قوعام • 27 قىركۇيەك، 2019

انار جايىلعانوۆا: نەگىزگى مىندەت – مەملەكەتتىك ساپالى قىزمەت

232 رەت كورسەتىلدى

ەلباسى ن.نازارباەۆ ۇسىنعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردىڭ ءبىرى – كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات پەن قوعامعا ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ. وسى ۇلت جوسپارىنداعى مىندەتتەردىڭ وزەكتىلىگىنە نازار اۋدارعان پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ءتيىستى ورىندارعا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا تاپسىرمالار بەردى. وسى ورايدا جۇرتشىلىقتى ەلىمىزدىڭ دامۋىنا جول اشىپ قانا قويماي، كوپتەگەن تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن، حالىقتىڭ مۇددەسى بارىنشا ەسكەرىلە وتىرىپ اتالعان ماقسات-مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ بارىسىمەن حاباردار ەتۋدى ءجون كورىپ، مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ ءتورايىمى انار جايىلعانوۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

– انار نۇرالىقىزى، جا­قىن­دا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ جارلىعىمەن مەم­لە­كەتت­ىك قىزمەت ىستەرى جانە سىباي­لاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى ەكىگە ءبولىندى. ناتي­جە­سىندە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستە­رى اگەنتتىگى جەكە ورگان رەتىن­دە قىز­مەت ەتە باستادى. بۇل وزگ­ە­رىس مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيە­سى­نە قانداي وزگەرىستەر مەن جاڭا­لىقتار اكەلدى؟

– بۇرىنعى اگەنتتىكتى ەكى تاۋەل­سىز مەملەكەتتىك ورگانعا قايتا ۇيىمداستىرۋ ەڭ الدىمەن ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى حالقىمىزدىڭ قاجەتتىلىگىنە باعدارلانعان كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتى قۇرۋ بويىنشا نەگىزگى فۋنكتسيالارعا باسا نازار اۋدارۋعا مۇمكىندىك الدى. نەگىزى، تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەل­باسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا اگەنتتىككە كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات پەن قوعامعا ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى اۋقىمدى مىندەتتەردىڭ كەشەنىن ىسكە اسىرۋدى جۇكتەگەن.

ولاردىڭ قاتارىنا مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى مەريتوكراتيا قاعي­دات­تارىن نىعايتۋ، ونىڭ تيىمدى­لىگىن، اشىقتىعىن، باسەكەگە قابى­لەت­تى­لى­گىن كۇشەيتۋ، بارلىق دەڭگەي­دەگى مەملەكەتتىك اپپارات قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ، ازامات­تارمەن تۇراقتى كەرى بايلانىس ورناتۋ، ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇد­دەلەرىن قورعاۋ، اكىمشىلىك كەدەر­گىلەردى ازايتۋ، مەملەكەتتىك قىز­مەت­شىلەردى قولداۋ شارالارى كىرەدى.

ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن مىن­دەت­تەردىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ، ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ الدىمىزعا مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەردى.

باسىم مىندەتتەردىڭ ىشىندە مەم­لەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ولارعا قولجە­تىمدىلىكتى جاقسارتۋ، مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى الەۋمەتتىك قولداۋ بويىنشا شارالار كەشەنىن ازىر­لەۋ جانە پرەزيدەنتتىك جاستار كادر رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋ جۇمىس­تارى بار. قازاقستاننىڭ مەملە­كەتتىك قىزمەت جۇيەسىنىڭ دامۋى ساياسي، ەكونوميكالىق جانە قوعامدىق قاتىناستاردىڭ وزگەرۋ ۇدەرىستەرىمەن تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان ءبىز جاڭا جاعدايلاردا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ەلدە بولىپ جاتقان بارلىق وزگەرىستەرگە نەمقۇرايلى قاراماۋىمىز قاجەت.

– مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا، باعالاۋعا، باقىلاۋعا ازاماتتىق قوعام بەل­سەن­­دىلەرىن ارالاستىرۋ ماسەلەسى قول­­عا الىندى ما؟ ناتيجەلەر قان­­داي؟

– اگەنتتىكتىڭ الەۋمەتتىك تاپ­سى­رىسى بويىنشا جىل سايىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەملە­كەت­تىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن باعالايدى. 2018 جىلدىڭ ناتي­جەسىندە حالىقتىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا قاناعاتتانۋ دەڭگەيى رەسپۋبليكا بويىنشا 72،4% نەمەسە ورتا ەسەپپەن العاندا 5 بالدىق شكالا بويىنشا 4،66-نى قۇرادى.

مونيتورينگ ناتيجەسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىل­دايدى. ماسەلەن، مەملەكەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ مەرزىمىن جانە قاجەتتى قۇجاتتاردى قىسقارتۋ بويىنشا ستاندارتتارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزەدى، قىزمەت كورسەتۋدىڭ بيزنەس-پروتسەستەرى وڭتايلاندىرىلادى، قوسىمشا كۇتۋ ورىندارىن ورناتۋ، مۋلتيكاسسا جانە cash-تەرمينال، اۋانى كونديتسيونەرلەۋ جۇيەسىن ورناتۋ، كەزەكتىلىك قالىپتاسپاۋى ءۇشىن وپەراتورلار سانىن كوبەيتۋ، قولجەتىمدى جەردە قىزمەت الۋ ءتارتىبى، سونداي-اق، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى تۇلعالارعا جاعدايلار جا­ساۋ ءۇشىن كومەكشىنى شاقىرۋ باتىر­ماسى، پاندۋستار جانە ەدەنگە تاكتيلدى تاقتالار ورناتۋ، الەۋمەتتىك قورعالماعان ازاماتتار ءۇشىن (مۇگەدەكتەر، جۇكتى ايەلدەر جانە ت.ب.) ارنايى بولەك ۇستەل جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەنگىزەدى.

وڭىرلەرگە كەلەتىن بولساق، اگەنتتىكتىڭ اۋماقتىق دەپارتا­مەنت­تەرىندە مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا ۆەدومس­تۆوارالىق جۇمىس قىزمەت ىستەۋدە. ولاردىڭ قۇرا­مىندا قوعام بەلسەندىلەرى، ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى جانە ت.ب. بار. وتكىزىلەتىن كەڭەستەردە قىز­مەت بەرۋشىلەردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋدەگى ءجيى ورىن الاتىن كەمشىلىكتەرىن انىقتاپ، ولاردى جويۋ بويىنشا ءتيىستى ۇسىنىستار ازىرلەيدى.

– مەملەكەت باسشىسى پرە­زيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەر­ۆىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا تاپسىرما بەردى. بۇل باستاما مەم­لەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن جەتىل­دىرۋگە قالاي اسەر ەتەدى دەپ ويلايسىز؟

– شىنىندا دا، بۇل ماسەلەنى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا كوتەرگەن بولاتىن، ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ وزگەرۋى، جا­ڭارتىلۋى ءتيىس ەكەنىن، زاماناۋي ويلايتىن، جوعارى دەڭگەي­دەگى قۇزىرەتتى، قازىرگى زامانعى ترەند­تەردى بىلەتىن جانە ت.ب. قۇزىرەتتەرى بار جاڭا فورماتسياداعى باسقا­رۋ­شىلاردى مەملەكەتتىك قىزمەتكە تارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

رەزەرۆكە ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ بىرنەشە نەگىزگى كەزەڭدەردەن تۇ­را­دى: ولاردىڭ قابىلەتتەرىن تەستى­­لەۋ، ەسسە جازۋ، جوبالاردى تا­­نىس­تىرۋ، قۇزىرەتتىلىكتى باعالاۋ، سا­­راپتامالىق كوميسسيادا قاتىسۋ­شى­­لارمەن اڭگىمەلەسۋ جانە كادر رەزەرۆى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيادا ۇمىتكەرلەردىڭ كانديداتۋرالارىن قاراۋ.

ىرىكتەۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرى رەزەرۆتەگىلەر تۋرالى تولىق اقپارات جيناپ، ولاردىڭ قابىلەتتەرىن جانە ەڭ باستىسى – ولاردىڭ الەۋەتىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

پرەزيدەنتتىك رەزەرۆتەن تاعاي­ىنداۋ كەلەسى باسشىلىق لاۋازىم­دارعا كوزدەلەدى – قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ مينيسترلەرى، ولار­دىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارلارى مەن ورىنباسارلارى; وبلىستاردىڭ، رەسپۋب­ليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ، استانانىڭ اكىمدەرى، ولاردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارلارى مەن ورىنباسارلارى، اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارى; ورتالىق اتقارۋشى ورگاندار كوميتەتتەرىنىڭ توراعالارى، جاۋاپتى حاتشىلارى; وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ، وبلىستار اۋداندارىنىڭ جانە قالا­لارداعى اۋدانداردىڭ اكىمدەرى; قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونس­تيتۋتسيالىق كەڭەسى، قازاقستان پرە­­زي­دەنتىنىڭ ءىس باس­قار­ماسى، ور­تا­لىق سايلاۋ كوميسسيا­سى، رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتىڭ ات­قا­رى­لۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كومي­تەتى، مەملەكەتتىك قىزمەت ىس­تەرى اگەنتتىگى اپپاراتتارىنىڭ باس­شىلارى، جوعارعى سوت جانىن­داعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قام­تاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى; جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ حاتشىسى – اپپارات باسشىسى; جاۋاپتى حاتشى لاۋازىمى ەنگى­زىلمەگەن ورتالىق اتقارۋشى ورگاندار اپپاراتتارىنىڭ باسشىلارى، ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۇلتتىق ورتالىقتىڭ باسشىسى.

سونداي-اق رەزەرۆكە قابىل­دان­عان ازاماتتار ۇلتتىق باسقا­رۋشى حولدينگتەر، ۇلتتىق حولدينگ­تەر، ۇلتتىق كومپانيالار باسقار­ما­لارىنىڭ توراعالارى جانە مۇ­شەلەرى لاۋازىمدارىنا تاعايىن­دالۋى مۇمكىن.

رەزەرۆتەگىلەر لاۋازىمعا تاعاي­­ى­ن­­دالعانعا دەيىن ارنايى ازىرلەن­گەن باعدارلامالار بويىنشا وقى­تىلادى. ىرىكتەۋدىڭ ناتيجەسى نەگىزىندە ساراپشىلاردىڭ بەرگەن ۇسىنىستارى بويىنشا رەزەرۆشىلەر ءۇشىن جەكە باعدارلاما ازىرلەنۋى دە مۇمكىن. بۇل وقىتۋ باعدارلاماسى جوعارىدا ايتىلعان لاۋازىمدارعا قاجەت قوسىمشا ءبىلىم الۋعا، حالىق­پەن جۇمىس ىستەۋگە، ونىڭ ىشىندە كوپشىلىك الدىندا ءسوز سويلەۋ جا­نە تەز شەشىمدەر تالاپ ەتىلەتىن جاع­دايدا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن قاجەت­تى قاسيەتتەردى ارتتىرۋعا باعىت­تالعان.

پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىنە ءوتۋ – بۇل مىندەتتى تۇردە لاۋازىمعا تاعايىندالۋعا كەپىل بولمايدى.

پرەزيدەنتتىك جاستار كادرلىق رەزەرۆىن قۇرۋداعى باستى ماقسات جاستار ءۇشىن ءتيىمدى ءارى اشىق الەۋمەتتىك ليفت قۇرۋ ەكەندىگىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل ازاماتتارعا زور ءۇمىت ارتىلادى جانە ولار ال­داعى رەفورمالاردىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولۋى قاجەت.

جالپى، بۇگىندە رەزەرۆكە ىرىك­تەۋگە قاتىسۋعا ۇمىتكەرلەر ءۇشىن Pkrezerv.kz ونلاين-پلاتفورماسى ارقىلى تىركەلىپ، قۇجاتتارىن تاپسىرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ 24 قىركۇيەگىندەگى جاعداي بويىنشا 6739 ادام ونلاين-پلاتفورمادا تىركەلدى. ونىڭ 1191-ءى
بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى تاپ­سىرعان. تىركەلۋ قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى.

– مەملەكەتتىك قىزمەتتى وڭتايلاندىرۋ، ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شەنەۋنىكتەردىڭ سانىن قىسقارتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر ما؟ 18 ملن حالىققا 100 مىڭعا جۋىق مەملەكەتتىك قىز­مەتشىنىڭ بولۋى حالىقارالىق ستاندارت بويىنشا كوپ ەمەس پە؟

– مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەتتىك اپ­پاراتتى وڭتايلاندىرۋدى تاپ­سىرعان. قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ شتاتتىق سانى 98 مىڭعا جۋىق. 2024 جىلعا قاراي ولار 25 پايىزعا قىسقارۋى قاجەت. شتات سانىن وڭتايلاندىرۋ كەزەڭ-كەزەڭمەن بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە جۇرگىزىلەدى. وسى تاپسىرمانى ورىن­داۋدىڭ ناقتى تەكتىكتەرى قازىرگى ۋاقىتتا ۇكىمەتپەن پىسىق­تالۋدا. جاقىن ارادا قىسقارتۋ بو­يىنشا ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ ءۇشىن ءتيىستى جۇمىس توبىن قۇرۋ جوس­پارلانۋدا. وڭتايلاندىرۋ كەزىندە ۇنەمدەلگەن قاراجات نە­عۇرلىم ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىن قىزمەتكەرلەردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جۇمسالماق. ءوز كەزەگىندە بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتكە باسەكەگە قابىلەتتى، بىلىكتى مامانداردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

– مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيە­سىندە گەندەرلىك تەڭدىك ماسەلەسى قالاي جولعا قويىلعان؟

– بۇگىنگى كۇنى مەملەكەتتىك قىز­مەتتە گەندەرلىك تەڭدىكتى قامتا­ماسىز ەتۋ ماسەلەسى بويىنشا ناقتى ناتيجەلەر بار. 2019 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ اراسىندا ايەلدەردىڭ ۇلەسى 55%-دى قۇرايدى. بۇل يتاليا، بەلگيا جانە يسپانيا سياقتى ەىدۇ ەلدەرىندەگى وسىعان ۇقساس كورسەتكىشتەن جوعارى. باسشى لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەيتىن تۇلعالاردىڭ اراسىندا ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 40%.

بەرىلگەن كورسەتكىشتى جاقسارتۋ ءۇشىن اگەنتتىك جۇيەلى جۇمىس جۇر­گىزۋدە. ماسەلەن، قازىرگى ۋاقىتتا ايەلدەردى باسشى لاۋازىمدارعا ۇسىنۋ كورسەتكىشى مەملەكەتتىك ورگان قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ينديكاتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندە بەكىتىلدى. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە كونكۋرستىق راسىمدەردىڭ اشىق­تىعى ارتۋدا. بۇل بارلىق ازامات­تار ءۇشىن، سونىڭ ىشىندە ايەلدەر ءۇشىن، قىزمەتشىلەردىڭ تەك ەڭبە­گىنە بايلانىستى لاۋازىمىن جو­عارىلاتۋ مۇمكىندىگىنە سەنىمدى نى­عايتتى. وسىلايشا، 2018 جى­لى مەم­لەكەتتىك قىزمەتكە كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا تا­عايىندالعان ايەلدەردىڭ ۇلەسى 48%-دى قۇرادى.

