دۇنيەجۇزىلىك سپورت فەدەراتسياسىنىڭ ترانسپلانتاتسيا جاسالعان ادامدار اراسىندا سپورتتىق جارىستاردى وتكىزۋدى قولعا العانىنا 35 جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. ارينە ول كەزدە ەلىمىزدە سپورتتىق ويىندار تۇگىل, ورگان الماستىرۋدىڭ ءوزى قيالداي كورىنەتىن. وتاندىق مەديتسينانىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ءناتيجەسىندە مۇنداي حالىقارالىق سپورتتىق شارالارعا قازاقستان كومانداسى دا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ, كوماندا مۇشەلەرىنىڭ ءجۇلدەلى ورىنعا يە بولعانىن بۇرىن حابارلاعان بولاتىنبىز. ەندى مىنە, ەلوردادا حالىقارالىق دارەجەدە 3 كۇن قاتارىنان جارىس ءوتپەكشى. رەسەي, پولشا جانە قازاقستاننىڭ بارلىق ايماعىنان 100-دەن اسا قاتىسۋشى باق سىنايتىن سايىستىڭ نەگىزگى ماقساتى – دونور بولۋ مەن ىشكى ورگاندى ترانسپلانتاتسيالاۋدىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىرۋ جانە ونىڭ فيزيكالىق مۇمكىندىكتەرىن كورسەتىپ, دەنە مادەنيەتى مەن سپورتتى ناسيحاتتاۋ.
«وسى سياقتى سپورتتىق ويىندى 2017 جىلى اقتاۋ قالاسىندا دا ۇيىمداستىرعانبىز. وعان 30-دان استام ادام عانا قاتىسىپ ەدى. ءبىزدىڭ ۇيىم دۇنيەجۇزىلىك سپورت فەدەراتسياسى جانە ەۋروپالىق سپورت فەدەراتسياسىنىڭ قازاقستاندىق وكىلى بولىپ سانالادى. ماقساتىمىز – ىشكى اعزا مۇشەسىنە ترانسپلانتاتسيا جاسالعان ادامنىڭ وتباسىن قۇرىپ, بالالى بولىپ, جۇمىسىن ىستەپ تولىققاندى ءومىر سۇرە الاتىنىن دالەلدەۋ. سونداي-اق وسى ويىنداردىڭ ءوتۋىمەن ءبىرگە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە سپورت فەدەراتسياسى رەتىندە تىركەلسەك دەيمىز. تىركەلگەن كۇندە حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىمىز كوبەيەدى. جالپى, ورگان الماستىرعاندار ءۇشىن سپورتپەن اينالىسۋ وتە پايدالى. وسى شارانى ۇيىمداستىرۋعا كومەكتەسكەن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە, سپورت جانە دەنە- شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتىنە, ۇلتتىق كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىققا, سەرىكتەستەرىمىزبەن وسىندا كەلگەن شەتەلدىك قوناقتارعا ايرىقشا العىس ايتقىم كەلەدى», دەيدى ترانسپلانتاتسيا جاسالعان ناۋقاستاردىڭ قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ وكىلى, اتالعان شارانى ۇيىمداستىرۋشى جانىبەك وسپانوۆ.
ترانسپلانتولوگيانىڭ دامۋى پاتسيەنتتەر ءومىرىن ۇزارتۋمەن قاتار, وسى سالاداعى كوپتەگەن باسى اشىق پروبلەمالاردى دا انىق كورسەتتى. سونىڭ ءبىرى – مايىتتىك دونور ماسەلەسى. بۇگىندە ەلىمىزدە 300-دەن اسا ادامعا ترانسپلانتاتسيا جاسالسا, سونىڭ 20%-ى مايىتتىك دونور, ال قالعانى ناۋقاس ادامنىڭ تۋعان-تۋىستارى ەكەن. ال بۇل ىشكى ورگاندارى تولىق ەمەس ادامداردىڭ سانىن كوبەيتەدى. كوزقاراس وزگەرمەي, ماسەلە وسى قالپىندا ءوربي بەرسە, كەلەشەكتە حالقىنىڭ ەداۋىر بولىگى جارىم-جارتى ورگاندى ۇلتقا اينالۋ قاۋپى بار.
اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتىنىڭ وليمپيادالىق ەمەس سپورت تۇرلەرىنىڭ باسشىسى سەرىكجان ومارحانوۆ: «سىزدەرگە ءمادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى اتىنان العىس بىلدىرەمىن. قوش كەلدىڭىزدەر, زور دەنساۋلىق, مول تابىس, وتباسىلارىڭىزعا اماندىق ءتىلەيمىن! سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاپ جۇرگەندەرىڭىزگە راحمەت!», دەسە, ترانسپلانتاتسيادان كەيىنگى جانە دياليزدە ەمدەلۋشىلەر اراسىنداعى ەۋروپالىق سپورت فەدەراتسيانىڭ پرەزيدەنتى يۋديت بەرەنتە: «سىزدەر اۋقىمدى جۇمىس اتقارىپ جاتىرسىزدار. ترانسپلانتاتسيا جاسالعان جانە دياليزدەن كەيىنگى ادامدار ءۇشىن سپورتپەن شۇعىلدانۋ وتە ماڭىزدى. مەنىڭ وسى شاراعا كەلىپ ءسوز سويلەۋىم قازاقستان مەديتسيناسىنىڭ قارقىندى دامىپ, العا قاراي ۇلكەن قادام جاساعانىن بىلدىرەدى. جانىبەك وسپانوۆ مىرزانى العاش رەت 8 جىل بۇرىن, ەۋروپالىق ويىندار ۋاقىتىندا كەزدەستىردىم. وسپانوۆ ول كەزدە جالعىز بولاتىن جانە سپورتتىق ويىن تۇرلەرىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى كوپتەگەن سۇراق قويعان ەدى. ال از ۋاقىت ارالىعىندا وسىنداي ۇلكەن جۇمىس اتقارىلعانى ەل مەديتسيناسىنىڭ جەتىستىگى. سوڭعى رەت ەۋروپادا وتكەن وليمپيادادا قازاقستان قۇراماسى 8 التىندى جەڭىپ الدى. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان قۇراماسى الەمدىك دەڭگەيدەگى جارىستارعا قاتىسادى دەپ ويلايمىن. «ءومىر تىنىسى» قوعامدىق ءبىرلەستىگىنە ەرەكشە العىس ايتقىم كەلەدى», دەدى.
ۇلتتىق ويىندارعا قاتىسۋشىلاردىڭ ارقايسىسىنىڭ تاعدىرى ويلاندىرارلىق. شىمكەنت قالاسىنان كەلگەن قاتىسۋشى مەرۋەرت بەكزاتوۆا 1 جىل 4 اي دياليزدە ءجۇرىپتى. تۋعان اعاسىنىڭ دونور بولۋىمەن 2017 جىلى وپەراتسيادان وتكەن ول 2 ايدان سوڭ-اق سپورتپەن اينالىسا باستاعان. «كۇنىنە 4-5 شاقىرىم جۇگىرەمىن. بۇل جولى بوۋلينگتەن سايىسقا ءتۇسەمىن. وسىنداي جاعدايعا ءتۇسكەن ادامدارعا ايتار كەڭەسىم, ءبىرىنشىدەن, ءۇمىت ۇزبەۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, جانىڭا جاقىن جاندارىڭ ءۇشىن كۇرەسە ءبىلۋىنىڭ ماڭىزدىلىعى. ءۇشىنشىدەن, اللا تاعالانىڭ بەرگەن ءومىرىن لايىقتى سۇرۋگە تىرىسۋ قاجەتتىگى. مەن ءوزىم اۋىرعانعا دەيىن مۇنداي دەرتتىڭ ءتۇرى بار ەكەنىن دە بىلمەگەنمىن. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان بويىنشا 3500-گە جۋىق ادام بۇيرەك جەتىسپەۋشىلىگى دەرتىنە شالدىققان. ولارعا دونورلاردىڭ كومەگى اۋاداي قاجەت. دونور بولۋدان قورقۋدىڭ قاجەتى جوق. مىسالى, مەنىڭ ءسىڭلىم ءبىر بۇيرەگى عانا بولسا دا ومىرگە التى بالا الىپ كەلدى. ءوزىمنىڭ ءبىر ۇلىم بار, دارىگەرلەر ەكىنشى بالا ومىرگە اكەلۋگە رۇقسات ەتىپ وتىر», دەيدى.
ولگا ەسىمدى انانىڭ دا قۋانىشى بولەك «مەنىڭ ۇلكەن ۇلىمنىڭ بۇيرەگى اۋىردى. دارىگەرلەر بىزگە دياليز جاساۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى. بىراق ءبىز ودان باس تارتىپ, ورگان الماستىرۋ قاجەت دەگەن شەشىمگە كەلدىك. مەن عانا ەمەس, تۋىستارىمنىڭ دا دونور بولعىسى كەلدى. بىراق مەنىكى عانا سايكەس كەلگەندىكتەن, ويلانباستان تاۋەكەل ەتتىم. بالام دا, ءوزىم دە تەز قالىپقا كەلدىك. ۇلىما جانىمنىڭ بولشەگىن بەرگەنىم ءۇشىن قۋانامىن», دەدى ول.
ءۇش كۇنگە سوزىلاتىن جارىس سپورتتىڭ بەس تۇرىنەن – سۋدا ءجۇزۋ, ءۇستەل تەننيسى, بوۋلينگ, دارتس جانە ۆولەيبولدان وتەدى. قاتىسۋشىلار بەس جاس ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا – 18-29, 30-39, 40-49, 50-59, 60-69 جاس ارالىعىندا سىنعا تۇسەدى.
