ەسەبى ءتۇزۋ ادام
جۇما, 18 قاڭتار 2013 7:13
ادام ءومىرىنىڭ ماعىنالى بولۋىندا جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان ماماندىقتىڭ ىقپالى زور. سوندىقتان دا اركىم ءوزىنىڭ وڭتايىنا كەلەتىن, كوڭىلىنە قوناتىن كاسىپتى يگەرسەم دەپ تالپىنادى. جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ەسەپ-قيساپ ىسىنە ەكىنىڭ ءبىرى بارا بەرمەيدى. بۇل – تاباندىلىق پەن تازالىقتى, تياناقتىلىق پەن مۇقياتتىلىقتى, بىلىكتىلىكتى قاجەت ەتەتىن كاسىپ.
جۇما, 18 قاڭتار 2013 7:13
ادام ءومىرىنىڭ ماعىنالى بولۋىندا جۇرەك قالاۋىمەن تاڭداعان ماماندىقتىڭ ىقپالى زور. سوندىقتان دا اركىم ءوزىنىڭ وڭتايىنا كەلەتىن, كوڭىلىنە قوناتىن كاسىپتى يگەرسەم دەپ تالپىنادى. جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ەسەپ-قيساپ ىسىنە ەكىنىڭ ءبىرى بارا بەرمەيدى. بۇل – تاباندىلىق پەن تازالىقتى, تياناقتىلىق پەن مۇقياتتىلىقتى, بىلىكتىلىكتى قاجەت ەتەتىن كاسىپ.
قاراپايىم ەسەپشىلىكتەن زەينەتكەرلىككە شىققان جۇمابەك بوكەنباەۆ – ءوز كاسىبىنىڭ قىر-سىرىن جەتە مەڭگەرگەن, تازالىعى مەن تالابىنىڭ ناتيجەسىندە باقىر تيىندى باس پايداسىنا جاراتپاي, ارىپتەستەرى اراسىندا ابىرويعا بولەنگەن ەڭسەسى بيىك جاننىڭ ءبىرى. ەڭ العاش ەڭبەك جولىن ەمبى جيناق كاسساسىندا كاسسيرلىكتەن باستاعان ونىڭ ءاۋ باستان-اق وسى ەسەپشىلىككە ءبۇيرەگى بۇردى دا تۇردى. ارينە, ءار جىلدارى شارۋاشىلىقتىڭ باسشى قىزمەتتەرىندە بولعان اكەسى ەرالىنىڭ دا اسەرى تيگەن بولۋى كەرەك. بولماسا, كاسسير بولعان ساتتەن باستاپ ءوز تۇڭعيىعىنا تارتقان ەسەپ-قيساپ الەمىنىڭ سيقىرى بويىن بيلەدى مە, ايتەۋىر وسى جولدان اۋىتقىماۋعا ءبىرجولا بەكىنگەنى ەسىندە.
ءسويتىپ, بۇكىل ومىرىنە جەلى تارقان ەسەپشىلىك ماماندىعى بويىنشا 45 جىل تابان اۋدارماي جۇمىس ىستەگەن ەكەن. سونىڭ 37 جىلىندا ءارتۇرلى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردىڭ باس بۋحگالتەرى قىزمەتىندە بولىپتى.
راس, كاسىبي ءبىلىمى نەبارى – ەسەپشىلىك كۋرس قانا. بىراق, ءوز بەتىنشە وقىپ-ۇيرەنۋ, تاجىريبە جيناۋ ونى قاشاندا ۇياتقا قالدىرعان ەمەس. وسى كەزەڭدە جۇمىس ىستەگەن جەرلەردەن بەرىلگەن مىنەزدەمەلەرىندە تەك قانا جاقسى جاعىنان تانىلعانى باياندالادى. اسىرەسە, ءبىر تاڭعالاتىنى مەكەمە, كاسىپورىن باسشىلارى ونى ەسەپ جانە ەسەپتىلىكتى قالىپتاستىرۋدا, ونى تازارتىپ جولعا قويۋداعى ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ كورسەتەدى. ال, كەزىندە «اقتوبەمۇنايگازگەولوگيا» باسقارماسىنىڭ باستىعى گ.پروكۋديننىڭ سوعان قاراستى اتپ, «جاڭاجول ەكسپەديتسياسى», قۇرىلىس- مونتاج باسقارماسى سياقتى ءۇش كاسىپورىندا بۋحگالتەرلىك ەسەپتى جانە ەسەپتىلىكتى دۇرىس جولعا كويۋعا كومەكتەسۋىن ءوتىنۋى, ونىڭ قانداي كادر ەكەنىن كورسەتسە كەرەك. ءوتىنىشتى قابىل العان ول ءار كاسىپورىندا ءبىر جىلدان جۇمىس ىستەپ بۇل باعىتتا ءوزىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىن ايقىن تانىتتى. ولارداعى ەسەپ پەن ەسەپتىلىكتى ۇلگىلى جاعدايعا كەلتىرىپ, ءتيىستى ءتارتىپ ورناتتى.
ونىڭ ەسەپ جۇمىسىنداعى جۇمىس تاجىريبەسى بۇكىلوداقتىق دارەجەدە تاراتىلعانىن دا ايتۋ ءلازىم. كەڭەس وداعى كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگىنىڭ بۇكىلوداقتىق جوبالاۋ تەحنولوگيالىق ينستيتۋتى شىعارعان «ەكسپرەسس-اقپارات» كىتاپشاسىندا كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگىنىڭ كاسىپورىندارى مەن ۇيىمدارىنىڭ ەسەپ جانە ەسەپتىلىكتى ۇلگىلى جۇرگىزۋ بويىنشا بايقاۋ-كونكۋرستار ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى جۇمىس تاجىريبەلەرى جازىلىپ تاراتىلعان ەكەن. سول كىتاپشانىڭ 1984 جىلعى 4-شىعارىلىمىندا «اقتوبە كولىك قۇرىلىس» ترەسى № 614 قۇرىلىس-مونتاج پويىزىنىڭ ءىس-تاجىريبەسىنە دە ءبىراز ورىن بەرىلگەن. وندا پويىزدىڭ ترەست بولىمشەلەرى اراسىندا ەسەپ پەن ەسەپتىلىكتى ۇلگىلى جۇرگىزۋدە كونكۋرس جەڭىمپازى بولعانى, مۇندا ەسەپ ءجۇرگىزۋدىڭ وزىق ادىستەرى, وسى زامانعى ەسەپتەۋ قۇرالدارىنىڭ جانە ۇيىمداستىرۋ تەحنولوگياسىنىڭ كەڭ قولدانىلاتىنى ايتىلادى. ال, وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن باس بۋحگالتەر جۇمابەك بوكەنباەۆتىڭ دا ۇلەسى زور ەكەنى باسا كورسەتىلەدى. ونىڭ بۇل باعىتتاعى ەڭبەگى كەيىنگى شىعارىلىمدارىندا دا ۇلگى ەتىپ ۇسىنىلعان.
جۇمەكەڭنىڭ ۇقىپتىلىعى مەن مۇقياتتىلىعىنىڭ ءبىر مىسالى – ول ءوزى جۇمىس ىستەگەن كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردە ەسەپ قىزمەتىن قابىلداپ العان جانە تاپسىرۋ اكتىلەرىنىڭ ءبىر داناسىن جيناقتاپ, تۇپتەپ, كىتاپشا ەتىپ قويعان. سونىڭ وزىنەن العان كەزدەگى ەسەپ قىزمەتى مەن تاپسىرعانداعى ايىرماشىلىقتى اڭعارۋعا بولادى. ەسەپ قىزمەتىندەگى ەڭبەگى ءار جىلدارى وداقتىق مينيسترلىكتەن باستاپ كاسىپورىن, مەكەمەلەردىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان. ول جولداسى قاليمامەن ەكەۋى التى بالا تاربيەلەپ ءوسىرىپ, ولاردان ون ءتورت نەمەرە, ءۇش شوبەرە ءسۇيىپ وتىرعان باقىتتى اتا مەن اجە. قاليما جەڭگەي دە بۋحگالتەرلىكتەن زەينەتكەرلىككە شىققان. ءبىر قىزىعى, جۇمەكەڭنىڭ ءتالىمىن الىپ, ءار قيىردا, ءار سالادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن شاكىرتتەرىن ساناماعاننىڭ وزىندە وسى اۋلەتتىڭ وزىنەن قىرىقتان استام ادام ەسەپ قىزمەتى سالاسىندا ەڭبەك ەتەدى ەكەن. بۇل الدىڭعى تولقىن اعاعا قاراپ ءوسۋدىڭ دالەلى بولسا كەرەك.
