قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتالعان سىيلىقتى بۇل ماراپاتقا قايتىس بولعاننان كەيىن لايىق دەپ تانىلعان ماگاتە-ءنىڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى يۋكيا امانونىڭ جاقىندارىنا جانە يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربوعا تاپسىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە بۇل ءىس-شارانىڭ يادرولىق سىناقتارعا قارسى حالىقارالىق كۇن مەرەكەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بيىل قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا جانە ماگاتە-گە قوسىلعانىنا 25 جىل تولدى. سونداي-اق, ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى شارتتىڭ كۇشىنە ەنگەنىنە 10 جىل بولدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ جاھاندىق انتيادرولىق قوزعالىستىڭ كوشباسشىسى رەتىندە الەمدىك قوعامداستىق تاراپىنان ادىلەتتى تۇردە مويىندالعانىن اتاپ ءوتتى.
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىعىنىڭ تاريحي ءمانى بار. كەڭەستىك اسكەري ەليتا مەن كەيبىر ساياساتكەرلەردىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان يادرولىق پوليگوندى جابۋ تۋرالى تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قابىلداعان شەشىمى زور باتىلدىق پەن تەمىردەي ەرىك-جىگەردى تالاپ ەتتى. ول بۇكىلالەمدىك انتيادرولىق قوزعالىسقا كاتاليزاتور بولدى, – دەپ مالىمدەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقارعان ەلباسىنىڭ باستامالارىنا توقتالدى.
– ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار, ماگاتە-ءنىڭ قولداۋىمەن ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ۋراننىڭ تومەن بايىتىلعان بانكىنىڭ ورنالاستىرىلۋى, يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسىن رەتتەۋ ىسىندەگى قازاقستاننىڭ دەلدالدىق كۇش-جىگەرى, سونداي-اق يادرولىق قارۋدان ازات الەم قۇرۋ تۋرالى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ جالپىعا ورتاق دەكلاراتسياسى جاھاندىق تۇراقتىلىق پەن سەنىم نەگىزىن نىعايتۋعا ايتارلىقتاي ۇلەس قوستى, – دەپ اتاپ ءوتتى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ كەيبىر وڭىرلەرىندە يادرولىق قاۋىپ-قاتەردىڭ ساقتالىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى.
– بۇۇ مالىمەتىنشە, بۇگىندە الەمدە 15 مىڭ يادرولىق قارۋ ساقتالۋدا, ونىڭ جۇزدەن استامى ساناۋلى مينۋتتاردىڭ ىشىندە ىسكە قوسىلا الادى. حالىقارالىق قاتىناستارداعى قاقتىعىس الەۋەتىنىڭ ارتۋىنا جانە قارجى-ەكونوميكالىق قايشىلىقتاردىڭ كۇشەيۋىنە بايلانىستى احۋال شيەلەنىسىپ كەتتى. يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى جونىندەگى ءىس-قيمىلداردىڭ جالپىعا بىردەي بىرلەسكەن جوسپارىنىڭ, سونداي-اق ورتا جانە جاقىن قاشىقتىقتاعى زىمىرانداردى جويۋ تۋرالى شارتتىڭ تاعدىرى ايقىندالماي وتىر, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى – ماگاتە-ءنىڭ بۇرىنعى باسشىسى مارقۇم يۋكيا امانو مەن يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربونىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگىن اتاپ ءوتىپ, ولاردىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ىسىنە قوسقان زور ۇلەستەرىن جوعارى باعالادى.
– يۋكيا امانو ماگاتە-ءنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارعان كەزدە قازاقستاندا ۋراننىڭ تومەن بايىتىلعان بانكىن قۇرۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقاردى جانە يراننىڭ يادرولىق پروبلەماسىن شەشۋگە اتسالىستى. لاسسينا زەربونىڭ قىزمەتى مەن كۇش-جىگەرى يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت مونيتورينگىنىڭ حالىقارالىق جەلىسىن قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ءىس جۇزىندە تولىق اياقتالۋىنا مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق, ول شارت ۇيىمىنىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەر توبى مەن جاستار توبىن قۇرۋ جونىندە باستاما كوتەردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ءسوزىنىڭ سوڭىندا يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ىسىندەگى بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى جالعاستىرۋعا شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلباسىنىڭ انتيادرولىق باستامالارى جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ۇدەرىسىنىڭ ماڭىزدى باعدارى بولىپ قالا بەرۋى ءتيىس.
