كورمەگە مامبەەۆتىڭ ءومىرىنىڭ ءار كەزەڭىندە جازىلعان 70-كە تارتا تۋىندىسى قويىلدى. ونىڭ لەنينگراد كەسكىندەمە, ءمۇسىن جانە ساۋلەت ينستيتۋتىندا وقىعان ستۋدەنتتىك جىلدارى مەن داۋىرلەر كەزەڭىمەن تانىستىعى ءتۇستىڭ شەكسىز مۇمكىندىكتەرىن اشىپ بەردى. سۋرەتشى شىعارماشىلىعىندا پورترەت جانرىنىڭ قاشان دا ماڭىزدى بولعاندىعى ءاربىر مودەلدىڭ سازىنا سەرگەك قاراعان قولتاڭباسىنان انىق كورىنەدى. كوزى تىرىسىندە قاتار جۇرگەن زامانداسى, بەلگىلى ونەرتانۋشى, زاماناۋي ونەر مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى نەللي شيۆرينا دا اتالعان جيىنعا قاتىسىپ, سۋرەتشىنىڭ قازاق مەنتاليتەتىن پايىمداۋ يدەياسىنا قاتىستى جىلى لەبىزىن ىرىكپەدى.
–جاستايىنان جەتىم قالعان مامبەەۆتىڭ قانىندا, ساناسىندا, تەگىندە قازاق ساندىك-قولدانبالى ونەرىمەن تىعىز بايلانىس جاتتى. كارتينالاردىڭ ءون بويىندا جاتقان ەتيۋدتىك مىنەزگە قانىعا وتىرىپ, ءدال وسى دۇنيەنىڭ ونىڭ شىعارماشىلىعىنىڭ ۇستىنى ەكەنىن ۇعا الاسىزدار. ول ءبىر كەزدەرى قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعى باسقارماسىنىڭ توراعاسى بولىپ تۇرعاندا سۋرەتشىلەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە بار جاعدايدى جاسادى. زيالى, مادەنيەتتى, قايراتكەر جان ەدى, – دەگەن ول ديۋرەر سياقتى سونشالىق اشىق جازباسا دا, باتىل ءارى سىپايى بەينەلەنگەن جاس دەنەنىڭ سۇلۋلىعىن ءتۇسىرىپ قالۋعا ۇمتىلعان كەسكىندەمەشىنىڭ سەزىمى, جان تولقىنىسى تۋرالى دا شەشىلە سويلەدى.
–مەن مامبەەۆتى ەرتەدەن تانيمىن. ال «بەلگىسىز مامبەەۆ» كورمەسىنە شاقىرتۋ كەلگەندە ويلانىپ قالدىم. مەن ءوزى مامبەەۆ تۋرالى تولىق بىلەم بە؟ نەگە بەلگىسىز؟ العاش تانىستىقتا بايقاعانىمداي, مامبەەۆ قىزىل تىلگە جۇيرىك, شەشەن ادام بولاتىن. ونى تىڭداماۋ مۇمكىن ەمەس-ءتىن. ادەمى, ساۋاتتى, باي. سىرتقى فورماسىمەن عانا ەمەس, ىشكى مازمۇنىمەن باۋراپ الاتىن. ونىڭ سۋرەتتەرىنە قاراپ تۇرىپ تاڭدانباسقا شاراڭ جوق. باتىل دا جالپاق جاقپا تەحنيكاسى ونىڭ دارىندى سۋرەتشى ەكەنىن ايگىلەپ تۇرعان جوق پا؟! ونىڭ سوڭعى جىلدارداعى ىزدەنىسى كومپوزيتسياسىن وزگەرتتى ءارى بوياۋ مەن ءتۇس ۇيلەسىمدىلىگىنە دەن قويدى. ول ءوزىنىڭ ءسوزسىز تالانتىن ومىردە دە, ونەردە دە كورسەتە ءبىلدى,– دەيدى ونەرتانۋشى نەللي شيۆرينا.
ءپىشىن, ءتۇس پەن كەڭىستىكتىڭ بىرتۇتاستىعىن ىزدەپ وتكەن كەسكىندەمەشى سابىر مامبەەۆتى ءاماندا تۇلعالار مەن مىنەز-ق ۇلىق قىزىقتىردى. كولەڭكەلى كەڭىستىكتەگى ديناميكالىق فون كەيىپكەرلەردىڭ جاي-كۇيىن الدىڭعى قاتارعا شىعارىپ, شاڭىراق استىندا ءوتىپ جاتاتىن ءومىردىڭ ءار الۋان ءساتى ءتۇرلى كەيىپكەرمەن قاۋىشتىرادى. مامبەەۆ قىلقالامىنداعى پەيزاجدار اۋەنى ءار باسقا. ولار قانشالىقتى تانىس بولسا دا, فورما مەن كۇزگى لاندشافت بوياۋىنىڭ مولدىعى كىمدى بولسىن قايران قالدىرادى. سۋرەتشىنىڭ ءوزى ۇنەمى تاعات تاپپاي ىزدەنەتىن وزگەرىستەرى اۋەلى ونىڭ پەيزاجدارىندا كورىنىس تاباتىن. «قازاقستاندى كوپ ارالادىم, كوپ كوردىم, ەتيۋدتەر جازدىم. وسى ماتەريالداردىڭ ءبارى ماعان تىنىشتىق بەرمەدى. بوياۋمەن ورنەكتەۋدى تالاپ ەتكەن كەزەڭدەر بولدى...ۇنەمى قورشاعان ورتاڭنان, تابيعاتتان, ونەردىڭ وزىنەن ءوزىڭدى شابىتتاندىرىپ, جانداندىراتىن كۇش ىزدەۋدەن جالىقپاۋ كەرەك», دەگەن سۋرەتشىنىڭ كەزىندە ايتقان پىكىرى تۇتاستىق پەن ۇيلەسىم يدەالىنا دەگەن بەرىك سەنىمگە باس ۇرعانىن كورسەتسە كەرەك. يمپرەسسيونيستىك كوركەمدىك مانەر اڭعارىلاتىن «توبەلەر. كۇز», «تاۋعا بارار جول», «جول», «كەڭ دالا» پەيزاجدارى مامبەەۆتىڭ جىل وتكەن سايىن تۇستىك قۇرىلىمنىڭ بىرلىگىنە قول جەتكىزۋ سىندى بەكزات اۋەننىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالدى.