇرال­دارىنىڭ, بلو­گەرلەرىنىڭ باسىن قوسقان بۇگىنگى مەديافورۋم­نىڭ العا قويعان ماقساتى – وسى سا­لادا جۇرگەن مامانداردىڭ تاجى­ريبەسىن ۇشتاۋ, قۇندى پىكىرلەردى العا قاراي ىلگە­رىلەتۋ دەپ ەسەپ­تەيمىن», دەلىنگەن باسقارما تو­را­عاسىنىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا. سونداي-اق القالى جيىن­دا ءسوز العان جۋرناليستەر ەل گا­زە­تىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىنە, باسە­كەلەستىككە ساي وزگەرىستەرىنە كە­ڭىنەن توقتالدى. كوپ جىلدار ەل گازەتىندە ەسەلى ەڭبەك ەت­كەن بەل­­گىلى قالامگەر, «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى, جازۋشى مارحابات بايعۇت «ەگەمەننىڭ» ەل تا­ريحىنداعى ەرەكشە ور­نى مەن بۇگىنگى باعىتى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ءارى جاس جۋرناليستەردى جاڭا­شىل­دىققا, ءوز مىندەتىن اتقارۋدا جاۋاپكەرشىلىككە ۇندەدى. كەزىن­دە باس باسىلىمنىڭ دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسقان الاش ارىس­­تارى تۇرار رىس­قۇلوۆ پەن سۇلتانبەك قوجانوۆتىڭ قازاق گازەت­تەرىنە جاناشىرلىعىن تىل­گە تيەك ەتىپ, رۋحاني باي­لىق ىز­­دەگەن تۇلعالاردىڭ اعار­­تۋ­شى­لىق باعىتتاعى ەڭبەكتەرىن وس­كەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى-ونەگە ەتۋگە شاقىردى. ال ق.ا.ياساۋي اتىن­داعى حقتۋ جۋرناليستيكا كافە­دراسىنىڭ وقىتۋشىسى, عا­لىم سەيدوللا سادىقوۆ «ەگەمەننەن» ەلىمىزدىڭ 100 جىل­دىق تاريحىن ايقىن كورۋگە بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. «زۇلمات جىل­داردىڭ ەلەسى, اشارشىلىق, رەپرەسسيا, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس, تىڭ يگەرۋ سياقتى حال­قىمىزدىڭ باسىنان وتكەن شە­جىرەلى كەزەڭنىڭ بارلىق كورىنىسىن باسىلىمنان تابا الاسىز. ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدىڭ كلاسسيكالىق وزىق ۇلگىلەرى, ءسوز مارجان­دارى دا وسى گازەتتە جاريالاندى. مەن ءوزىم­نىڭ عىلىمي مونوگرافيا­لارىم­دى جازۋ بارىسىندا وسى باسى­لىمنىڭ مۇراعاتىن اق­تاردىم. ستا­ليندىك جاپپاي رەپرەسسيا­لاۋ كەزىندەگى قارالاۋ, بيلىك تاراپىنان قول­دان ۇيىم­داستىرىلعان ىرىتكى سا­لار­لىق دە­­رەكتى ما­قا­لالار دا, جالپى قا­زاق حالقىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى, وتكەن كۇنىنىڭ شەجى­رەسىن وسى ەلىمىزدىڭ باس گازەتى مۇرا­عا­تىنان تابۋعا بولادى. باسى­لىمنىڭ بۇ­گىن­گى باعىتى, نارىق­تىق زامان­داعى ىزدەنىستەرى دە ۇلگى ەتەرلىك. جۋرناليستيكانى تاڭ­­داعان جاستارعا بەرەرى مول باسىلىم», دەيدى سەي­دوللا سا­دىقوۆ. سونداي-اق جامبىل وب­لىستىق «اق جول» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى كوسەمالى ءساتتىباي ۇلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, گازەتكە جازىلۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بويىنشا ءوز كوزقاراسىن اشىق ايتتى. «تار زاماندا الاش زيالىلارى ەلدىڭ باي-ماناپتارىن قازاق باسپاسوزىنە جازىلۋعا شاقىرعان.  قازاق باسىلىمدارىن توبەسىنە كوتەرگەن بۇل ەرلىك گازەتكە قىرىن قارايتىندارعا ساباق بولسا», دەپ­ اعىنان اقتارىلدى ك.ءسات­تى­باي­ ۇلى. ال «Egemen Qazaq­stan»­ گازەتىنىڭ جام­بىل وبلىسى­ بويىنشا­ مەنشىكتى ءتىلشىسى حا­ميت ەسامان باسىلىمنىڭ بۇگىن­گى باعىتى, جاڭا ايدارلار, ينتەرنەت رەسۋرستاعى جەتىس­تىكتەرى جونىندە اڭگى­مەلەدى. تۇركىستان وبلىستىق قوعامدىق دامۋ باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى دا­مير ءجۇنىسوۆ «ەگەمەننىڭ» ا­قپا­راتتىق كەڭىستىكتەگى ساياسي سالماعىنىڭ باسىمدىعىن ايتىپ, وڭىردە وڭدى ىس­تەردىڭ ەل گازەتى ار­قى­لى رەسپۋبليكاعا تارا­لىپ جاتقاندىعىنا توق­تال­دى. سونداي-اق فورۋم­دا «ەگەمەننىڭ» باي فوتو­مۇراعاتىندا جيناق­تال­عان ەل تاريحىنان, تاۋەل­سىزدىك­تىڭ سىندارلى سات­تەرى مەن جارقىن جەتىس­تىكتەرىنەن سىر شەر­تەتىن فو­توسۋرەتتەردى, ەلباسى مەن كور­­­­­نەكتى تۇل­عا­لاردىڭ, قا­­­زاق­­­ستان قالا­لارى مەن كورىك­تى مە­كەن­­­دەرى­نىڭ سيرەك كەزدەسەتىن كو­­رى­نىستەرىن بۇگىنگى نارىقتىق سۇ­رانىسقا ساي ءتيىمدى پايدالانۋدى ۇسىنعاندار دا بولدى.

