قازاقستاندا اللەرگياسى بار ادامدار ءدارىحانالاردان ءدارى-دارمەكتى رەتسەپتىسىز الۋىنا بولادى. بۇل تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا بۇيرابەكوۆا مالىمدەدى.
«بۇعان دەيىن ءدارى-دارمەكتى ساتۋ جولىن كۇشەيتتىك. دەگەنمەن قازىر اللەرگيا ماۋسىمى بولعاسىن تۇرعىندارعا قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن جەڭىلدەتتىك. ەندى تۇرعىندار كەي ءدارى-دارمەك ءتۇرىن دارىگەردىڭ رۇقساتىنسىز ساتىپ الادى» دەدى ل. بۇيرابەكوۆا. بۇل اللەرگياعا شالدىققان ادامداردىڭ جاعدايىن ۋاقىتشا جەڭىلدەتكەنىمەن, ايىعىپ كەتۋىنە كومەكتەسپەيدى.
ماماندار دەر كەزىندە قارالىپ, اۋرۋدىڭ الدىن الۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى. سەبەبى, اللەرگيانىڭ سوڭى سوزىلمالى دەمىكپەگە ۇلاسىپ كەتۋى مۇمكىن.
«اللەرگيانى ناقتى قاي وسىمدىك تۋدىراتىنىن انىقتاۋ ءۇشىن لابوراتورياعا قان تالداۋىن تاپسىرۋ كەرەك. مىسالى شىلدە-تامىز ايلارىندا دالالىق وسىمدىكتەردەن جۋسان گۇلدەيدى, ونىڭ توزاڭى ادامداردىڭ مۇرنىنا, كوزىنە ءتۇسىپ اللەرگيا تۋدىرادى. اۋرۋدىڭ ءورشىپ تۇرعان كەزىندە ەشقانداي ەم ناتيجەسىن بەرمەيدى», دەيدى دارىگەرلەر. «تولىق ەمدى قىس ايلارىندا الۋ كەرەك. ال قازىر تۇشكىرۋ, مۇرىن بىتەلۋ, كوزدىڭ جاساۋراعانىن ۋاقىتشا جەڭىلدەتۋگە بولادى. جالپى قىستا ەمدەلگەن ناۋقاس تولىعىمەن ايىعىپ كەتپەۋى مۇمكىن. تەك كەلەسى جازدا اللەرگيادان جەڭىل وتەدى».
ماۋسىمدىق اللەرگيانى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن نە ىستەۋگە بولادى؟
ايتپاسا دا تۇسىنىكتى بولعانىمەن, اللەرگەندەردەن قورعانۋ – ماماندار بەرەتىن ەڭ العاشقى كەڭەس. ول ءۇشىن تومەندەگى كەڭەستەرگە كوڭىل ءبولىڭىز.
- ىستىق نەمەسە جەلدى كۇنى سىرتقا شىقپاۋعا تىرىسۋ كەرەك. دالاعا شىعاتىن ەڭ قولايلى اۋا رايى جاڭبىردان كەيىن, جاڭبىر اۋانى توزاڭداردان تازارتادى.
- ۇيگە كىرگەندە سىرتتا كيگەن كيىمدى بىردەن شەشىپ, سۋعا ءتۇسۋ كەرەك. وسىلايشا دەنە مەن شاشقا قونعان توزاڭداردى جويۋعا بولادى.
- سۇلگى مەن توسەك جايمالارىن سىرتقا جايۋعا بولمايدى.
- تۇندە ەسىك-تەرەزەنى جاۋىپ ۇيىقتاۋ كەرەك.
- اۋادا وسىمدىك توزاڭى ەڭ كوپ بولاتىن كەز تاڭەرتەڭ سىرتتا جۇمىس ىستەمەۋ كەرەك.
- ءۇي بولمەسىندەگى اۋانى تازا ۇستاعان ءجون. ەدەندەردى جۋىپ, تازارتىپ وتىرۋ كەرەك.
- كولىك پەن ۇيدە اۋا كونديتسيونەرىن قوسىپ قويۋعا بولادى.
- كوپ سۇيىقتىق ءىشۋ قاجەت. سۋ, شىرىن نەمەسە وزگە دە سۋسىندار مۇرىن بىتەلگەنىن جەڭىلدەتەدى. شاي, سورپا نەمەسە جىلى سۇيىقتىقتار ودان دا جاقسى ارەكەت ەتەدى.
- ءۇي ىشىندەگى اللەرگەندەردى جويۋ ءۇشىن حيميالىق تازارتقىشتاردان گورى سىركە سۋى نەمەسە اس سوداسىن قولدانعان ءجون. حيميالىق زاتتار مۇرىن جولدارىن تىتىركەندىرىپ, سيمپتومداردى كۇشەيتۋى مۇمكىن.
- تەمەكى تۇتىنىنەن اۋلاق بولۋ كەرەك. اەروزولدى سپرەي, وتىن ءتۇتىنى دە جاعدايدى ۋشىقتىرادى.
- ءۇي جاعدايىنداعى ەڭ وڭاي ەم – بۋمەن ينگالياتسيا جاساۋعا بولادى. بۇل ارەكەت مۇرىن مەن تىنىس جولدارىن اشىپ, اللەرگيانى جەڭىلدەتەدى.
- باقشا جۇمىستارىمەن اينالىسپاۋ كەرەك. مۇكىن بولماعان جاعدايدا تىنىس الۋ جولدارىن قورعايتىن ارنايى ماسكا ساتىپ الۋعا بولادى.
- ورماندى جەردە سەرۋەندەمەگەن ءجون.
وسىنداي كىشىگىرىم ارەكەتتەر ماۋسىمدىق اللەرگيانى جەڭىلدەتۋگە كومەكتەسەدى. الايدا دارىگەرلەر ناقتى سەبەبىن انىقتاۋ ءۇشىن قان تالداۋىن جاساتىپ, ارنايى ەم قابىلداۋ كەرەكتىگىن ايتادى.
