ايماقتار • 30 تامىز, 2019

كىتاپ – ءبىلىمنىڭ كەنى

620 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تسەلينوگراد اۋداندىق كى­تاپحانالار جۇيەسىنىڭ ەل ىشىندە مادەني-اعار­تۋ ىسىنە قوماقتى ۇلەس قوسۋىمەن قا­تار ادە­بيەتتى ناسيحاتتاۋ, ءارتۇرلى شىعارماشىلىق كەش­تەر ۇيىمداستىرۋ بارى­سىنداعى ەڭبەگى ءوز الدىنا ءبىر توبە. مۇندا اۋدان تۇر­عىندارىنىڭ رۋحاني قاجەت­تىلىكتەرىن زەردەلەي زەرتتەپ, قالتقىسىز قىزمەت ەتۋمەن قاتار جالپاق جۇرتتى جارقىن بولاشاق باعىتىنا توپتاستىرۋ جۇمىسى وتە مازمۇندى.

كىتاپ – ءبىلىمنىڭ كەنى

تسەلينوگراد اۋداندىق كىتاپحا­نا جۇيەسىنە اۋداندىق ورتالىق كىتاپحانا مەن شالقار, نۇرەسىل, تاستى, جالعىزقۇدىق, ورازاق ءتا­رىزدى 13 ەلدى مەكەندەگى كىتاپحانا كىرەدى. ونىڭ ىشىندە «رودينا» سەلوسى مەن نۇرەسىل اۋىلىنداعى كىتاپحانالار جوعارى مارتەبەگە يە. الدىمەن, بارلىق كىتاپحانالاردىڭ كومپيۋتەرلەندىرىلىپ, ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعاندىعىن ايتا كەتۋگە بولادى. اۋداندىق ورتالىق كىتاپحانادا 2010 جىلدان باس­تاپ كىتاپ قورىن ەكشەيتىن Rabis باعدارلاماسى جۇمىس ىستەيدى. 2018 جىلى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, قوسىمشا تاعى دا  6 جاڭا WEB-Rabis باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. وقىرماندار تاراپىنان سۇرانىستىڭ كوپ بولۋىنا وراي كىتاپحانالارداعى كىتاپ قو­رىن ەسەلەي تولىقتىرۋ ءىسى ۇزبەي جۇرگىزىلەدى. ماسەلەن, 2018 جىلى اۋداندىق بيۋدجەتتىڭ ەسەبىنەن 1145,6 ميلليون تەڭگەگە 1031 دانا كىتاپ ساتىلىپ الىندى. وعان قوسا ءار جىل سايىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قاراجاتقا ادەبيەت الەمىندەگى تاتىمدى, سۇيەكتى دۇ­نيە­لەر الىنىپ, قور كولەمى مولايا ءتۇستى.

كىتاپحانا جۇيەسىندەگى ەلدى ىن­­تىماققا باستايتىن, اسقارالى مىندەتتەر توڭىرەگىندە توپتاستىراتىن بار جۇمىس الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى كوپشىلىككە جەدەل تاراتىلىپ وتىرىلادى. ال ونداي يگىلىكتى ءىس مۇندا جە­تەر­لىك. ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى جارىق كورگەننەن كەيىن كىتاپحانا جۇيەسى جەرگىلىكتى تۇر­عىندار اراسىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزگەن. اسىرەسە «تۋعان جەر» جوباسى بويىنشا قولعا الىنعان قىرۋار جۇمىس كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىعارلىق. حالىق ءوز توپىراعىنىڭ قۇنىن بىلەدى, قاسيەتىن قاپەرىنەن شىعارمايدى. ويتكەنى توسكەيىن وزدەرى ادال ەڭبەكتەرىمەن تۇلەتىپ, بار عۇمىرىن قوعامنىڭ بايلىعىنا ارناپ كەلەدى ەمەس پە؟ اسىرەسە شال­قار اۋىلدىق كىتاپحاناسىندا سان عاسىر بويى حالقىمىزبەن بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان عاجايىپ ادەت-عۇرىپتى, سالت-ءداستۇردى ناسي­حاتتاپ, ونىڭ ىشكى ءمان-ماڭىزىن تۇسىندىرۋگە, قايتادان جارقىراتا جاساندىرىپ, حالىق كادەسىنە  جا­راتۋعا ۇلكەن ۇمتىلىس جاسالسا, ارايلى اۋىلىنداعى كىتاپحانادا «اتامەكەن» باعدارلاماسى بو­يىنشا وقىر­مانعا وي سالارلىق مازمۇندى جۇمىستار وتكىزىلدى. ال «رودينا» سەلوسىنداعى كى­تاپحانادا «سيقىرلى قىلقالام», ورازاق اۋىلدىق كىتاپحاناسىندا ء«بىزدىڭ مۇرا» ايدارلارىمەن ار­كىمنىڭ كوكىرەگىندەگى تۋعان جەرگە دەگەن ءموپ-ءمولدىر ماحابباتتى جار­قىراتىپ كورسەتەتىن سىرشىل دا سىندارلى يگىلىكتى ىستەر قولعا الىندى.

كىتاپحانالاردىڭ مول مۇم­كىندىگى «قا­زاقستاننىڭ كيەلى جەر­لەرى» باعدارلاماسى شەڭبە­رىندە قولعا الىنعاندىعىن اتاپ كە­تە­لىك. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى جام­بىل ارتىقباەۆتىڭ جە­تەكشىلىگىمەن ار­نايى ەكسپەديتسيا جاساقتالدى. جۇمىس توبىنىڭ قۇ­رامىنا تاريحشىلار مەن ول­كە­تانۋشىلار, وسى توڭىرەكتەگى كو­كىرەگىنە كوپ سىر جيناعان قازىنالى قارتتار, اقىندار مەن جازۋشىلار ەنگىزىلدى. بۇل توپ ەڭ الدىمەن التايدان اتىراۋعا دەيىنگى كەڭ كوسىلگەن قازاق دالاسىنداعى كيە­لى جەرلەرگە شولۋ جاساسا, كەيىن ءوز توپىراقتارىنداعى, تاياۋ ماڭ­داعى تاريحى جەرلەر تو­ڭىرەگىندە ارقيلى دەرەكتەردى جيناستىرىپ, بايتاق دالانىڭ بار بولمى­سىن, قيساپسىز قاسيەتىن زا­مانداستاردىڭ كوكىرەكتەرىنە قۇ­يىپ بەرۋ باعى­تىندا باعالى ىستەر اتقاردى.

ءسوز اراسىندا حالىققا وسىن­شالىقتى قىزمەت كورسەتىپ وتىر­عان كىتاپحانانىڭ مۇمكىندىگىن سال­ماقتاي-سارالاۋ ءۇشىن ماتە­ريال­دىق-تەحنيكالىق بازاسىن دا ايتا كەتەلىك. ماسەلەن, اۋداندىق ورتالىق كىتاپحانانىڭ كەڭ دە جارىق وقۋ زالى بار. كىتاپ قورى 20 000 دانادان استام. 2018 جىلى 1200 وقىرمانعا قىزمەت كورسەتكەن. كىتاپحانا تورىندە «رۋحاني جاڭ­عىرۋ» ءمۇيىسى تۇر. 

كىتاپحانا قىزمەتىنىڭ ءبىر كور­سەتكىشى – وقىرماندار سانى ەكەندىگى بەلگىلى. بۇل ارادا ءتاپ-ءتاۋىر ءوسىم بار. ءسوزىمىزدى ءتىرىلتۋ ءۇشىن دەرەك كەل­تىرە كەتەلىك. ماسەلەن, 2018 جى­لى وقىرماندار سانى 1633-كە كوبەيگەن. كىتاپحانا قىزمەتىن پاي­­دالانۋشىلار سانى 2854 ادام­عا ۇلعايعان. ءبىر جۇيەدەگى 13 كى­تاپحانانىڭ كىتاپ قورى 155132-گە جەتكەن. ونىڭ 50636-سى مەم­لە­كەت­تىك تىلدەگى كىتاپتار. 

قورىتا ايتقاندا, اۋدانداعى كىتاپحانالار جۇيەسى كىتاپ – ءبىلىم­نىڭ كەنى ەكەندىگىن, ال ءوز وردالارى جاسامپازدىقتى جىرلايتىن جەر ەكەندىگىن دالەلدەپ-اق كەلەدى.

 

اقمولا وبلىسى,

تسەلينوگراد اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار