دامۋدىڭ دىڭگەگى – ساياسي تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق كەلىسىم
ەلباسى ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە بيىل ەلىمىزدە Nur Otan پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن كوپتەگەن اۋقىمدى شارالاردىڭ وتكەنىنە توقتالدى. ءبىر جىل مەرزىم ىشىندە پارتيانىڭ ەكى سەزى وتكىزىلىپ, 20 جىلدىعى اتالىپ ءوتىلدى, ال ماۋسىم ايىندا پرەزيدەنت سايلاۋىندا Nur Otan پارتياسىنىڭ كانديداتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جەڭىسكە جەتىپ, پرەزيدەنت اتاندى.
جالپى, ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ءاربىر جەتىستىگى, قۇندى شەشىمدەر مەن زاڭداردىڭ قابىلدانۋى Nur Otan پارتياسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەنىن قازاقستاندىقتار جاقسى بىلەدى. بىراق ۋاقىت كوشى وزگەرىستەردى قالايتىندىقتان, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن Nur Otan پارتياسى دا ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭارۋ جولىنا ءتۇسىپ, جاڭا بەلەستەردى بەتكە الىپ كەلەدى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ Nur Otan پارتياسىنىڭ جۇمىسىن جاڭعىرتۋ جونىندە ءسوز قوزعاپ, پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسى مەن سەزدەردە قابىلدانعان شەشىمدەرىنىڭ ورىندالۋ بارىسىنا توقتالدى.
– پارتيامىزدىڭ دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسقانىن ءبارىمىز ءتۇسىنىپ وتىرمىز. Nur Otan ەلىمىزدىڭ جەتەكشى كۇشى رەتىندە ساياسي باسشىلىقتى بەكەمدەپ, ستراتەگيالىق باعىتتان اۋىتقىماۋى ءۇشىن بۇكىل قوعامدى جۇمىلدىرۋى ءتيىس. بۇل بوس ايتىلعان ءسوز ەمەس. ءبىز – قازاقستاننىڭ, حالىقتىڭ ورتاسىنداعى ەلدى العا جەتەلەيتىن ۇيىمبىز. ەگەر ونداي ماڭىزدى مىندەتتىڭ ۇدەسىنەن شىعا الماساق, ورنىمىزدى باسقا پارتيا باسادى. سوندىقتان جاۋاپكەرشىلىكتى بارىنشا سەزىنۋىمىز كەرەك. 2050 جىلعا دەيىن قابىلدانعان باعدارلامادا قازاقستاننىڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋىن ماقسات ەتىپ قويدىق. بارلىق باعدارلامالار وسى مەجەنىڭ توڭىرەگىندە توقايلاسادى. يندۋستريالىق, ينفراقۇرىلىمدىق باعدارلامالار, اۋىل شارۋاشىلىعى, ءۇي قۇرىلىسى, مەديتسينا, حالىقتى اعارتۋ جۇمىستارى – بارلىعى ءبىر مۇددەگە جەتۋ ماسەلەسى. 2015 جىلدان باستاپ 5 ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدى باستادىق. 2017 جىلى پارلامەنت پەن ۇكىمەتتى كۇشەيتۋ ءۇشىن بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا قاراپ, ساياسي جۇيەنى جاڭعىرتتىق, – دەدى تۇڭعىش پرەزيدەنت.
Nur Otan پارتياسىنىڭ توراعاسى 2018 جىلى سايلاۋ زاڭناماسى جەتىلدىرىلگەنىن, الداعى سايلاۋلار كونستيتۋتسيالىق مەرزىمدە وتەتىنىن جانە ءماسليحاتتاردىڭ كەلەسى سايلاۋى العاش رەت ماجىلىستەگىدەي پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا وتكىزىلەتىنىن مالىمدەدى. وسى رەتتە ەلباسى پارتيا جەكەلەگەن وپپونەنتتەردىڭ, بلوگەرلەردىڭ بۇرىنعى ماجوريتارلىق جۇيەگە ورالۋ, مەرزىمىنەن بۇرىن سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى پىكىرلەرىنە جاۋاپ بەرۋ كەرەكتىگىن, ماجوريتارلىق جۇيەگە كوشۋدى قولداپ جۇرگەندەردىڭ ناقتى ۇسىنىستارى جوقتىعىن, بيلىكتى سىناپ سويلەگەندەرى بوس ءسوز عانا ەكەنىن ايتتى. ءسويتىپ مىسال رەتىندە دەموكراتيانىڭ شامشىراعى دەپ جۇرگەن ەۋروپاداعى 30 دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا كىرەتىن مەملەكەتتەردىڭ 63 پايىزى سايلاۋدى پروپورتسيونالدى جۇيەمەن وتكىزەتىنىن, بۇل جۇيە ۇزدىك الەمدىك دەموكراتيالىق تاجىريبەگە تولىق ساي كەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. ساياسي جۇيەنى نىعايتۋعا, دەموكراتيانى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ, تولىقتاي العاندا ساياسي پارتيانىڭ قىزمەتىن جانداندىرادى.
– پارتيا پروبلەمالاردى ناقتى شەشۋ جولدارىن ۇسىنىپ, ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى كەرەك. سوندا پارتيانىڭ بەدەلى اسىپ, حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولادى. جالپى ەكونوميكالىق جانە ساياسي ورلەۋدە دامىعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنگەنىمىز ءجون. الدىمەن دامۋدىڭ نەگىزى – ساياسي تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق كەلىسىم. ال داعدارىستار كەزەڭىندە جۇيەنى ىشتەي جانە سىرتتاي سىلكۋ وتە قاۋىپتى. قايتا ونى نىعايتىپ, جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, العا جىلجۋىمىز قاجەت. ەكىنشىدەن, ورتاق تابىسقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن قوعامنىڭ تۇتاستىعىن بەكىتىپ, حالىقتىڭ جاي-كۇيىن تۇسىنەتىن مىقتى كوشباسشى جانە كۇشتى پارتيا قاجەت. بۇل بارلىق دامىعان مەملەكەتتەردە بار. ماسەلەن, حريستيان-دەموكراتيالىق وداعىن قۇرعان كونراد ادەناۋەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن گەرمانيانىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ, ەكونوميكاسىن, ينفراقۇرىلىمىن قالپىنا كەلتىرۋگە ۇلەس قوستى. ال ازيا جولبارىستارىنا بالانعان ەلدەر رەتىندە لي كۋان يۋ باسقارعان سينگاپۋر مەن ماحاتحير موحامەد كوتەرگەن مالايزيانى ايتۋعا بولادى. مۇندا باسقارۋشى پارتيالار 60 جىل بويى بيلىكتە بولدى. جاپونيادا دا سونداي. ۇشىنشىدەن, ستراتەگيالىق باعىتتىڭ بىرىزدىلىگى مەن ساباقتاستىعىن ساقتاۋ ماڭىزدى. بيىل ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەل بولعانىمىزعا 28 جىل تولىپ جاتىر. العاشقى جىلدارداعى جاعداي مەن قازىرگى كۇنىمىزدى سالىستىرىپ قاراساق, اراسى جەر مەن كوكتەي. بۇگىندە ءبىز دەموكراتيالىق جاس مەملەكەتپىز. ءبىزدىڭ دەموكراتياعا بىردەن الپاۋىت امەريكانىڭ بوركىن كيگىزىپ قويۋ جاراسپايدى. ول ءۇشىن ۋاقىت قاجەت. الدىمەن قوعامدى دامىتۋعا باسا ءمان بەرگەنىمىز ابزال. ەلدەگى تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا مۇددەلى كەلەتىن ورتا تاپتىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ – باسىم باعىت. ءوز ءۇيى, جۇمىسى, تۇراقتى تابىسى بار بۇل تاپتىڭ وكىلدەرى ەلدىڭ تىنىشتىعىن قالايدى. بىزگە ستراتەگيالىق باعىتتىڭ وسىنداي بىرىزدىلىگى كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسى ساياسي تۇراقسىزدىقتان ەڭ اۋەلى قاراپايىم حالىقتىڭ زارداپ شەگەتىنىن, ءتارتىپ جوق, جۇيە جوق جەردە پروبلەمالار شەشىلمەيتىنىن, ەكونوميكا تومەندەگەننەن كەيىن حالىقتىڭ ءومىر ساپاسى دا ناشارلايتىنىن ايتتى. پارتيا توراعاسى قازىر ۇكىمەت پەن بارلىق اتقارۋشى بيلىك بىلەك سىبانىپ, Nur Otan پارتياسىنىڭ جانە سايلانعان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سايلاۋالدى ۋادەلەرىن ورىنداي وتىرىپ, ەلدىڭ الدىندا تۇرعان ناقتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە ءتيىس ەكەنىن ەسكە سالدى.
Nur Otan پارتياسى مەن ۇكىمەت بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى قاجەت
تۇڭعىش پرەزيدەنت الداعى سايلاۋلاردىڭ الدىندا پارتيانىڭ جۇمىسىن جۇيەلى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ۇسىنىپ, ونى «سەنىم. ديالوگ. بولاشاققا نىق قادام – Nur Otan پارتياسىنىڭ 7 سەرپىنى» دەپ اتادى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدىمەن پارتيانىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىن توپتاستىرۋعا ءمان بەردى. ياعني, قوعامدىق ماسەلەلەردى ۇدايى كوتەرىپ جۇرگەن, ونى شەشۋدىڭ جولدارىن ۇسىنا بىلەتىن, ءوز ءسوزىن دالەلدەي الاتىن ازاماتتاردى پارتياعا تارتۋدىڭ جايى قوزعالدى. پارتيا مۇشەلەرىنىڭ قوعامدا بولىپ جاتقان جاعدايلارعا نەمقۇرايدى قاراماي, دەر كەزىندە ءۇن قاتۋى, ناقتى ءىس-شارالار قولدانۋى نازارعا الىندى. حالىقپەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋدە بەلسەندىلىك تانىتپاعاندار پارتيانىڭ مۇشەلىگىنە لايىق ەمەستىگى ايتىلدى.
ولاردى «يادرولىق» دەپ اتاۋ كەرەك. يادرولىق دەگەن – يادرولىق بومبا ەمەس, بەلسەندى مۇشەلەر دەگەن ءسوز. كوشەگە شىعىپ, شىندىعىن دالەلدەي الاتىندار. 800 مىڭ پارتيالاستىڭ ىشىندە كىم ءوزىن بەلسەندى تۇردە كورسەتە الادى؟ شىمكەنتتە پارتيانىڭ تۋىن جىرتىپ كەتكەندە ەشكىم بىلق ەتكەن جوق. ءبارى وتىردى. پارتيا قايدا بولدى؟ كەيىن عانا قالپىنا كەلتىرىلدى. مىنە, وسى كەزدە بەلسەندىلىك كورىنۋى كەرەك ەدى.
– سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى تۇبەگەيلى كۇشەيتىپ, تازالىق جۇرگىزۋ قاجەت. مۇنى ءجيى قوزعاپ ءجۇرمىز. سايلانعان پرەزيدەنت تە بۇل تۋرالى ايتتى. اتالعان باعىتتا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. بىراق بۇعان حالىقتىڭ ءوزى دە اتسالىسۋ كەرەك. مىسالى, سينگاپۋردا جەمقورلىق ارەكەتىن بايقاعان ادام جاعدايدى دەرەۋ ءتيىستى ورىندارعا حابارلاماسا, جاۋاپقا تارتىلادى. بىزدە وسىنداي ما؟ بۇل – قاراپايىم مىسال. Nur Otan پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن سوڭعى بەس جىلدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى باعدارلاما جاسالىپ, زاڭ قابىلداندى. سوعان قاراماستان پارتيا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قوعامدى قالىپتاستىرا المادى. ءبىز كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورنىندا ەمتيحاندى اقشامەن تاپسىراتىنىن بىلەمىز. بۇعان قوسا جاتاقحاناداعى ورىنداردى ءبولۋ كەزىندە, تاعى باسقا ماسەلەلەردە ستۋدەنتتەر پارا بەرۋگە ءماجبۇر. وسىنداي كەلەڭسىز جايتتارعا جاستار قىنجىلىس بىلدىرەدى. ءبىلىم اقشاعا ساتىلعاننان كەيىن, ءبىز ودان قانداي ساپالى مامان شىعارامىز. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى رەتىندە بۇل ماسەلەنى ءاربىر جوعارى وقۋ ورىندارىندا قاراستىرىپ, تالقىعا سالۋدى ۇسىنامىن. سونىڭ ناتيجەسىندە شەشىم قابىلدايمىز. مىسالى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ستۋدەنتتەردىڭ ۇعىمىندا ەمتيحاننان ءوتۋ ءۇشىن اقشا ۇسىنۋ دەگەن مۇلدەم جوق. باتىستىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە وقىعان 10 مىڭ قازاقستاندىق سىناقتا اقشا بەرۋ دەگەندى كەزدەستىرمەدى. ال بىزدە مۇنداي جاعداي ءالى دە بار. بالالارى وقۋعا تۇسسە, ارتىنان اۋىلداعىلار سوعىمىن دا بەرىپ جىبەرەدى. رەكتورلارمەن جۇمىستى كۇشەيتۋ كەرەك, – دەدى پارتيا توراعاسى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارتيا جۇمىسىنداعى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋگە توقتالىپ, جەتەكشى ۇيىمنىڭ الەۋەتىن بارلىق جەردە ارتتىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. سونىڭ ءبىرى – ماجىلىستەگى فراكتسيانىڭ جۇمىسىن بارىنشا كۇشەيتۋ. بۇل – پارتيا مىندەتتەرىن ورىنداۋدىڭ جانە اتقارۋشى ورگاندارعا ىقپال ەتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى. فراكتسيا ءوز دەڭگەيىندە جۇمىس ىستەسە, ونىڭ بەدەلى دە جوعارىلايتىنىن اتاپ وتكەن ەلباسى الەمنىڭ باسقا ەلدەرىندە بار ەرەجەگە سۇيەنە وتىرىپ, ماجىلىستەگى فراكتسيانىڭ جەتەكشىسى لاۋازىمىنا ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندى. ءماجىلىس سپيكەرى رەتىندە ن.نىعماتۋلين العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ جانە فراكتسيا جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋ ءۇشىن بارلىق رەسۋرستاردى جۇمىلدىرا الاتىنىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار تۇڭعىش پرەزيدەنت ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن زاڭنامالىق باستامالاردى بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, وڭىرلەردىڭ دامۋىنا ناقتى ىقپال ەتە الاتىن ءماسليحاتتاردىڭ جۇمىسىنا توقتالدى. زاڭناماعا سايكەس ءماسليحاتتار بيۋدجەتتى, جەرگىلىكتى دامۋ باعدارلامالارىن باقىلاپ وتىرادى. بىراق ەلباسى بۇگىنگى تاڭدا ءوز دەڭگەيىندە ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ وتىرماعان ءماسليحاتتاردى قاتتى سىنعا الدى.
– 2016 جىلدان باستاپ ءبىز «قازاقستان 2021: بىرلىك. تۇراقتىلىق. جاسامپازدىق» اتتى پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ىسكە اسىرىپ كەلەمىز. بۇگىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ بايانداماسىندا سايلاۋالدى ۋادەنىڭ 70 پايىزى ورىندالعانى ايتىلدى. ءالى 30 پايىزى بار. بۇل قالعانى – ەڭ ماڭىزدى ءىس-شارالار. كەلەسى سايلاۋعا دەيىن الدىمىزعا قويعان ماقساتتى تولىق ورىنداۋىمىز كەرەك. ەگەر مەن ءبىر باستامانى كوتەرسەم, جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىن ۇسىنىستاردى ايتامىن. بۇعان 30 جىلدا كوز جەتكەن شىعار. قازىر دە سولاي بولۋى كەرەك. پارتيانىڭ ماجىلىستەگى فراكتسياسىنىڭ قاتىسۋىمەن ۇكىمەتتىڭ ارنايى وتىرىسىن وتكىزۋدى جانە قالعان ماسەلەلەردى تالقىلاۋدى ۇسىنامىن. بۇدان ۇكىمەتتىڭ ۇتارى كوپ. جانە دە شەشىلمەگەن ماسەلەلەرگە باسىمدىق بەرە وتىرىپ, جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىن جاريا تۇردە بايانداۋ كەرەك. Nur Otan پارتياسى مەن ۇكىمەت بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى قاجەت. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جولىندا جانە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتى باعىتىندا ورتاق ماقساتىمىز بار. ءبولىپ-جاراتىن ەشتەڭە جوق. مۇنداي شەشىمدەر حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن قابىلدانادى. دەمەك, بۇل ماسەلەلەردى بىرلەسىپ شەشۋىمىز قاجەت, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
بۇدان كەيىن ەلباسى حالىقپەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ناقتى باعىتتالعان ۇستانىمىن ەنگىزۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا پارتيا 24 جوبامەن 200-گە جۋىق ءتۇرلى ەسەپ بەرۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. ونىڭ بارلىعى – پارتيانىڭ ەمەس, ۇكىمەتتىڭ جۇمىسى. پارتيا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىن قايتالاماۋى كەرەك. ماسەلەن, ەگدە جاستاعى ادامدارعا ارنالعان ورتالىقتار قۇرۋعا جول اشقان «ارداگەرلەردى ارداقتايىق» جوباسى, كوپ بالالى انالارعا قولداۋ كورسەتكەن «باقىتتى وتباسى» ورتالىقتارى سياقتى باستامالاردى كوپتەپ ىسكە اسىرۋعا شاقىردى.
بۇعان قوسا پارتيا توراعاسى «ميراس» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ الەۋەتىن پايدالانىپ, زيالى قاۋىمدى رۋحاني دامۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋگە جۇمىلدىرۋدى تاپسىردى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ», « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالالارى باعدار بولماق.
– قازىر اۋىل جاستارىمەن جۇمىس ىستەۋ – ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. مەن «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن ازىرلەۋدى تاپسىردىم. تاجىريبە جۇزىندە بۇل جوبا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم جاساۋمەن عانا شەكتەلدى. بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى – اۋىل جاستارى ءۇشىن جۇمىس ورىندارىن اشۋ, ولاردى اۋىلدا تۇراقتاندىرۋ. اۋىلدا ەرتەڭ كىم جۇمىس ىستەيدى؟ ۇكىمەت وسى ماسەلەلەرمەن اينالىسىپ, ءتيىستى شارالاردى قولعا الۋ كەرەك. قازىر ۋربانيزاتسيا ءجۇرىپ جاتىر. قالاعا كوشتى توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس. ەگەر دە اۋىلداردا ناقتى جۇمىس ورىندارى اشىلاتىن بولسا, جاعداي جاسالسا, قالىپ جاتىر. كەيبىر ادامدار قالادان اۋىلعا قايتا كوشۋدە, – دەدى تۇڭعىش پرەزيدەنت.
حالىقپەن ناقتى جۇمىس ىستەۋ قاعيداتى ەنگىزىلەدى
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقپەن ناقتى جۇمىس ىستەۋ قاعيداتىن ەنگىزۋدى, قارقىندى اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق جۇمىستى ۇيىمداستىرۋدى جانە پارتيا توڭىرەگىنە جاستاردى بىرىكتىرۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى.
– قازىرگى تاڭدا «جاڭا» مەديا سالادا شىندىققا جاناسپايتىن اقپارات تاراتۋشى ارنالار كوبەيىپ كەلەدى. جەرگىلىكتى, قاراپايىم ماسەلەلەر رەسپۋبليكالىق دەڭگەيگە دەيىن كوتەرىلۋدە. قوعامدىق سانادا جالعان تۇسىنىك قالىپتاسۋدا. Nur Otan ءوزىنىڭ اقپاراتتىق ستراتەگياسىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋى قاجەت. پارتيانىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وبەكتيۆتى جانە جەدەل اقپارات كوزدەرىنە اينالىپ, حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولۋى ءتيىس, – دەدى پارتيا توراعاسى.
بۇعان قوسا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەل الدىندا تۇرعان ەكونوميكالىق پروبلەمالارعا توقتالىپ, تۇراقتى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا شارالار ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا ەلباسى بيزنەس ءۇشىن سالىق اۋىرتپالىعىن تومەندەتۋ ارقىلى ەكونوميكاعا سالىقتىق ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋدى ۇسىندى.
– سونداي-اق بيۋدجەت ساياساتىن قايتا قاراۋ قاجەت. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار اشىق ەمەس جانە سىبايلاس جەمقورلىق جاپپاي بەلەڭ العان سالاعا اينالدى. قۇنى 1,8 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ 65 پايىزى ءبىر كوزدەن جۇزەگە اسقان. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار تۋرالى زاڭدى وزگەرتۋ كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن بىرگە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بەلسەندى ساۋدا ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ جانە قارجى سەكتورىن تۇراقتاندىرۋ شارالارىن قابىلداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– قازىرگى تاڭدا جاساندى ينتەللەكت الدىڭعى قاتارعا شىقتى. ونى تىرشىلىكتىڭ بارلىق سالاسىنا ەنگىزۋ اۋقىمى جاعىنان ۋراننىڭ ءبولىنۋى تۋرالى جاڭالىقتى اشۋمەن تەڭ. جاساندى ينتەللەكت دەنساۋلىق ساقتاۋدان باستاپ, ءوندىرىس پەن قارجى سەكتورىنا دەيىنگى بارلىق سالانى تۇگەل ترانسفورماتسيالايدى. جاساندى ينتەللەكت جاڭا الەمدىك ءتارتىپ ورناتىپ, جاڭا جاھاندىق كوشباسشىلار مەن اۋتسايدەرلەردى ايقىندايدى. سوندىقتان ءبىز ونى قولداۋ ءۇشىن قازىردەن باستاپ اۋقىمدى جانە جۇيەلى شارالار قابىلداۋىمىز قاجەت, – دەدى پارتيا توراعاسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاساندى ينتەللەكتىنى جان-جاقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاڭنامالىق بازا ازىرلەۋدى, سونداي-اق وسى سالانى كاسىپكەرلىك جانە عىلىمي تۇرعىدان قولداۋ ءۇشىن ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋدى ۇسىندى.
– پارتيانىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىن ايتارلىقتاي جان-
داندىرۋ كەرەك. ءبىز ۇلكەن دەرەكتەر مەن جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, حالىقتىڭ سۇرانىسىنا الدىن الا جاۋاپ بەرۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك, – دەدى ەلباسى.
«ەگەمەننىڭ» باسشىسى ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ قۇرامىنا كىردى
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاستارعا قولداۋ ءبىلدىرىپ, زيالى قاۋىممەن تۇراقتى ديالوگتى جولعا قويۋدى ايتا كەلە, پارتيانىڭ ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ قۇرامىنا وزگەرىس ەنگىزۋدى ۇسىندى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيۋرونىڭ قازىرگى قۇرامىندا 11 مۇشە بار. پارتيا توراعاسى مەملەكەتتىك قىزمەتكە وتكەن ماۋلەن اشىمباەۆ پەن مينيستر اتانعان باقىت سۇلتانوۆقا العىسىن ءبىلدىرىپ, بيۋرو قۇرامىنان شىعىپ قالعان مۇشەلەردىڭ ورنىنا «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالىنى ەنگىزۋدى ۇسىندى. ەلباسى ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمىنىڭ تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان دارحان قىدىرالىنىڭ گازەتتى كوتەرگەنىن, زيالى قاۋىممەن بايلانىسى مىعىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار جاستاردىڭ اتىنان ءسوز سويلەسىن دەپ
Jas Otan جاستار قاناتىنىڭ كوشباسشىسى داۋلەت كارىبەكتى ۇسىندى.
وسى ورايدا ەلباسى كەڭەستە سويلەگەن سوزىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءرولى تۋرالى دا ءسوز قوزعاپ, ءارتۇرلى جولدارمەن سىني ماتەريالداردىڭ جولىن كەسەتىن شەنەۋنىكتەردىڭ باسپاسوزگە قىسىم جاساۋىن دوعارۋ كەرەكتىگىن اتاپ ايتقانىنا دا توقتالا كەتكەن ءجون. «ەگەر وسىنداي جاعداي تىركەلسە, قانداي لاۋازىمدا بولسا دا جۇمىستان شىعارامىز. كىم بولسا, ول بولسىن», دەدى ەلباسى.
تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ وسى ءسوزى جانە ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ قۇرامىنا العاش رەت باق باسشىسىنىڭ كىرۋى وتاندىق ءباسپاسوزدىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ قانا قويماي, جالپى وسى سالاعا دا زور جاۋاپكەرشىلىك جۇگى ارتىلاتىنىن بايقاتسا كەرەك.
الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر تولىق ورىندالادى
ساياسي كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر ەلباسىنىڭ كۇندەلىكتى نازارىندا جۇرگەن جانە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرمالارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىس-شارالاردىڭ ناقتى جالعاسى بولاتىن.
ايتالىق, پرەمەر-مينيستر, Nur Otan پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى اسقار مامين ءوز بايانداماسىندا Nur Otan پارتياسى تاريحي تۇرعىدا قىسقا مەرزىم ىشىندە ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى ساياسي كۇشىنە اينالعانىن اتاپ ءوتتى.
– Nur Otan – قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان اۋقىمدى, ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋشى پارتيا. اسا قادىرلى ەلباسى, ءسىز پارتيانىڭ الدىنا كەز كەلگەن ۋاقىت سىناعىنا ساي جەدەل جانە ساپالى جاۋاپ بەرۋ مىندەتىن قويدىڭىز. وسى ورايدا پارتيا ارقاشاندا كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ وڭتايلى جولىن تاۋىپ, ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ورتاق ماقساتىمىز – حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى مەن ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا, ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن نىعايتۋعا, قوعامنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا باعىتتالعان پارتيا ليدەرى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستامالارى مەن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ. جاۋاپكەرشىلىگى مول بۇل مىندەتتەردى پارتيامەن تىعىز قارىم-قاتىناستا ىسكە اسىرۋدامىز, – دەدى اسقار مامين.
پرەمەر-مينيستر جاۋاپكەرشىلىگى مول مىندەتتەر Nur Otan پارتياسىمەن تىعىز بىرلەستىكتە ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىنا دا نازار اۋداردى, سونىمەن قاتار «الەۋمەتتىك قامقورلىق» بويىنشا اتقارىلعان ءىس-شارالاردى ەسكە سالدى.
– ءسىزدىڭ تاپسىرماڭىز بويىنشا وسى جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ ااك كولەمى ارتتى. 1 شىلدەدەن باستاپ مۇگەدەك بالالاردى ءوسىرىپ, تاربيەلەپ وتىرعاندار ءۇشىن مەملەكەتتىك جاردەماقىنىڭ كولەمى ۇلعايدى. 1 ماۋسىمنان جالاقىسى از بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايلىعى 30 پايىزعا دەيىن كوتەرىلدى. ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 25 پايىزعا كوبەيدى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, تۇرعىن ءۇي جيناق بانكى ارقىلى از قامتىلعان وتباسىلارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. بۇل مەحانيزم وسى جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ىسكە قوسىلدى, الداعى ءۇش جىلدا بۇل باعىتتا 50 ملرد تەڭگەدەن بولىنەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
قازىر بۇل باعدارلاماعا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن ادامداردان 4 مىڭداي ءوتىنىش تۇسكەن. ا.ءماميننىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا كاسىپكەرلەر دە ءوز ىنتالارى بويىنشا كومەك قولىن سوزىپ, اسا مۇقتاج جاندارعا قايتارىمسىز پاتەر ساتىپ الىپ بەرۋگە كىرىسكەن. بيىل «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسە وتىرىپ, حالىقتى بارىنشا جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن جوعارى دەڭگەيدە جۇرگىزۋگە ءمان بەرىلمەك. ونىڭ ىشىندە 200 مىڭداي ادام مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە قايتا وقىتىلىپ, «ەڭبەك» باعدارلاماسى, «باستاۋ بيزنەس» جانە «جاس كاسىپكەر» جوبالارى ويىنشا بىلىكتىلىكتەرى جوعارىلادى.
وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ جوعارى كۋرستارداعى 100 مىڭ ستۋدەنت كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن تەگىن وقي الادى.
– 1 قىركۇيەكتەن باستاپ جوعارى كۋرستارداعى 100 مىڭ ستۋدەنت تەگىن تۇردە جوو-لار جانىنداعى كاسىپكەرلىك نەگىزىن وقي الادى. كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ ماقساتىندا ميكرونەسيەلەۋ شىعىندارى 83 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتتى. ال جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 18 مىڭ ازاماتقا 18 ملرد تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك گرانت بولىنەدى, – دەدى اسقار مامين.
300 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلامالارىنا كوپتەپ تارتۋ ءۇشىن نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت قالالارىندا 15 ءموبيلدى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى اشىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن ونداي ورتالىقتار تاعى 15 جەردە جۇمىسىن باستايدى.
– ەكونوميكاداعى ەڭبەك كۇشى نارىعىندا وڭ قارقىن بايقالادى. ورتاشا ەسەپپەن جىلىنا ەلىمىزدە 300 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا 227 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا, بۇل – 13 پايىزعا ارتىق كورسەتكىش. وسىنىڭ ارقاسىندا 7 ايدىڭ ىشىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8 پايىزعا ازايدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ا.مامين.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءىرى قالالاردىڭ اينالاسىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن 2019-2021 جىلدارعا 19 ملرد تەڭگە بولىنبەكشى. جالپىلاي العاندا, ءۇش جىلعا 87 جوبا ىرىكتەلىپ الىنىپ, بيىلدىڭ وزىندە 51 جوبا جۇزەگە اسىرىلا باستاعان.
مونو جانە شاعىن قالالاردىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماقساتىندا 2019-2021 جىلدارى 30 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جىل سوڭىنا دەيىن 53 اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ اياقتالادى. بۇل جوبالار اياسىنا ينجەنەرلىك جانە الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ ينفراقۇرىلىمدارى ەنگىزىلگەن. وسى ورايدا ۇكىمەت باسشىسى 2023 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ قالالارى مەن بارلىق اۋىل تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىنە توقتالدى.
ەڭ باستىسى ا.مامين ەل ۇكىمەتى حالىق الدىنداعى الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى تولىق ورىنداپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ۇكىمەت باسشىسى ەلباسى مەن ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىنە ەلىمىزدەگى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ جايىنان دا حاباردار ەتتى. ماسەلەن, 2016-2018 جىلدار ارالىعىندا 34 ملن شارشى مەتردەن اسا تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, بۇل 300 مىڭنان اسا وتباسىن ساپالى ءارى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن. ال بيىلعى 7 اي ىشىندە «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ارقىلى 6,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن بولسا, جىل سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەتىن پاتەر كولەمىن بىلتىرعى كورسەتكىشتەردەن اسىرۋ كوزدەلگەن.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى مامىر ايىنان باستاپ كوپ بالالى انالارعا 2200 پاتەر بەرىلگەن بولسا, جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 6000 پاتەر بەرىلمەكشى.
سونىمەن قاتار نۇر-سۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن جاستار ءۇشىن 3 مىڭ پاتەر بەرىلەدى.
مەملەكەت تاراپىنان اگروونەركاسىپ كەشەنىن قولداۋ كولەمى دا ارتا تۇسكەن. ەلباسىنىڭ ءتيىمدى كەلىسسوزدەرىنىڭ ارقاسىندا قحر, ساۋد ارابياسى, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ نارىعى قازاقستان ەكسپورتىنا بارىنشا اشىلىپ, ساۋدا-ساتتىق قارقىن الا تۇسكەن. ماسەلەن, وتكەن ايدا قازاقستاننىڭ قىتايعا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ ەكسپورتى 47 پايىزعا وسكەن.
ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا 2016 جىلدان بەرى 376 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. سول ۋاقىتتان بەرى 34 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلعان. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە قايتا وڭدەۋ كاسىبىنىڭ قارقىنى دا جوعارى. ونىڭ ىشىندە بيىل جالپى قۇنى 450 ملرد تەڭگە بولاتىن, جاڭادان مىڭداعان جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن شامامەن 100 جوبانى باستاۋ كوزدەلگەن.
بايانداماشىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىل رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە جولداردىڭ 9 مىڭ شاقىرىمىندا جاڭعىرتۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ ىشىندە باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي, نۇر-سۇلتان – قاراعاندى, نۇر-سۇلتان – پەتروپاۆل, الماتى – تالدىقورعان, اتىراۋ – اقتاۋ, بەينەۋ – وزبەكستان شەكاراسى باعىتىنداعى ماڭىزدى جولداردى جاڭعىرتۋ اياقتالعان. ال بيىل نۇر-سۇلتان – پاۆلودار – سەمەي – قالباتاۋ جولىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. ال كەلەسى جىلى قاراعاندى – الماتى, تالدىقورعان – وسكەمەن, اقتوبە – اتىراۋ – استراحان باعىتىنداعى جول تولىق قايتا جاڭعىرتىلادى.
وسىنداي يگىلىكتەردى ايتا كەلە, اسقار مامين Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنداعى ماقسات-مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا ماڭىز بەرىلەتىنىنە دە توقتالدى ءارى پارتيا جۇمىسىن جاڭعىرتۋعا بايلانىستى بىرقاتار ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ۇسىنۋىنشا, بىرىنشىدەن, ماڭىزدى زاڭ جوبالارى بويىنشا ۇكىمەت پەن پارتيا فراكتسياسىنىڭ الدىن الا كەلىسىم مەحانيزمىن جۇزەگە اسىرعان دۇرىس. ەكىنشىدەن, پارتيا مەن ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ ەل-ايماقتارعا بىرلەسە شىعىپ, حالىقپەن كەزدەسۋلەرى ۇيىمداستىرىلادى. ۇشىنشىدەن, ۇكىمەت ماڭىزدى قۇجاتتاردى ازىرلەۋ بارىسىندا پارتيانىڭ ساراپتامالىق الەۋەتىن كەڭىنەن پايدالانۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر.
پرەمەر-مينيستر: «اسا قادىرلى ەلباسى! ءسىز تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جانە Nur Otan پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەتىندە مەملەكەتىمىزدىڭ وركەندەپ-دامۋىنا, حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ارنالعان كوپتەگەن تاريحي شەشىم قابىلدادىڭىز. پارتيامىزدىڭ بۇگىنگى تىنىسىنا جاڭا سەرپىن بەرىپ, زاماناۋي تالاپتارعا ساي تاپسىرما بەردىڭىز. ۇكىمەت العا قويىلعان تاپسىرمالار مەن تالاپتاردىڭ بارلىعىن ناتيجەلى جانە ساپالى ورىنداۋعا كۇش-جىگەرىن سالادى, – دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى.
بۇدان سوڭ Nur Otan پارتياسىنىڭ ماجىلىستەگى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى گۇلميرا يسيمباەۆا ءسوز الىپ, فراكتسيا الدىنداعى ماقسات-مىندەتتەرگە توقتالىپ ءوتتى.
– پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ ۇكىمەتپەن بىرلەسە جۇرگىزىلدى. ناتيجەسىندە 260 زاڭ قابىلدانىپ, ونىڭ 41-ءى تىكەلەي پارتيانىڭ سايلاۋالدى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا باعىتتالعان. مىسالى, ەكونوميكانى دامىتۋ, كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماقساتىندا, جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ, سالىق, كەدەندىك رەتتەۋ جونىندەگى كودەكستەر قابىلدانىپ, بيزنەس-ورتانى دامىتۋ جانە ساۋدا قىزمەتىن رەتتەۋگە قاتىستى زاڭدار قابىلدانىپ, زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ زاڭنامالىق دەڭگەيدە وزگەرتىلدى. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ جاڭا ۇلگىسىن ەنگىزەتىن, دارىلەردىڭ قولجەتىمدىلىگى جانە باعاسىنىڭ تۇراقتى بولۋىن قامتاماسىز ەتەتىن تاعى دا باسقا قۇقىقتىق بازا جاسالدى, – دەدى گ.يسيمباەۆا.
وسى ورايدا فراكتسيا توراعاسى سايلاۋالدى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ زاڭنامالىق تۇرعىدان تولىق قامتاماسىز ەتىلگەنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
– بۇعان قوسا جينالىستار مەن كەڭەستەردىڭ 70 وتىرىسىندا فراكتسيا سايلاۋالدى ۋادەلەرگە بايلانىستى ناقتى ۇسىنىستار قابىلدادى. ونىڭ ىشىندە جالپىعا ورتاق دەكلاراتسيالاۋدىڭ مەرزىمىن وزگەرتۋ, ءتورتىنشى دەڭگەيدەگى بيۋدجەتتى ەنگىزۋ, تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگى, بالالاردىڭ قۇقىعى, ءبىلىم بەرۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەر بار. جان-جاقتى تەرەڭ تالقىلاۋلاردىڭ ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار زاڭ جوبالارىنا 6 مىڭ تۇزەتۋ ەنگىزىپ, 400 دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. بيۋدجەت قاراجاتىن, ۇلتتىق قوردان «نۇرلى جول», «نۇرلى جەر» باعدارلامالارىنا بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى جۇمساۋعا باقىلاۋ كۇشەيتىلدى. ءبىر عانا مىسال. دەپۋتاتتار نۇر-سۇلتان–قاراعاندى جولىنداعى كەيبىر كەمشىلىكتەردى انىقتادى. جوبانىڭ قۇنى 7 ملرد تەڭگە ەدى. ونىڭ ساپاسىز ورىندالۋ قاۋپى بولدى. تەك كوميسسيادا قاراعاننان كەيىن مەردىگەرلەر بۇل كەمشىلىكتەردى ءوز ەسەبىنەن جويىپ, جولدى مەرزىمىندە ءبىتىردى, – دەدى فراكتسيا توراعاسى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىس بارىسىندا Nur Otan پارتياسى ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى, وبلىس اكىمى سەرىكباي تۇرىموۆ, فراكتسيانىڭ قوستاناي وبلىستىق ماسليحاتىنداعى Nur Otan پارتياسى جەتەكشىسى ەكاتەرينا سمىشلەياۆا, Nur Otan پارتياسى اقتوبە قالاسىنداعى ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعى باستاۋىش ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى, پارتيانىڭ ساياسي كەڭەس مۇشەسى اينۇر باقتىعاليەۆا ءسوز الىپ, بۇگىنگە دەيىن اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قورىتىندىلارىن جانە Nur Otan پارتياسىن جاڭعىرتۋعا بايلانىستى پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
سەرىك ابدىبەك,
ورىنبەك وتەمۇرات