جاسىراتىنى جوق, مۇنداعى ءبىلىم مەن ءتالىم-تاربيە جايىنا قاتىستى سىن-پىكىرلەر از ايتىلمايدى. ونىڭ ۇستىنە ينتەرنات ۇلگىسىندەگى ءبىلىم وردالارىن ۇستاۋعا جۇمسالاتىن قاراجات شىعىنى دا قوماقتى. ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلميرا كارىموۆانىڭ ايتۋىنشا, تىعىرىقتان شىعۋدىڭ نەگىزگى باعىتى رەتىندە «ۋاقىتشا وتباسى» قاناتقاقتى جوباسى ەلىمىز بويىنشا العاش رەت قولعا الىنىپ, تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر.
485 ءبىلىم وشاعىنىڭ 80 پايىزى شاعىن مەكتەپتەر, 229 ەلدى مەكەندە ءبىلىم وشاقتارى مۇلدەم جوق بولعاندىقتان, بالالار ينتەرناتتاردا تۇرۋلارىنا بولماسا, كۇندەلىكتى قاتىناۋلارىنا تۋرا كەلەدى. جول بەينەتى مەن ازابى ءوز الدىنا, جاۋىن-شاشىندى كۇندەرى, قىستىڭ ۇسكىرىك سۋىقتارىندا توڭىپ-جاۋراپ, ءارلى-بەرلى ءجۇرۋ وتە قيىن. وسى سەبەپتى اتالعان باعدارلامانىڭ قولدانىلۋى وتە قۇپتارلىق ءىس. جوبا ەنگىزىلگەلى 31 مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى ۋاقىتشا پاتروناتقا بەرىلگەن. سولاردىڭ ءبىرىن پانچۋكتار وتباسى ءوز قامقورلىعىنا الدى. 10 سىنىپ وقۋشىسى ارينا لۋكيانوۆا «ۋاقىتشا وتباسى» باعدارلاماسىنا ىلىككەلى ساباعىنا كوپ كوڭىل بولەدى. اتا-اناسىنىڭ جانىندا جۇرگەندەي ءوزىن ەركىن ۇستايدى, الاڭسىز سەزىنەدى. «ارينە وزگەنىڭ بالاسىنا باس-كوز بولۋ وڭاي ەمەس, جاۋاپكەرشىلىگى وتە زور. ءبىز دە جۇرەك جىلۋىن دارىتىپ, مەيىرىم شاپاعاتىن توگۋگە تىرىستىق. بۇل ەڭبەگىمىز ەش كەتپەگەن سياقتى. ارينا 10 سىنىپتى جاقسى ءتامامدادى. جاڭا وقۋ جىلىن دا اسىعا كۇتىپ وتىرمىز. ساباعى جاقسى. ءتارتىپتى, يبالى», دەيدى كراسنوزنامەننوە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى يۆان پانچۋك.
قاناتقاقتى تاجىريبە ءۇش اۋداندا جۇرگىزىلىپ, 61 بالا 54 وتباسىنا ورنالاستىرىلعان. ماسەلەن, م.جۇماباەۆ اۋدانىندا 15 وتباسى 17 بالانى قابىلداسا, 13-ءىن تۋىستارى العان. بالانى قامقورلىققا العان وتباسىنا اي سايىن 53 مىڭ تەڭگە مولشەرىندە جالاقى تولەنىپ, 7 اەق كولەمىندە تاماعىنا قاراجات بەرىلەدى. ەڭ باستىسى, ساباقتى نەگىزسىز بوساتۋ, اۋىرىپ قالۋ, اۋا رايىن سەبەپسىز سىلتاۋراتۋ سەكىلدى كەلەڭسىز وقيعالار كۇرت ازايىپ, كەرىسىنشە, ءبىلىم مەن تاربيە ساپاسىنىڭ ارتقانى بايقالادى.
بۇگىندە 55 مەكتەپ جانىنداعى ينتەرناتتا 1300-دەي بالا بار. جاڭا وقۋ جىلىندا پاتروناتتىق بالالاردىڭ سانىن ەكى ەسەگە دەيىن كوبەيتۋ ماقساتىمەن 33 ملن تەڭگە باعىتتالىپ وتىر.
* * *
پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇرعىنى نەليا شتاينبەرنەر تۇرعىلىقتى مەكەنجايى جوق ادامدارعا كومەكتەسۋدى ومىرلىك ۇستانىمىنا اينالدىرعان.
قازىرگى تاڭدا ول تاعدىردىڭ جازۋىمەن ءومىردىڭ ءتۇرلى تالكەگىنە ۇشىراعان ادامداردى ۇيىندە پانالاتىپ, قال-قادەرىنشە قامقورلىق جاساپ وتىر. بىرقاتارىنىڭ قۇجاتىن رەسىمدەپ, جۇمىسقا ورنالاستىرعان. بۇدان بولەك بەيىمدەۋ ورتالىعىندا تۇرىپ جاتقان ءمۇساپىر جانداردىڭ تاماعىن ازىرلەۋگە دە, ساتۋشىلىق جۇمىسىنا دا ۋاقىت تابادى.
كوڭىلىنىڭ كەڭدىگىنەن بولار, جۇمىسشى كەنتىندەگى ۇياداي ۇيىنەن ادام ۇزىلمەيدى. وزىمەن بىرگە تۇرۋشىلاردىڭ تاماعى توق, كويلەگى كوك. سولاردىڭ ءبىرى ەۆگەني ستەپانوۆ وتباسىمەن ءدام-تۇزى جاراسپاي كەتىپ قالعان. سودان ىشكىلىككە سالىنىپ, سارشۇناق ايازدا اياعىن ءۇسىتىپ العان. وتا جاساپ, تىزەدەن جوعارى كەسۋگە تۋرا كەلگەن. ءوزىن تۋعان بالاسىنان كەم كورمەيتىن نەليا ميحايلوۆناعا العىسى شەكسىز.
جانى ىزگىلىككە, جۇرەگى مەيىرىمگە تولى زەينەتكەر دالادا قاڭعىپ قالعان عارىپ, كەمباعال جانداردى 2015 جىلدان بەرى جيناستىرىپ, كومەك قولىن سوزىپ كەلەدى. وعان مىنا جايت سەبەپ بولىپتى. وبىر كەسەلىنە شالدىققان وعان دارىگەرلەر «جازىلۋىڭ ەكىتالاي» دەگەن قاتال ۇكىم شىعارسا كەرەك. ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسى, بويىنداعى ءتۋابىتتى قايسار مىنەزى دەرتتەن ايىقتىرىپ, قۇلانتازا ساۋىعىپ كەتكەن. سول كۇننەن باستاپ قايىرىمدىلىقپەن اينالىسۋعا ءبىرجولا بەل بۋىپ, قانىنا ابدەن ءسىڭىپ كەتكەن داعدىعا اينالعان.
«قارتايعان مىسكىندى قالاي عانا دالادا قالدىرۋعا بولادى؟ كوز الدىما ەش ەلەستەتە المايمىن. ءبارىمىز ءبىر انادان تۋعانداي تاتۋ-ءتاتتىمىز. قيىندىقتاردى بىرلەسىپ ەڭسەرەمىز. راحىمى مول تۇرعىندار كيىم-كەشەك اكەپ بەرەدى, ازىق-ت ۇلىكپەن كومەكتەسەدى», دەيدى نەليا ميحايلوۆنا.
ونىڭ ەندىگى ويى – ءۇي-كۇيى جوق كەزبەلەرگە ارنالعان شاعىن ورتالىق اشۋ. ءتىپتى «نادەجدا. ۆەرا. ميلوسەرديە» قايىرىمدىلىق قورى رەتىندە تىركەتىپ تە قويىپتى. قاراجات جاعى شەشىلسە, بىلەك سىبانا كىرىسپەك نيەتتە.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
