ايماقتار • 11 قىركۇيەك، 2019

دالا جىرى اڭقىعان ديدارلاسۋ

32 رەتكورسەتىلدى

سانكت-پەتەربۋرگتە شىعاتىن «نەۆسكي الماناح» جۋرنالىن بۇرىنعى وداق قۇرامىندا بولعان ەلدەردىڭ ادەبيەتسۇيەر قاۋىمدا بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم. 1828 جىلى جارىق كورگەن جۋرنالدا الەكساندر پۋشكين دە ولەڭدەرىن جاريالاپ تۇرعان كورىنەدى. بۇگىندە جۋرنال كەمەڭگەر اقىننىڭ: «پريميتە «نەۆسكي الماناح»، ون ميل ي ۆ پروزە، ي ۆ ستيحاح» دەگەن ەكى جول لەبىزىن وزىنە ەپيگراف ەتىپ العان.

جاقىندا جۋرنال رەداكتسياسىندا رەداكتور ۆلا­ديمير سكۆورتسوۆتىڭ شاقى­رۋىمەن قوستانايلىق اقىن الەكساندرا سۋسلوۆانىڭ پيتەرلىك وقىرماندارىمەن شىعارماشىلىق كەزدەسۋى بولدى. كەش اۆتور ءۇشىن دە، سانكت-پەتەربۋرگتەگى ورىس ادەبيەتىنىڭ بەلگىلى تۇلعالارى ءۇشىن دە اسەرلى ءوتتى.

– كەشتەگى اڭگىمەمدى دە، ولەڭىمدى دە ءوزىمنىڭ قوس وتانىم تۋرالى باستادىم. مەن نەگىزى لەنينگرادتا تۋعان ەكەنمىن، بىراق  قازاقستاندا تۋدىم دەپ ايتامىن. سەبەبى 60 جىل تۇرىپ جاتقان، بۇكىل بالالىق شاعىم وتكەن، ادام بولىپ، اقىن بولىپ قالىپتاسقان، وسكەن-ونگەن جەرىم بولعان سوڭ، قازاقستاندا تۋماي، قايدا تۋدىم دەپ ايتامىن؟!. كەشتە تاريحي شاھاردىڭ «سەن تۇر، مەن اتايىن» قالامگەرلەرى وتىردى. بۇل مەنى ودان سايىن تولقىتتى. مەن ولاردىڭ الدىندا قازاقتىڭ سەلەۋلى دالاسى، بايگە، جۋسان ءيىسى تۋرالى ولەڭدەرىمدى وقىدىم. مەنىڭ ولەڭدەرىمنىڭ بوياۋى دالانىڭ سامال جەلىن، جۋسان ءيىسىن، قازاق تۇلپارى تۇياعىنىڭ ءدۇبىرىن جۇرەكتەرگە جەتكىزە السا كەرەك، كوزىنىڭ جاسىن سۇرتكەندەردى دە بايقادىم، ءوزىم دە كوڭىلىمنىڭ ەركىنە، كوز جاسىما يە بولا المادىم،  دەيدى الەكساندرا يلينيچنا. پيتەرلىكتەر قوستانايلىق اقىننىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى جىلى لەبىز ءبىلدىرىپ، اسەرلى كەشىن جاس اۆتورلارعا شەبەرلىك سىنىبى بولدى دەپ باعالاپتى. ول سانكت-پەتەربۋرگكە قۇرقول بارعان جوق ەدى، «سولنتسە نا رەسنيچكاح» اتتى بالالارعا ارنالعان ولەڭدەر مەن ەرتەگىلەر جيناعىن تارتۋ ەتتى. قوستانايلىق س­ۋ­رەت­شىلەر الەكساندرا يلي­­نيچنانىڭ بالالارعا ار­نال­عان شىعارمالارىنىڭ اني­ما­تسيالىق نۇسقاسىن دا جاساعان بولاتىن. ول قوستانايداعى بالاباق­شالاردا پايدالانىلىپ تا ءجۇر.

– بالانىڭ وتانعا، اتا-اناعا، تۋعان جەرگە دەگەن ادام­گەرشىلىك تانى­مى كىش­كەن­­تايىنان قۇلاعىنا سىڭ­گەن ولەڭدەرمەن قالىپ­تاسا­دى. سون­دىقتان بالالارعا ار­نالعان شىعارمالارعا وتە جاۋاپ­كەر­شىلىكپەن قاراۋىمىز قاجەت. ءاربىر شۋماق با­لانى «جاقسى دەگەن نەمەنە؟ جامان دەگەن نەمەنە؟» دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىز­دەپ، ويلاندىراتىن بولۋى ءتيىس عوي، دەيدى الەكساندرا يلي­نيچنا. اقىننىڭ بالالار ادە­بيەتىنە جاقىندىعى تەگىن ەمەس. الەكساندرا سۋسلوۆا – وب­لىستاعى ايتۋلى پەداگوگ. نە­شە جىلدان بەرى پەداگوگيكا كو­للەدجىندە  باستاۋىش سىنىپ  مۇعالىمىن دايىنداپ كەلەدى.

– ولەڭدەرىم قازاق تىلىنە اۋدارىلسا ەكەن دەپ ارماندايمىن. مەنىڭ پاتريوتتىق سەزىمگە سۋارىلعان ولەڭدەرىم قازاق ءتىلدى وقىرمان كوڭىلىنەن دە ءوز ورنىن تابارىنا سەنە­مىن،  دەيدى الەكساندرا يلينيچنا.

 

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار

تەرەزەدەن قاراما...

رۋحانيات • كەشە

اعا مەن ءىنى

قوعام • كەشە

ىسقاق قاجى اۋليە

رۋحانيات • كەشە

قابان، تاڭكى جانە بىدىق

رۋحانيات • كەشە

قايىق كۇتكەن كۇن

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار