– ولگەن ادامدى «رەسەيگە جۇمىسقا كەتەمىن دەپ ايتىپ جۇرگەن» دەگەن سوڭ, قالاي ىزدەستىرۋ كەرەكتىگىن ويلاستىرا باستاعانبىز. سول ارادا «مارقۇم جۇمىس ىستەگەن ءدامحانا يەسى ادامداردى ۇرادى ەكەن» دەگەن اقپارات قولعا ءتۇستى دە, جۇمىستىڭ بەتىن سولاي بۇردىق. قىلمىستىق ءىس قوزعادىق. ءارى قاراي كىشكەنتاي عانا ءدامحانادان ادام ءولىمى عانا ەمەس, «قۇل ۇستاۋ» مەن ازعىندىققا دەيىنگى قىلمىستار شىعا بەردى, – دەيدى نۇرلان ارىستانوۆ.
ءدامحانا بوروۆسكوە اۋىلىنىڭ شەتىنە قاراي, ۇلى جولدىڭ بويىنا جاقىن جەردە ورنالاسقان. وندا عيماراتتى جىلىتۋعا قىسىمەن پەش جاعاتىن, قار تازالايتىن, اسحاناعا اسپازدار, كەلۋشىلەرگە داياشى سەكىلدى ءبىراز جۇمىسشى كەرەك. ادال اقىسىن تولەسە, اۋىلدى جەردە بۇل ءبىر وتباسىن تەربەتەتىن جۇمىس. كۇدىكتىنىڭ اۋدان ورتالىعىندا ءدامحانادان بولەك, قوناقۇيى دە بولعان كورىنەدى. ول جالدامالى جۇمىسشىلارىنا «قاتاڭ تارتىپپەن» قارايدى. كىمدە-كىم جۇمىستان كەشىكسە, جۇمىس كەزىندە ىشكىلىك ىشسە, ءدامحانانىڭ بۇيىمىن ءبۇلدىرىپ قويسا, ىدىس سىنسا – وسىنىڭ بارلىعىنا ايىپپۇل سالىپ, ايلىق جالاقىسىنان 10 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇستاپ قالىپ وتىرعان. ايىپپۇلدار قاتارى وسە كەلە, ەندى جۇمىس بەرۋشى جۇمىسشىعا ەمەس, جۇمىسشى جۇمىس بەرۋشىگە قارىز بولادى. قىزدارعا ء«وزىم تولەيمىن» دەپ الداپ, بانكتەن كرەديت الدىرادى دا, ونى تولەۋدەن باس تارتادى. ارقايسىسىنىڭ قارىزى 40 مىڭنان 100 مىڭ تەڭگە كولەمىنە جەتەدى. بۇل اۋىل ادامدارى ءۇشىن از اقشا ەمەس. ولاردى وزىنە وسىلاي ماتەريالدىق تاۋەلدىلىكتە ۇستايدى دا, كۇدىكتى «قۇل يەلەنۋشى» بولىپ, شىرت تۇكىرىپ شىعا كەلەدى.
– ءدامحانا يەسى ءاۋ باستا الگىندەي ايىپپۇلدى «ويلاپ تاۋىپ», ءتارتىپ ورناتقىسى كەلگەن بولۋى كەرەك. بىراق جەڭىل اقشاعا قۇنىققان سوڭ, كەيىنگى ارەكەتىنىڭ بارلىعى قىلمىسقا بارىپ تىرەلگەن, – دەيدى نۇرلان ارىستانوۆ. ادىلەتسىز قارىز جامالعان ۇستىنە جامالىپ, اق ادال ماڭدايتەرىنىڭ اقىسىن الا الماعان جۇمىسشىلار دا وعان قارسى سويلەپ قالادى, جۇمىسقا ىنتاسى بولمايدى. كۇدىكتى كوڭىلىنە جاقپاعان جۇمىسشىلاردى ۇرىپ, اۋىر دەنە جاراقاتىن سالادى. قابىرعاسى سىنىپ, دارىگەرگە بارعان جۇمىسشىنى «قار تازالاعاندا ءۇيدىڭ توبەسىنەن قۇلاپ قالدىم» دەپ ايتقىزعان. جۇمىسشىنىڭ وتىرىك ايتپاۋعا امالى دا قالمايدى. جۇمىسشىلار جالاقىسىن سۇراماۋى, قۇلاعىن كەسكەن قۇل بولۋى ءۇشىن ولاردى مورالدىق تۇرعىدان تاۋەلدى ەتۋدىڭ «جولىن» ويلاپ تابادى. جانىنداعى ەكى جۇمىسشىعا مارقۇمدى جىنىستىق ازعىندىقپەن زورلاتىپ, بەينەتاسپاعا ءتۇسىرىپ الادى. قارىزى كوبەيگەن قىزداردى دا جىنىستىق قاتىناسقا جەگەدى. وسى تاسپالارمەن بوپسالاپ, «جۇرتقا جايىپ جىبەرەمىن» دەپ قورقىتىپ, ولاردىڭ ەڭبەكاقىسىن سۇراتپاي, «اۋزىن جاۋىپ» وتىرادى.
