جولداۋدا حالىق ءۇشىن ساياسي, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك سالالار بويىنشا جاقسىلىق نىشاندارى بارشىلىق. تومەندە سونىڭ بىرەۋىنە توقتالىپ, وي وربىتپەكپىز. بۇل – زەينەت جاسىنا جەتىپ ۇلگەرمەگەن ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى قورىنداعى جيناقتالعان قارجىسىنىڭ ءبىر بولىگىن كۇنى بۇرىن پايدالانۋ, ياعني وزدەرىن تولعاندىرعان
پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن جۇمساۋ ماسەلەسى.
جولداۋدا:
«قازىر جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ادام ءوزىنىڭ زەينەتاقى جيناعىن تەك زەينەتكە شىققاننان سوڭ عانا پايدالانا الادى. بىراق ولاردىڭ بۇل قاراجاتتى زەينەتكە شىققانعا دەيىن پايدالانعىسى كەلەتىنى تۇسىنىكتى جاعداي. جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار وزدەرىنىڭ زەينەتاقى جيناعىنىڭ ءبىر بولىگىن بەلگىلى ءبىر ماقساتقا, سونىڭ ىشىندە باسپانا ساتىپ الۋعا نەمەسە ءبىلىم الۋ ءۇشىن پايدالانۋ ماسەلەسىن جىل سوڭىنا دەيىن پىسىقتاۋدى ۇكىمەتكە تاپسىرامىن» دەدى پرەزيدەنت.
مەنىڭ ويىمشا, زەينەت جاسىنا تاقاعانداردىڭ زەينەتاقى قورىندا جيناقتالعان قارجىسىن زەينەتكەرلىككە شىقپاي تۇرىپ, تۇرعىن ءۇي جاعدايلارىن جاقسارتۋ ءۇشىن وزدەرىنە بەرگەندەرى وتە دۇرىس بولار ەدى. وسىلايشا ءبىر وقپەن ەكى قوياندى اتۋعا بولادى.
بىرىنشىدەن, ادام زەينەتكەرلىككە شىعار الدىندا تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتادى. بۇل – وسىنداي مۇمكىندىككە يە بولعان ادامنىڭ جالپى ءومىرىن جاقسارتۋ دەگەن ءسوز. وسىلايشا ادامنىڭ ءوز ومىرىنە, قوعامعا سىڭىرگەن ەڭبەگىنە جانە مەملەكەتكە ريزاشىلىعى ارتادى.
ەكىنشىدەن, قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ءومىر ءسۇرۋ سالتى جاعدايىندا پرەزيدەنتتىڭ بۇل باتىل باستاماسى ءبىر وتباسىنىڭ عانا ەمەس, ەكى وتباسىنىڭ تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتكەن بولار ەدى. ويتكەنى ءداستۇرلى وتباسى جاعدايىندا اتا-انالاردىڭ ۇيلەنگەن كەنجە ۇلدارىن قولدارىندا ۇستايتىنى بەلگىلى. وسىنداي جاعدايداعى كوپتەگەن وتباسىلار قازىر پاتەردىڭ تارلىعىنا بايلانىستى قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ ءومىر سۇرۋدە. وسىنداي تۇرمىس تاۋقىمەتىنە بايلانىستى جاستاردىڭ اجىراسىپ كەتۋ جاعدايى دا ءجيى بايقالادى.
دەمەك, اتالعان ماسەلەدەگى جاعىمدى نىشاننىڭ قازىر قوعامدا بارعان سايىن بەلەڭ الىپ كەلە جاتقان نەكەنىڭ تۇراقسىزدىعى پروبلەماسىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇرعىدان شەشۋگە دە يگى ىقپالى بولار ەدى.
ۇشىنشىدەن, تۇرعىن ءۇي نارىعىندا جاڭا قوزعالىستار پايدا بولار ەدى. بۇل – تۇرعىن ءۇي نارىعىنا حالىق تاراپىنان جاڭا ينۆەستيتسيالىق قارجى كەلەدى دەگەن ءسوز. قۇرىلىس سالاسىندا جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلادى. مەملەكەتكە تۇسەتىن سالىق كولەمى ارتادى.
تورتىنشىدەن, قازىر يپوتەكالىق نەسيە قىمبات. ادامداردىڭ زەينەت جاسىنا تاقاعان بەلگىلى ءبىر بولىگى يپوتەكالىق نەسيەنى پايدالانباي-اق ءوزىنىڭ ءومىر بويى جيناعان ادال قارجىسىن پايدالانۋ ارقىلى جاعدايىن جاقسارتىپ جاتسا, بۇل ادىلەتتى ءبىر شەشىم رەتىندە بوي كورسەتىپ, ولاردىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمدەرىن دە ارتتىرا تۇسەر ەدى. قازىرگى ءومىردىڭ كوزگە كورىنە باستاعان ءبىر شىندىعى, حالىقتىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنىمىنىڭ باسەڭدەي تۇسكەنى بولىپ وتىر.
وعان كوپ سەبەپتىڭ ءبىرى – ۇكىمەتتىڭ ءوز ازاماتتارىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر الدىنا اياۋسىز بايلاپ بەرگەندىگى بولىپ وتىر. ەگەر مەملەكەت ادامداردىڭ زەينەتاقى قورىنداعى ءوز قارجىلارىن تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن كۇنى بۇرىن پايدالانۋعا رۇقسات بەرسە, مىنە وسىلايشا جەكە ادام دا, مەملەكەت تە ۇتىسقا شىعار ەدى دەپ ويلايمىن.
«جاستىق شاقتا بەينەت بەر, قارتايعاندا زەينەت بەر» دەپ اتام قازاق بەكەر ايتپاعان. وسى ماقالدى «ادال جانە قوعام ءۇشىن يگىلىكتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ ۇلتتىق فورمۋلاسى» دەپ تە اتاۋعا بولار ەدى. ءبىز دامىعان ەلدەر قارتتارىنىڭ شىنىمەن دە زەينەت جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقاندىعىن كورىپ وتىرمىز. ەگەر جوعارىداعى ماسەلە شەشىلسە, بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ دە قارتتارىمىزدى ءدال سونداي بولماسا دا, بەلگىلى ءبىر جاقسى جاعدايعا جەتكىزۋ باعىتىندا جاساعان باتىل دا سەرپىلىستى ارەكەتى رەتىندە قابىلدانىپ, كوپتەگەن ادامداردىڭ ريزاشىلىعىن تۋعىزعان بولار ەدى.
