«سەۆيمستالكون» قۇرىلىس كومپانياسى ەلدى مەكەندى اينالدىرا قۇم كارەرىن قازىپ, ءارلى-بەرلى جەلدەي جۇيتكىگەن 40 توننالىق جۇك كولىكتەرى شاڭ-توزاڭنان كوز اشتىرمايدى. كۇن وتكەن سايىن تەرەڭ جار باسپانالارعا جاقىنداپ, بالالار وينايتىن جەر قالمادى دەۋگە بولادى. تۇرعىنداردىڭ شاعىمدانباعان مەكەمەلەرى قالماپتى. 2006 جىلدان بەرى كورگەن قۇقايى وسى. ءبىر-بىرىنە جاقىن ورنالاسقان ەكى كارەردىڭ تەرەڭدىگى ادامنىڭ ۇرەيىن ۇشىرادى. پروكۋراتۋراعا جولدانعان ارىزدان ەشقانداي ناتيجە شىقپاعانعا ۇقسايدى. سونى ارقالاندى ما ەكەن, كەرىسىنشە مۇندا جۇمىس قىزا تۇسكەن سەكىلدى.
جەكە كاسىپكەر سۇلتانبەك گازديەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن يگەرىلىپ جاتقان «بەسكول» كارەرى مەن اۋىلدىڭ اراسى 100-200 مەتر عانا. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 20 ناۋرىزداعى №237 بۇيرىعىنا سايكەس قۇم شىعاراتىن كارەرلەر ەلدى مەكەننەن كەم دەگەندە 800 مەتر قاشىقتىقتا ورنالاسۋى كەرەك. زاڭدى جالپاعىنان باسقاندارعا اۋدان اكىمدىگىنىڭ كوز جۇما قاراۋى تۇسىنىكسىز. ءبىر قاۋىم ەلدى ابىگەرگە سالعان قازۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلگەنىنە 13 جىلدان اسىپ بارادى.
– كارەر مەن جولدىڭ ماسەلەسىن ايتا-ايتا شارشادىق. قازبا ورنى اۋىلعا وتە جاقىن ورنالاسقان. مەشىتكە تاياپ قالدى. بارىنەن بۇرىن ويىن بالالارى ءۇشىن الاڭداۋلىمىز. جازاتايىم قۇزدان قۇلاپ كەتسە, كىم جاۋاپ بەرەدى؟ بىزگە اينالا قازىلعان وردان ورتەكەدەي ورعىپ ءوتۋ عانا قالدى, – دەيدى اۋىل اقساقالى قايروللا سۇلەيمەنوۆ.
كارەردىڭ ورنىندا بۇرىن شابىندىق بولعان. ەندى جايىلىم تارىلىپ, بۇل اۋماققا مال جايماق, ءشوپ شاپپاق تۇگىلى وزەننىڭ ارعى بەتىنە ءوتۋ مۇمكىن ەمەس. سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق, ەكولوگيالىق, قورشاعان ورتاعا قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ورەسكەل بۇزىلىپ وتىرعانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
وسى ساۋالدى وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ازامات بەكتاسوۆقا قويعانىمىزدا, تۇرعىنداردىڭ شاعىمى ەسكەرۋسىز قالمايتىنىن, تىڭعىلىقتى تەكسەرىلەتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, كارەرگە قاتىستى رەنىشتەر كوپ كورىنەدى. وزەن-كولدەر, اۋا لاستانباي تۇرمايدى. كۇل-قوقىستاردىڭ قايدا توگىلىپ جاتقانى بەلگىسىز. ءبىر تاڭعالارلىعى, اتالعان ۆەدوموستۆونىڭ ماماندارى ءۇش جىل بۇرىن تەكسەرىس جۇرگىزىپ, كوپتەگەن كەمشىلىكتەردى انىقتاعانىمەن, جابۋلى قازان جابۋلى كۇيىندە قالا بەرگەن سياقتى. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قايرات جانالينوۆتىڭ ايتۋىنشا, «سەۆيمستالكون» جشس-ءى 2006 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنداعى №48 كەلىسىمشارتقا سايكەس, قىزىلجار اۋدانىنداعى «بەسكول» كارەرىن پايدالانۋشى بولىپ تابىلادى. قازبا جۇمىستارى باستالعانعا دەيىن سەرىكتەستىك ۋاكىلەتتى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان كەلىسىم جانە ساراپتاما قۇجاتتارىن 20 جىلعا العان. بۇل قانشالىقتى زاڭدى, ماسەلە وسىندا!
ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, اۋىر جۇك كولىكتەرى اۋىل جولدارىن بۇلدىرگەن. كۇنى-ءتۇنى قاتىناعاندىقتان جارامسىز كۇيگە تۇسىرگەن, وي-شۇڭقىرلاردان اياق الىپ ءجۇرۋ قيىن. نەگىزىنەن سىرتتان كەلگەن اعايىندارىمىز تۇراتىن اۋىلدىڭ بۇگىنگى سيقى ابدەن قاشقانى بايقالادى. ماسەلەگە قۇزىرلى ورگاندار ارالاسپاي بولمايدى. اۋىلدىڭ ءدال ىرگەسىنەن كارەر قازدىرۋعا قالاي رۇقسات بەرىلگەنىن تۇرعىندار تۇسىنبەي دال.
قانات اتامانوۆ,
جۋرناليست
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
قىزىلجار اۋدانى
