رۋحانيات • 10 قىركۇيەك, 2019

حالىقتىڭ شەراعاسى تۋرالى ەستەلىك

850 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

حالىقتىڭ شەراعاسىنا اينالعان حالىق جازۋشىسى شەرحان مۇرتازا بۇل كۇندەرى ارامىزدا جۇرسە عوي, الداعى 28 قىركۇيەكتە 87 جاسقا تولار ەدى...

حالىقتىڭ شەراعاسى تۋرالى ەستەلىك

داڭقتى قالامگەردىڭ جۋالىلىق جەرلەسى, قالامداس ءىنىسى, جازۋشى-رەجيسسەر دوقتىرحان تۇرلىبەك جاقىندا وقىرماندارعا جىپ-جىلى ەستەلىك كىتابىن ۇسىندى. نەبارى 125 پا­راقتان تۇراتىن الاقانداي عانا كىتاپ­شا «شەراعا» دەپ اتالادى, «شەر­حان­نىڭ تۇركىباسى», «شەراعانىڭ ءبىر كەم دۇنيەسى», «جۋالىنىڭ «پاۆليك موروزوۆى», «مىنا ديۋدى قالاي نوقتالاپ ءجۇرسىڭ؟», «جاقسى ادامنىڭ اشۋى» اتتى تاعى دا بىرنەشە ەستەلىك اڭگىمەلەردەن قۇرالعان. ادەبيەتتىڭ ءازىل-سىقاق جانرىندا دا ەرەكشە ءوز ۇلەسى بار بەلگىلى قالامگەر دوقتىرحان تۇرلىبەكتىڭ ەستەلىك جازباسى شەرحان مۇرتازانىڭ ءبىر زاماندا ۇلتتىق تەلەارنانى باسقارىپ جۇرگەندەگى, ەلدەگى, ەل اراسىنداعى, ۇلتتىق باسىلىمداردا باسشىلىق قىزمەتتەگى باسىنان كەشكەن ۇزدىك تە ۇزىك ەستەلىكتەرىنە ار­نالعان. كىتاپتا ءاردايىم قاباعى ءتۇيۋلى, كەيبىر ساتتەردە كۇندەي كۇركىرەپ قوياتىن شەرحان مۇرتازانىڭ ادامي بولمىسىن شۋاقتى ازىلمەن جۋىپ-شايىپ, ويناقى, جەڭىل, ۋىتتى تىلمەن سۋرەتتەگەن تاراۋ-تۇستار بارشىلىق.

...«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ رەداكتسياسىنا كىرە بەرىستە شەراعاممەن كەزدەسىپ قالدىم.ءتۇرى سۋىق, سالەمىمدى ارەڭ الدى.

– سەن بالا, مەن جايىندا نە بىلجىراپ جازىپ ءجۇرسىڭ؟ – دەدى مۇرتى ەدىرەيىپ. شەرحان مۇرتازادان مۇنداي قات­قىل ءسوزدى ءوز قۇلاعىمەن ەستىگەن جان بار ما ەكەن؟! دوقتىرحانداي با­لاڭ جازۋشىنىڭ سونداعى كوكجال الدىن­داعى بۇرىسكەن كوجەكتەي كەيپىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتىپ كورە بەرىڭىز.

– ەل اۋزىندا... ايتىلىپ جۇرگەن... عابەڭ ەكەۋىڭىز تۋرالى ادەمى... ءازىلدى «اينالايىن» دەپ ات قويىپ جازىپ ەم...

– قاي باسىلىمدا جاريالاندى؟ بىردەڭەنى شاتىپ-بۇتساڭ, مەنەن جاقسىلىق كۇتپە!

– «جالىنعا» شىققان... 1997 جىل 8-ءشى سانى...

– ءبىر جاققا ساندالىپ كەتپە. ۇيىڭدە بول! ءۇش ساعاتتان سوڭ تەلەفون سوعامىن. ايتپاقشى, تەلەفون ءنومىرىڭ قانداي ەدى؟

بۇل ءۇش ساعاتتىڭ دوقتىرحاننىڭ تاعدىرىندا قانداي ءرول وينا­عانىن وقىرماننىڭ ءىشى سەزىپ تە وتىر­عان شىعار. سودان... «شەرحان مۇر­تازا تۇپ-تۋرا ءۇش ساعاتتان سوڭ تەلە­فون قوڭىراۋلاتتى» دەپ جازادى ساس­قالاقتاپ, جانىن قويارعا جەر تاپپاي وتىرعان دوقتىرحان.

«دوقا, وقىپ شىقتىم, ۆسە نورمالنو, – دەپ, تەلەفون تۇتقاسىن قويا سالدى. «ۋف...» دەر-دەمەستەن سىلق ەتىپ وتىرا كەتتىم» دەپ اياقتالادى اڭگى­مە. قىزىقتى ەستەلىكتىڭ ارقاۋىنا قازاق­تىڭ عاجايىپ قالامگەرلەرى عابيت مۇسى­رەپوۆ پەن شەرحان مۇرتازانىڭ ارا­سىندا وتكەن قانداي وقيعا سەپ بولعانىن وسى «شەراعا» اتتى كىتاپشانى قولىڭىزعا العاندا قانىعاسىز!..

شەرحان مۇرتازانىڭ قاسيەتتى قالامىنان ورىلگەن شىندىق شىعار­مالارى, ونىڭ بۋىرقانعان بوياۋى, ەلىم-جەرىم, ۇلتىم-ءتىلىم دەگەن ۋىتتى ۇستانىمدارى, ءاربىر ازاماتتىڭ كوكەيىندەگىسىن ءدوپ باساتىن وي-تا­نىمدارى بۇگىنگە دەيىن دە تالاي-تالاي ادەبيەت زەرتتەۋشىلەرىنىڭ ەڭبە­گىنە ازىق بولعانى راس, بولا بەرەتىنى جانە اقيقات. بەلگىلى جازۋشى دوق­تىرحان تۇرلىبەكتىڭ بۇل ءسۇيىنشى داناسى – «شەراعاسى» سونداي تولىمدى دۇنيەنىڭ ءبىرى. شەراعا تۋرالى ەستەلىك – الماتىداعى «توعاناي-ت» باسپاسىنان جارىق كوردى.

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار