سودان سوڭ اركىم وزىنشە تار كۋپەدەگى قاپىرىق كەڭىستىككە بەيىمدەلىپ الادى دا, «قايدا باراسىز؟», «مۇندا قوناق بوپ كەلىپ پە ەدىڭىز؟», ء«ا-ءا, جۇمىس بابىمەن بە؟» دەگەن سياقتى قىسقا-قىسقا سۇراق-جاۋاپتاردان كەيىن ورتاق اڭگىمەگە تۇزدىق بولارلىقتاي ءبىر تاقىرىپ تابىلا قالسا, ءتۇن ورتاسىنا شەيىن سۇحبات قۇرۋى مۇمكىن.
بىراق ءبىز اڭگىمە ەتىپ وتىرعان بۇگىنگى جولاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ كوپ سوزگە اۋەستىگى جوق ەكەندىگىن بىردەن اڭعارتىپ, ۇستىڭگى سورەگە قارعىپ شىقتى دا, ەتبەتىنەن جاتا قالىپ كىتاپ وقۋعا كىرىستى. ال استىڭعى, ياعني ءبىرىنشى سورەدەگى جاپ-جاس, ءجىپ-جىڭىشكە قىز كىپ-كىشكەنتاي سومكەسىنەن ۇيالى تەلەفونىن شىعارىپ, ۇلكەندەر جاعى ونشا تۇسىنە بەرمەيتىن شىتىرمان ويىنداردىڭ قىزىعىنا ءتۇستى.
وعان قاراما-قارسى وتىرعان اق سارى ءجۇزدى, ادەمىشە كەلگەن, رەڭدى اپاي ۇلكەن تەرەزەنىڭ الدىنداعى ويماقتاي ۇستەلدىڭ ۇستىندەگى پاكەتىن اشىپ, وزىنە لايىقتاپ شاي جابدىقتارىن ازىرلەي باستادى.
تاپ وسى ساتتە كۋپەدە ءبىر كىشىگىرىم پروبلەما تۋىنداي قالدى. سەبەبى كۋپەدەگى ءتورتىنشى جولاۋشى – قاسقا باس, قوزىقارىن, قىرما ساقال كىسى مانا ىشكە كىرگەن بەتتە ەكىنشى سورەگە سىلق ەتكىزىپ تاستاي سالعان جۋان سومكەسىن جوعارىداعى قۋىسقا قويماق بولىپ موينىن سوزعانى سول ەدى, ول جەردە ءبىر كىرقوجالاق تۇيىنشەك تۇرعانىن كوزى شالىپ تىكسىنىپ, جيىركەنىپ قالدى.
سودان سوڭ كۋپەنىڭ ەسىگىن شالقايتا اشتى دا, ءدالىزدىڭ وڭ جاق بۇرىشىندا وتىرعان جولسەرىك جىگىتكە موينىن سوزا قاراپ:
– ءاي, بالا, بەرى كەل, – دەدى زىلدەنىپ.
ول ورنىنان ۇشىپ تۇرىپ, اياعىن تەز-تەز باسىپ جەتىپ كەلدى.
– مىناۋ نە؟ – دەدى قوزىقارىن كىسى الگى تۇيىنشەكتى كورسەتىپ.
– ءا-ءا, ول ارتىق پاستەلدەر عوي,– دەدى جولسەرىك جىگىت ازداپ ىڭعايسىزدانىپ.
– نەعىپ تۇر مۇندا؟
– باسقا قوياتىن ورىن بولماعان سوڭ... – ول ىشتەي قينالىپ, قيپاقتاي باستادى. – الىپ كەتەيىن بە؟.. بىراق... ونى ەندى قايدا اپارىپ قويسام ەكەن؟..
– بىلمەيمىن. تەز الىپ كەت.
جولسەرىك شەكەسىن جيىرىپ, امالسىزدان جوعارىعا قول سوزۋعا ءماجبۇر بولدى.
ءا دەگەندە-اق كوزىنە جاعىمسىز كورىنگەن قىرسىق تۇيىنشەكتەن قۇتىلىپ, ونىڭ ورنىنا ءوزىنىڭ جۋان سومكەسىن جايعاستىرعان سوڭ, قوزىقارىن كىسى ماڭدايىنان شىپ-شىپ شىققان تەردى الاقانىمەن ءسۇرتىپ وتىرىپ:
– ءپۇف-ف! – دەپ قاتتى شارشاعانداي تەرەڭ دەم شىعاردى. – قازاق دەسەڭ, وزىڭە تيەدى! كەز كەلگەن جەردە تارتىپسىزدىك, جۇگەنسىزدىك!
وسى كەزدە ەكىنشى سورەدەگى كىتاپ وقىپ جاتقان جىگىتتىڭ ويى ءبولىنىپ: «بۇعان قازاقتىڭ قانداي قاتىسى بار؟ – دەپ ويلاپ, يىعىن قيقاڭ ەتكىزدى. – ارينە جولدا كەز كەلگەن ۇساق-تۇيەك قولايسىزدىقتىڭ جۇيكەگە تيەتىنى راس. بىراق وعان بولا بۇكىل قازاقتى كىنالاۋدىڭ قاجەتى قانشا؟ كىنالى بولسا, جولسەرىكتەر كىنالى. ودان ارى قازساڭىز, قتج كىنالى...»
بىراق قوزىقارىن كىسى مۇنىمەن دە توقتاعان جوق. مۇقىم دۇنيەدەگى بۇكىل جالقاۋلىق پەن مادەنيەتسىزدىكتى ءوز ۇلتىمىزدىڭ ۇستىنە اكەلىپ توكتى.
رەڭدى اپايدىڭ ءجۇزى ءسال سالقىن تارتسا دا, ءۇن قاتپادى. ەكىنشى سورەدەگى جىگىت ازدان سوڭ جەلكەسىن قاسىپ, ء«اي, نە ايتسا دا, اۋىز وزىنىكى ەمەس پە» دەگەندەي كىتاپقا قايتا ءۇڭىلدى.
ۇيالى تەلەفونعا ءۇڭىلىپ وتىرعان قىزدىڭ ساۋساعى ءبىرازدان بەرى قيمىلسىز قالعان-دى. قوزىقارىن ەندى سونى اڭعارعانداي, وعان شۇيلىگە قاراپ, مۇنى مەن سەندەرگە – جاستارعا ايتىپ وتىرمىن دەگەندى تۇسپالداپ:
– انە, سولاي, قاراعىم, – دەدى نىعىزدانىپ.
كۋپە ىشىندە ءبىر ساتكە ءولى تىنىشتىق ورنادى. سەبەبى قىز بالا وعان جاۋاپ قاتقان جوق. ازدان سوڭ ورنىنان اقىرىن عانا تۇرىپ, قوزىقارىنعا تەسىلە قاراعان كۇيى:
– ءسىزدىڭ ءوزىڭىز سوندايسىز, – دەدى باياۋ عانا.
ءسويتتى دە, دالىزگە شىعىپ كەتتى. مانالى بەرى ۇلتقا قاراتا توككەن جۋىندىسىن كەنەتتەن بىرەۋ ءوزىنىڭ بەتىنە شاشىپ جىبەرگەندەي تىكسىنىپ, ەسىن جيا الماي قالعان قوزىقارىن باسىن شايقاپ, اۋزىنا قۇم قۇيىلعانداي ءۇنسىز قالدى.
ەكىنشى سورەدەگى جىگىت شىداي الماي سىلق-سىلق كۇلدى. رەڭدى اپاي دا ەزۋ تارتتى.