سونىمەن بىرگە ايەلدەردى شە­شىم­دەردى قابىلداۋ دەڭگەيىنە ىلگە­رىلەتۋ بويىنشا گەندەرلىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ­دىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى گەندەرلىك ءبىلىم بەرۋ مەن گەندەر­لىك وقىتۋ بولىپ تابىلادى. جىل سايىن مەملەكەتتىك باسق­ا­رۋ اكادەمياسىمەن گەندەر ماسە­لەسى بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ سەمينارلارى وتكىزىلەدى. وسىنداي سەمينارلاردىڭ ماق­ساتى – قازىرگى قوعامنىڭ گەن­دەرلىك ۇردىستەرىن تالداۋ جانە قو­عام دامۋىنداعى ايەلدەردىڭ كوش­باسشىلىعىن كەڭەيتۋدە عىلى­مي-تا­جىريبەلىك تاسىلدەردى قول­دانۋ، گەن­دەرلىك ساياسات سالاسىندا مەملە­كەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتتەرىن ارتتىرۋ.

– مەملەكەتتىك قىزمەتتەر ءتىزىلىمىن تسيفلىق ۇلگىدە بەرۋ – ۋاقىت تالابى ءارى ازاماتتار ءۇشىن ىڭعايلى. اتالعان سالانى جەتىلدىرۋ ءۇشىن قانداي شارالار قولدانىلماق؟

– بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تىزىلىمىنە ەنگىزىلگەن 740 قىزمەتتىڭ 72%-دان استامى (538) تسيفرلاندىرىلعان، ياعني بۇل ولاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتەدى. مىسالى، مەملەكەتتىك قىزمەت الۋشى «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالى ارقىلى قىزمەت العان كەزدە ودان قوسىمشا قۇجاتتار سۇراتۋ ماسەلەسى جوق، سونداي-اق قىزمەتتى كورسەتۋ مەرزىمى دە ساقتالادى جانە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن تىكەلەي بايلانىسى جويىلادى. بۇل قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە تولىق اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەدى.

سونىمەن قاتار ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس 2020 جىلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى تۇردە كورسەتۋدى 90%-عا جەتكىزۋ بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسيا­سى ارقىلى كورسەتىلۋگە جاتاتىن مەملەكەتتىك كىزمەتتەردى ىرىكتەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 141 مەملەكەتتىك قىزمەت ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلەتىن بولادى، 21 قىزمەت كومپوزيتتى نىساندا باسقا قىزمەتتەرمەن بىرگە ءبىر ءوتىنىش نەگىزىندە كورسەتىلەتىن بولادى، ازاماتتاردىڭ ءوتىنىشىنسىز كورسەتىلەتىن 17 پرواكتيۆتى قىز­مەتتەر ەنگىزىلەتىن بولادى.

 

اڭگىمەلەسكەن

جولدىباي بازار،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلگە كەرەك ەكى كىتاپ

رۋحانيات • بۇگىن، 08:52

«عارىشقا اپارار جول»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:50

العاشقى عارىش ايلاعى

وقيعا • بۇگىن، 08:48

تاريحي جەرلەردىڭ تاعىلىمى بولەك

رۋحانيات • بۇگىن، 08:30

شيرەك فينالدا ءسۇرىندى

تەننيس • بۇگىن، 08:11

ەل-كلاسيكودا جەڭىسكە جەتتى

فۋتبول • بۇگىن، 08:06

رۋحى بيىك ەل ەشقاشان جەڭىلمەيدى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:05

يزرايلدەن باسىم ءتۇستى

سپورت • بۇگىن، 08:04

عىلىمنىڭ جاڭا بەلەسى

عىلىم • بۇگىن، 08:01

ۇلتتىق ۇردىستەر ۇزىلمەيدى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار