ونىڭ ىشىندە 2021 جىلعا جوسپارلانعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ 2021 جىلى VII سەزىن وتكىزۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالدى. جيىندى جۇرگىزگەن قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى, سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى داريعا نازارباەۆا سەزد وتكىزۋ تۋرالى يدەيانىڭ اۆتورى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇكىل الەم مويىنداعان بىتىمگەر, قازاقستاننىڭ وراسان زور يادرولىق قارۋ ارسەنالىنان باس تارتۋىنا باستاماشى بولعان, تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ تىرەگىنە اينالعان ەلدىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىن بارلىق ەڭ ءىرى الەمدىك دىندەر مەن كونفەسسيالاردىڭ باسشىلارى قولدادى. كۇردەلى كەزەڭدە جاڭا مىڭجىلدىق باسىندا ەڭ جوعارى دەڭگەيدە كونفەسسياارالىق اشىق ديالوگ وتكىزۋدىڭ ءوزى ناعىز رەۆوليۋتسيالىق ءىس ەدى. سودان بەرى قازاقستانننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ستراتەگيالىق سالماقتى باستامالارى ءوز وزەكتىلىگىن جوعالتقان ەمەس, − دەدى سەزد حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى. د.نازارباەۆانىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءى سەزى ءدىني قايشىلىقتاردى جامىلىپ ىسكە اسىرىلعان بىرقاتار جوسىقسىز لاڭكەستىك ارەكەتتەردەن كەيىن ادامزات بۇكىل الەمدى جايلاپ العان كونفەسسياارالىق سەنىمنىڭ داعدارىسىن باستان كەشكەن ۋاقىتپەن تۇسپا-تۇس كەلدى.
− وكىنىشكە قاراي, ەكسترەميزم, تەرروريزم ماسەلەلەرى جانە زورلىق-زومبىلىقتىڭ وزگە دە تۇرلەرى ءالى كۇنگە دەيىن كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن جوق. الايدا, بۇگىنگى كۇنى مۇنداي اكتىلەردى قوعامعا ىرىتكى سالۋدى كوزدەيتىن ماقساتىنا جەتە المايدى دەپ سەنىممەن ايتا الامىز, − دەدى د.نازارباەۆا.
جيىندا ءسوز العان ورىس پراۆوسلاۆيە شىركەۋى ماسكەۋ پاتريارحاتىنىڭ سىرتقى شىركەۋ بايلانىس ءبولىمىنىڭ دىنارالىق بايلانىس حاتشىسى, ءدىن قىزمەتشىسى ديميتري سافونوۆ قازاقستان ءدىني بىرلەستىكتەر ءۇشىن ورتاق الاڭعا اينالعانىن اتاپ ءوتتى.
– سوڭعى ەكى جىلدىڭ ىشىندە سيرياداعى قاقتىعىستاردى رەتتەۋدە قازاقستاننىڭ قوسقان ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ كەرەك. VI سەزدىڭ قاتىسۋشىسى رەتىندە نۇر-سۇلتان قالاسىندا ءارتۇرلى ءدىن وكىلدەرىمەن بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدى. ءدىني الاۋىزدىق ءورشىپ تۇرعان كەزەڭدە, وزگە ءدىن وكىلدەرى ءبىرىن-ءبىرى كەمسىتىپ, باسقانىڭ سەنىمىنەن قانداي دا ءبىر قاتەلىك ىزدەۋ سىندى ارەكەتتەرگە بوي الدىرىپ جاتادى. مۇنىڭ بارلىعى ءدىني ءبىلىمنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن تۋىنداپ وتىر, − دەدى د.سافونوۆ.
بەيبىتشىلىك دەيتىن ۇلى ۇعىمنىڭ اياسىنا توپتاسۋعا قازاق ەلىنىڭ باستاماشى بولىپ, الەمدەگى ءدىني كونفەسسيالاردىڭ ورتاق ديالوگ الاڭىنا اينالۋى جيىن بارىسىندا بىرنەشە رەت ايتىلدى. ساۋد ارابياسى كورولدىگىنەن كەلگەن دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ وكىلى, ءابدۋلازيز احماد سارحان ورتاق الاڭداعى ءار كەزدەسۋدىڭ سوڭىندا ءدىني وكىلدەردىڭ ىنتىماقتاستىق كوكجيەگى كەڭەيە تۇسەتىنىن جەتكىزدى.
− ءبىزدىڭ بارشامىزدى بىرىكتىرەتىن
ورتاق ءۇيىمىز – جەر شارى. بۇگىنگى باستاما ۇلكەن جۇمىستىڭ ىرگەتاسى. نەگىزگى ماقساتىمىز الەمدە بولىپ جاتقان ءتۇرلى ءدىني قاقتىعىستاردى ەڭسەرۋگە جۇدىرىقتاي جۇمىلۋ بولماق. ءدىني قاقتىعىستار مەن قاۋىپ-قاتەرلەر قارا بۇلتتاي ۇيىرىلگەن ەلدەردەگى تۇرعىنداردىڭ تىنىشتىعى بۇزىلىپ, بەرەكەسى كەتتى. وسىدان ءتورت اي بۇرىن دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسى مەككەدە كونفەرەنتسيا وتكىزىپ, وعان 195 ەلدەن 1200-گە جۋىق يسلام ءدىنىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان. بۇل باسقوسۋدا قابىلدانعان دەكلاراتسيا بارشا مۇسىلمان قاۋىمعا جولدانعان ۇندەۋمەن پارا-پار. وندا الەمدەگى بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ, ءتۇرلى سەنىم مەن كوزقاراستاعى ادامداردىڭ ءوزارا بىتىمگەرلىكتە بولۋى, تەرروريزمگە قارسى تۇرۋ جانە توتەپ بەرۋ ماسەلەلەرى قارالدى, − دەدى دۇنيەجۇزىلىك يسلام ليگاسىنىڭ وكىلى.
يسلام اتىن جامىلعانداردىڭ ارام پيعىلى تالاي قانتوگىستىڭ ورىن الىپ, جازىقسىز جانداردىڭ زارداپ شەگۋىنە باستى سەبەپ. بۇل ويدى تەك يسلام ءدىنىنىڭ وكىلدەرى عانا ەمەس, وزگە ءدىني قاۋىمداستىقتار دا اشىق ايتۋدا. دۇنيەجۇزىلىك ليۋتەران فەدەراتسياسىنىڭ وكىلى, قازاقستانداعى ءىنجىل-ليۋتەران شىركەۋىنىڭ ارحيەپيسكوپى يۋري نوۆگورودوۆ ەكسترەميزم مەن تەرروريزمدى يسلام دىنىمەن بايلانىستىرۋ ورنى تولماس ولقىلىق, وراسان زور قاتەلىك ەكەنىن ايتتى.
− بارشامىزعا ايان, بەلگىلى ءبىر كۇشتەردىڭ ىقپالىمەن يسلام ءدىنىن ارانداتۋ ماقساتىندا ءدىندى قۇرال رەتىندە پايدالانىپ وتىرعاندار بار. ولار وزدەرىنىڭ ارام پيعىلدارىن سول ارقىلى جۇزەگە اسىرۋدا. بۇل ماسەلەنى ءاربىر ءدىن وكىلى جان-جاقتى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, ساراپتاپ قوعام ءۇشىن اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن دۇرىس ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ءتيىستىمىز, – دەدى يۋ.نوۆگورودوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, ءاربىر ەلدەگى قوعامنىڭ جات اعىمنىڭ جەتەگىنە ەرۋ فاكتىلەرى ءدىني ءبىلىمنىڭ تايازدىعى, بىلمەستىككە بوي الدىرۋدىڭ سالدارى.
باسقوسۋ بارىسىندا جيىنعا قاتىسۋشى ءدىني قاۋىمداستىق وكىلدەرى تاراپىنان سان ءتۇرلى ۇسىنىس-تىلەك ايتىلدى. ونىڭ ىشىندە الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ ءانۇرانىن شىعارۋ تۋرالى ۇسىنىس تا بار. بۇل ۇسىنىستى «سومايا باحاراتيا سانكريتي پيتام» ءۇندى مادەني ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى كالا دحاناندجەي اچاريا ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار سەزد حاتشىلىعىنىڭ مۇشەلەرىنە «ەرىكتى ەلشى» اتاعىن بەرۋ تۋرالى ءسوز بولدى.
جۇمىس توبىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى كونفەسسياارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ جونىندەگى نازارباەۆ ورتالىعىمەن, سەرىكتەس ەلدەردەگى بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, ءىرى ءدىني ورتالىقتارمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. بارلىق قارالعان ۇسىنىستار 2021 جىلدىڭ 15-16 ماۋسىم ارالىعىنا جوسپارلانعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ ءVىى سەزىندە جۇزەگە اسپاق. وعان دەيىن 2020 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىندا سەزد حاتشىلىعىنىڭ ءحىح وتىرىسىن وتكىزۋ بەكىتىلدى.
جيىن سوڭىندا سەز حاتشىلىعىنىڭ جۇمىس توبى ارنايى قۇجات بويىنشا تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگىن ماڭگى ەستە قالدىرۋدى ۇسىندى. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى مارات ءازىلحانوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, جۇمىس توبىنىڭ بارلىق مۇشەلەرى ءبىر اۋىزدان سەزدىڭ بىرەگەي ەكەندىگىن جانە كەلەسى ءVىى سەزد 2021 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس وتەتىندىگىن, قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ يدەيالارىنىڭ الەمدىك بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋداعى ۇلەسىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا, ۆيتسە-مينيستر اتالعان جۇمىس توبى تاراپىنان ەلباسىنىڭ سەزد جۇمىسىن ىلگەرىلەتۋدەگى ەرەن ەڭبەگىن ارنايى قۇجات ارقىلى ماڭگىگە ەستە قالدىرۋ تۋرالى ۇسىنىس بولعانىن ايتتى. اتالعان قۇجاتتى 2021 جىلى وتەتىن VII سەزدە قابىلداۋ جوسپارلانۋدا.