كەلەلى كەڭەستە كەزىندە «Egemen Qazaqstan» گازە­تىندە قىز­مەت ىستەگەن ارداگەر جۋر­نا­ليس­تەر مارحابات بايعۇت پەن كوسەمالى ءسات­تىباي ۇلىنىڭ يى­عىنا شاپان جابىلىپ, قۇرمەت كور­سەتىلدى. «زاڭ مەديا» جشس باس ديرەكتورى دوسىمبەك قونىسبەك, رەسپۋبليكالىق «ۇلان» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى جۇلدىز ءابدىلدا, «وتىرار» مەدياحولدينگىنىڭ ديرەكتورى ايگەرىم جۇما­عۇلوۆا, «وڭتۇستىك رابات» گازەتىنىڭ رەداكتورى جانىبەك نۇرىش, جامبىل وبلىستىق «اراي» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى داۋلەت تولەندى «جاڭا جانە ءداستۇرلى مەديا: ىن­تىماقتاستىقتىڭ زاماناۋي مودەلدەرى» تاقى­رىبىندا وي تول­عادى. «فەيك جاڭالىقتار يندۋسترياسى: زاردابىمەن كۇرەسۋ جولدارى» تاقىرىبى دا قىزۋ تال­قىلانىپ, ۇسىنىس-پىكىرلەر ورتاعا سالىندى.

تۇركىستان تورىندەگى فورۋم اياسىندا قازاقستان جۋر­ناليس­تەر وداعى تۇر­كىستان وبلىستىق فيليا­لىنىڭ توراعاسى عالىم­جان ەلشىبايدىڭ ۇيىتقى بولۋى­مەن وداقتىڭ جامبىل, قى­زىل­­وردا, تۇركىستان وب­لىس­­تىق, شىم­­كەنت قالا­لىق فيليالدارى جانە «مە­ديا­كراتيا» قو­عام­دىق بىرلەستىگى اراسىندا بىر­­­­لەس­­كەن مەموراندۋمعا قول قو­يىل­­د­ى. فورۋمعا قو­­­­ناق رەتىندە قا­تىسقان قازاق­ستان جۋرناليستەر ودا­­عى باسقارماسىنىڭ تورا­عا­سى سەيىت­­قازى ماتاەۆ تىر­شى­لىگى قاي­­ناعان تىلشىلەر قاۋىمىن بەرە­كە-بىرلىككە شاقىرىپ, ەلدىك مۇد­­دە جولىندا ەڭبەك ەتۋگە شا­قىر­دى. جۋرناليستەر وداعىنا مۇ­شەلىككە قابىل­دانعان بىرقاتار ارىپ­تەستەرگە مۇشە­لىك كۋالىكتى تابىس ەتتى.

 

تۇركىستان

 

سوڭعى جاڭالىقتار