ايماقتار • 26 ماۋسىم، 2019

باگاەۆتان قالعان باعالى شەجىرە

169 رەتكورسەتىلدى

قوستانايداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە قازاقستاندىق بەلگىلى فوتوگراف-ولكەتانۋشى دميتري باگاەۆتىڭ ۇزدىك دەگەن جۇمىستارىنىڭ «ءبىر ءسات جانە بۇكىل ءومىر» اتتى كورمەسى اشىلدى.

1884 جىلى تۋىپ، 82 جاس­قا كەلىپ قايتقان دميتري پوليكارپوۆيچ اقساقال ءوزىنىڭ كۇن­­دەلىگىندە: «فوتوسۋرەت بوس ەرمەك ەمەس، فوتوسۋرەت ول – عى­­لىم، ونەر، فوتوسۋرەت – ۋا­­­قىت­­تىڭ دالەلى» دەپ جاز­عان ەكەن. ايتسا ايتقانداي، ءوت­­­كەن عاسىردىڭ باسىندا ونىڭ فوتو­اپپاراتىنىڭ وبە­كتيۆىنە ءىلىن­گەن قاس-قا­عىم ساتتەر قازاق دا­لاسىنىڭ شە­جىرەسىنە اينالعان. فوتو­گرافتىڭ پاۆلودارداعى ءۇي-مۋزەيى قورىنان كورمەگە 50 فوتوسۋرەت ۇسىنىلىپتى. وندا حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق حالقىنىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسى، ەسكى پاۆلوداردىڭ كورىنىستەرى، كەڭ دالانىڭ، بايان­اۋىل تاۋلارىنىڭ كوركەم پەي­زاجى بەينەلەنگەن.

– دميتري پوليكارپوۆيچ ەڭبەكتەرىندە قويىلىمدىق كادرلار جوق. سول كەزدەگى فو­تو­پلاستينكالاردىڭ جارىق سەز­گىشتىگىنىڭ جوعارى بولۋى­مەن قاتار، فوتوگراف ءوزىنىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ ارقاسىندا بولىپ جاتقان وقيعالاردىڭ ءار ءساتىن سول كۇيىنشە ءتۇسىرىپ جا­ريالاعان، – دەيدى وبلىستىق تا­ري­حي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قىز­مەت­كەرى باقىتگۇل مۇرات­بەكوۆا.

فوتوسۋرەتكە تۇسىرۋمەن با­لا جاسىنان اينالىسقان دمي­تري پوليكارپوۆيچتىڭ ءومىرى دە قازاق دالاسىنداعى اسا ءىرى وقيعالى كەزەڭدەرگە تۇسپا-تۇس كەلەدى. ول قازاقتىڭ كوشپەلى ءومىرى تاريح قويناۋىنا كەتىپ بارا جاتقانىن ءتۇسىنىپ، ونى اسا ىنتىزارلىقپەن ءتۇ­سىرە­دى. سونىمەن قاتار ونىڭ شى­عارمالارىنان قازاقستاندا بولعان توڭكەرىس، اشتىق، ۇلى وتان سوعىسى سياقتى تاريحي وقيعالاردىڭ بارلىعى دا كورىنىس تابادى.

1908 جىلى باگاەۆتىڭ «جەر اۋدارىلعانداردى ار­ناۋ­­لى قاراۋىلمەن ايداۋ»، «جەر ديىرمەندەرى»، «ايىرباس الا­ڭى» جانە تاعى دا باسقا سۋ­رەتتەرى پاۆلوداردان تىسقا­رى جەرلەردە دە لايىقتى قۇرمەتكە يە بولادى. 1912 جىلى دمي­تري باگاەۆ بۇكىلرەسەيلىك باي­قاۋدىڭ باس جۇلدەگەرى اتاندى. دميتري باگاەۆتىڭ «وشاق باسىنداعى ايەل»، «تايدى ۇس­تاۋ»، «بەسىك تەربەتكەن انا قيا­­لى»، «التىباقان»، «ەكى­باس­تۇز شاحتەرى» سياقتى فوتو­جۇ­مىستارى الەمدىك فوتوسۋرەت مۇراسى بولىپ سانالادى. ەڭ باستىسى، ولار قازاق دالا­سىنىڭ شەجىرەسىنە اينالۋىمەن دە قۇندى ەڭبەكتەر.

 

قوستاناي

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تارالىم ءھام قارالىم

100 • بۇگىن، 06:55

تارحان تەكتى رەداكتور

100 • بۇگىن، 06:40

ءجۇز جىل

100 • بۇگىن، 06:27

ۇشقىر ويلار ۇشقىندارى

100 • بۇگىن، 06:11

ۇلكەن جولدىڭ ۇزىكتەرى

100 • بۇگىن، 05:58

ينۆەستيتسيا – دامۋ داڭعىلى

ايماقتار • بۇگىن، 05:49

ۇقساس جاڭالىقتار