ەسەپ قىزمەتىنىڭ بىلگىرى جۇمابەك بوكەنباەۆ 1995 جىلى ەڭبەك دەمالىسىنا شىقتى. بىراق قاشاندا ەلگەزەك, ەڭبەك دەسە ەرىنبەيتىن, ودان ءلاززات الاتىن جۇمەكەڭ قاراپ وتىرۋدى قالامادى. ءالى دە ەسەپ قىزمەتىندەگى ءبىلىمى مەن بىلىگىن ەگەمەن ەلىمىزدىڭ كادەسىنە جاراتسام دەدى. ءسويىتتى دە, ءوزى مۇشە بولىپ تابىلاتىن ەسەپشىلەر مەن اۋديتتەردىڭ قوعامدىق بىرلەستىگىنە كەلىسىم-شارتپەن جۇمىس ىستەي باستادى. ول كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا, مەكەمەلەردەگى ەسەپ قىزمەتىن باس جوسپارعا كوشىرۋگە, كەڭەس بەرۋگە, تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋگە اتسالىسۋدا. وسى كەزەڭدە 15-كە تارتا كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردە ەسەپ قىزمەتىن قازاقستاندىق جاڭا ستاندارتقا كوشىرۋگە اقىل-كەڭەس بەرىپ, قولداپ كومەكتەستى.
– جۇمابەك اعا قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىندا جۇرگەنمەن وبلىس ەسەپشىلەرى مەن اۋديتتەرىنىڭ قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءمۇشەسى رەتىندە شارۋاشىلىق ءجۇرگىزۋشى سۋبەكتىلەرگە بۋحگالتەرلىك ەسەپتى باس جوسپارعا جانە بۋحگالتەرلىك ستاندارتقا كوشىرۋگە جاردەم بەرۋدە. ول ءوز ماماندىعىنا ءسۇيىسپەنشىلىكپەن قارايدى. جۇمابەك ءبوكەنباەۆ ەسەپتىڭ باس جوسپارىنا كوشۋگە كەڭەس بەرەدى, كومەكتەسەدى, قارجى ەسەپتىلىگىن جاسايدى, – دەيدى وبلىستىڭ قارجى-ۆاليۋتالىق باقىلاۋ باسقارماسىندا, باتىس قازاقستان ەكونوميكا جانە قارجى ينستيتۋتىندا, باسقا دا جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان مەڭسۇلۋ وتەنوۆا.
بىرەۋلەر قاراقان باسىنىڭ پايداسىن ويلايتىن, وزىنە ءتيىمدى جەر بولماس اتتاپ اياق باسپايتىنداردى ەسەپتىڭ ادامى عوي دەپ جاتادى, ال جۇمابەك بوكەنباەۆ شىن مانىندە ەسەپتىڭ ادامى. زەينەت جاسىندا بولسا دا ءالى دە سۇيىكتى كاسىبىنەن قول ۇزبەگەن, الا ءجىپتى اتتامايتىن ادالدىعىنان اۋىتقىمايتىن ول بۇل باعىتتاعى تاجىريبەسىن كەيىنگى تولقىنعا ۇيرەتۋدەن جالىققان ەمەس.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.
