ەلىمىز ەگەمەندىك الىپ, كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە وتارشىل دا وكتەم بيلىك تاراپىنان قۋدالاۋعا ۇشىراپ, قازا تاپقان دارا تۇلعالارىمىزدىڭ ەل يگىلىگى ءۇشىن ەتكەن جاسامپاز ەڭبەكتەرىن حالىققا تانىتۋعا, ناسيحاتتاۋعا جانە ەسىمدەرىن ۇلىقتاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بۇگىنگە دەيىن قىرۋار جۇمىس اتقارىلسا دا توقمەيىلسۋگە ءالى ەرتەرەك. تۇيتكىلدى ماسەلەلەر دە جوق ەمەس. ءسوزىم جالاڭ بولماس ءۇشىن ءوزىمدى كوپتەن تولعاندىرىپ جۇرگەن كەلەسى جاعدايدى ورتاعا سالعىم كەلەدى.
1937-1938 جىلدارداعى كەڭەستىك سۇرقيا ساياساتتىڭ قۇربانى بولىپ «حالىق جاۋى» دەگەن جالعان ايىپپەن اتىلىپ كەتكەن مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ مۇردەلەرى الماتى قالاسى جانىنداعى (بورالداي) «قاندىساي» دەگەن جەردە جاتىر.
وسىناۋ ۇلت ارداقتىلارىنىڭ قاتارىندا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ حالىق اعارتۋ كوميسسارى تەمىربەك جۇرگەنوۆ تە بار. ول وزبەكستانداعى اتالعان دەڭگەيدەگى لاۋازىمدى قىزمەتىن قالدىرىپ, 1933 جىلى ەلگە كەلىپ قازاق دەگەن ۇلتتىڭ تىلىنە, ءبىلىمى مەن مادەنيەتىنە, مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋىنا ۇشان-تەڭىز ەڭبەك ءسىڭىردى. الاش ارداقتىلارى تۇتقىندالىپ, اتىلىپ جاتقان كەزەڭدە ءوزىنىڭ دە امان قالمايتىنىن بىلە تۇرا, «وتانىڭمەن سالىستىرعاندا ەڭ قىمباتىڭنىڭ ءوزى ارزان», دەپ قادىر اقىن ايتقانداي, ءبىر شىبىنداي جانىنىڭ اماندىعىنان ۇلتىنا قىزمەت ەتۋدى ارتىق كورىپ, وسىنداي قادامعا باردى. وزىنە دە, وزگەگە دە قاتاڭ تالاپ قويىپ, كۇندىز-ءتۇنى, جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي, ولشەۋلى ۋاقىتقا بەرىلگەن مۇمكىندىكتى ۇلت مۇددەسىنە بارىنشا پايدالانۋعا ۇمتىلدى. قىرۋار شارۋا تىندىردى. كوزى تىرىسىندە-اق حالىق اراسىندا ۇلكەن قۇرمەتكە, زور بەدەلگە يە بولعان ازامات ۇلت زيالىلارىنا قارسى ۇيىمداستىرىلعان زۇلماتتىڭ قۇربانىنا اينالدى.
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا وپات بولعان ميلليونداعان جاۋىنگەرلەردىڭ ورمانداردا, باتپاقتاردا نەمەسە وكوپتاردا قالعان سۇيەكتەرى ىجداعاتتىلىقپەن جينالىپ, جەر قويىندارىنا تابىستالىپ, ءمارمار تاستارعا اتتارى جازىلىپ جاتقانى بەلگىلى.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ «رۋحاني جاڭعىرۋ: بولاشاققا باعدار» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا: ء«اربىر ولكەنىڭ حالقىنا سۋىقتا پانا, ىستىقتا سايا بولعان, ەسىمدەرى ەل ەسىندە ساقتالعان ءبىرتۋار پەرزەنتتەرى بار. وسىنىڭ ءبارىن جاس ۇرپاق ءبىلىپ وسۋگە ءتيىس», دەپ اتاپ كورسەتتى. وسى مىندەت تۇرعىسىنان قاراعاندا, «قاندىسايدا» جاتقان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ اق كەبىنگە ورالماي, جانازاسى وقىلماي العاشقى كومىلگەن (جەرلەنگەن ەمەس) جەرىندە جاتا بەرۋى, ياعني بەلگىلەنگەن زيراتى بولماۋى, اقىلعا سىيمايدى. ۇلت موينىنا قارىز. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ اتقارىلۋى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى نەمەسە وبلىس اكىمدەرىنە جۇكتەلۋى ءتيىس دەپ ويلايمىن.
اسپاندى قارا تۇنەك تورلاعان سول زۇلمات جىلدارى قازاقتىڭ قايماعى سانالعان مىقتى, قايسار, قايراتكەر قانشاما ازاماتتارىنان ايىرىلا وتىرىپ, تامىرى تەرەڭ سالت-داستۇرىمىزگە ساي سول ارىستاردىڭ باۋىرلارى مەن ۇرپاقتارى جاريا تۇردە ازا تۇتىپ, انالارى مەن جارلارى جوقتاۋلارىن ايتا المادى. ارىمىزعا ارۋاقتاردىڭ اماناتى ىسپەتتى ارتىلعان قاستەرلى پارىز اتقارىلسا, اتىلىپ كەتكەن ارىستارىمىزدىڭ رۋحىنا تاعزىم جاساعىسى كەلگەن تۋعان-تۋىستارى مەن ۇرپاقتارى ءۇشىن, جادى مەن زەردەسىنەن وشىرە الماي جۇرگەن زيالى قاۋىم ءۇشىن, جالپى حالىق ءۇشىن ساۋاپتى ءىس بولار ەدى.
تەمىربەك قارا ۇلى جۇرگەنوۆ قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى رەتىندە مەنىڭ وسى ۇسىنىسىمدى وتانىم دەپ جۇرەگى سوققان بارلىق ازاماتتار مەن قوعامدىق قور جەتەكشىلەرى قولدايدى دەگەن سەنىمدەمىن!
دراماتۋرگ راحىمجان وتارباەۆ «ناركوم جۇرگەنوۆ» پەساسىندا تەمىربەك جۇرگەنوۆتىڭ اۋزىنا فەردوۋسيدىڭ زامانىنان جەتتى دەگەن مىناداي ءسوزدى سالادى. «تالاي ادام كوردىم, ۇستىندە كيىمى جوق. تالاي كيىم كوردىم, ىشىندە ادامى جوق», ادامدارى جارتىكەش بولعان زاماندى ارتقا قالدىردىق, ءبۇتىن, كەمەل ويدىڭ ادامى ەكەندىگىمىزدى دالەلدەيىك.
ءسابي اڭسات,
تەمىربەك جۇرگەنوۆ قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى, قىزىلوردا وبلىستىق قوعامدىق كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, قارماقشى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
قىزىلوردا وبلىسى