ماتەريالدىق تاۋەلدىلىككە سالىپ, ءارى ازعىندىقپەن قورلاتقان مارقۇم «قۇل» جۇمىستى ناشار ىستەگەن سوڭ, ونى اش ۇستايدى. بىردە ونىڭ اسحاناعا كىرىپ, كاستريۋلدەن رۇقساتسىز تاماق الىپ جەگەنىن ءبىلىپ قويعان كۇدىكتى, ونى شىنجىرمەن بايلاپ قويىپ جازالايدى. ادەتتە, ادامگەرشىلىك اياقاستى بولعان جەردە قاتىگەزدىك باس كوتەرەدى. مارقۇمدى جانىنداعى جالدانعان ەكى جۇمىسشى دا ايامايدى, ول بىرەۋىنىڭ ۇرعانىنان باسىن كوتەرمەگەن كۇيى ءولىپ قالادى. سول كۇنى ءدامحانا يەسى جۇمىستا بولمايدى, وعان حابارلاعاندا, «تيمەڭدەر, جاتا بەرسىن» دەيدى دە, كەلگەن سوڭ, ماشينا دوڭعالاعىن جاعىپ, ەكى جۇمىسشى مەن ءدامحانا يەسى ۇشەۋى ءمايىتتى كۇندىز-ءتۇنى ورتەيدى. سۇيەكتى پوليەتيلەن قاپشىققا سالىپ, سەپتيكتىڭ استىنا تىعىپ تاستايدى. ەستىگەن ادامنىڭ دەنەسى تىتىركەنەتىن وسىنشا قىلمىستى جاساپ جۇرگەن ءدامحانا يەسى دە, «قۇلدى» ءولتىرىپ, ءمايىتىن جاعۋعا كومەكتەسكەن ەكى جۇمىسشى دا جاسى ءالى قىرىققا جەتپەگەن جاس جىگىتتەر.
سوتقا جىبەرىلگەن ءىس 15 قىلمىستىق وقيعادان تۇرادى.
– ونىڭ ىشىندە ادام بوستاندىعىن شەكتەۋ, ادام ءولتىرۋ, اۋىر دەنە جاراقاتىن سالۋ, ايەلدەردى جىنىستىق قاتىناسقا جەگۋ, ەرلەردىڭ ازعىندىعى سەكىلدى اۋىر قىلمىستار بار. تەرگەۋ ءىسى 4 ايعا جۋىق سوزىلدى, – دەيدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى تەرگەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا پولكوۆنيگى نۇرلان ارىستانوۆ.
وسى اۋىر قىلمىستاردىڭ ءتۇپ نەگىزى – اۋىلداعى جۇمىسسىزدىقتا جاتىر. ءدامحانا مەن قوناقۇي ۇستاعان كاسىپكەر قاۋقارسىز جۇمىسشىلار ءۇشىن جارتى قۇدايداي كورىنەدى. ولار ماتەريالدىق تاۋەلدىلىكپەن قاتار بوستاندىعىن, قۇقىن, ادامدىق ارىن تاپتاپ جاتقاندا دا باس كوتەرمەگەن. ءتىپتى پەش جاعاتىن جەردە ادامدى شىنجىرمەن بايلاپ قويعانىن دا بىرەۋى ءتىس جارىپ, سىرتقا ايتپاعان. ويتكەنى جۇمىسسىز قالۋدان, «قولى ۇزىن», قايدا تىعىلسا دا قۇلاعىنان ۇستاپ سۋىرىپ الاتىن قوجايىننان قورقادى. تاعى ءبىر تاڭعالارلىعى, وسى ءىس تەرگەلگەندە دە, سوتقا بەرىلگەندە دە جۇرتشىلىق وعان اسا دۇرلىگە قويعان جوق. جاقىندا «ايماقتىق جانە جاھاندىق قاۋىپ-قاتەرلەر تۇرعىسىنان ورتالىق ازيادا ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ مەن وسال ميگرانتتاردى قورعاۋ» وڭىرلىك جوباسىنىڭ وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىندە وتكەن تۇساۋكەسەرىنەن كەيىن عانا كوپشىلىك دەمىن ىشىنە تارتقانداي بولىپ, قوعامدا شۋلى ءىستىڭ بىرىنە اينالدى.
سوندا كوپ نارسەگە كوزدى جۇمىپ قارايتىن بولعانبىز با؟ ال مەڭدىعاراداعى «قۇلدىڭ» ءولىمى جۇمىسسىزدىق سالدارىنان قوعامدا ادامدار قۇقى تاپتالۋىنىڭ شەكتەن شىققان كورىنىسى ەكەنى انىق.
قوستاناي
