دج.اسسانج 2010 جىلدارى الەمگە ايگىلى تۇلعاعا اينالدى. WikiLeaks سايتىنا اقش تىكۇشاقتارىنىڭ باعدات قالاسىنداعى بەيبىت تۇرعىندارعا وق جاۋدىرعانى بەينەلەنگەن ۆيدەوسىن جاريالاعاننان كەيىن كوپ ۇزاماي دج.اسسانجعا قارسى شاعىمدار ءتۇسىپ, ونى قاماۋعا الۋ شارالارى جۇرگىزىلە باستادى. ول شۆەيتساريانى قاۋىپسىز ساناپ, سول ەلگە قونىس اۋدارادى.
شۆەتسيا سوتى دج.اسسانجعا قارسى ءىس قوزعاپ, ونى ۇلىبريتانيادان ەكستراديتسيالاۋعا شەشىم شىعارادى. دج.اسسانج سوت شەشىمىنە قارسى شىعىپ, ۇلىبريتانياداعى ەكۆادور ەلشىلىگىندە وسى جىلدىڭ 11 ساۋىرىنە دەيىن, ياعني 7 جىلعا جۋىق ۋاقىت بوي تاسالادى. بۇعان دەيىن بەلگىلى بولعانداي, اسسانج ءوز سايتىندا ەكۆادور پرەزيدەنتىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قاتىسى بار دەگەن اقپارات جاريالادى. بۇعان اشۋى كەلگەن ەكۆادور پرەزيدەنتى وعان ساياسي باسپانا بەرۋدەن باس تارتقان ەدى. ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى بۇل جاعدايدى پايدالانىپ, ونى قاماۋعا الدى.
ال اسسانجدىڭ كىناسىن ءدالەلدەيتىن ايعاقتاردىڭ جەتكىلىكسىز بولۋى سەبەبىنەن ول ءالى كۇنگە دەيىن ۇلىبريتانيا اباقتىسىندا تۇتقىندا. اقش ءادىلەت مينيسترلىگى 23 مامىردا 17 باپ بويىنشا ايىپ تاعىپ, ونى 175 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى ۇسىنعان ەدى.
بۇعان دەيىن بريتانيا ءىىم باسشىسى سادجيد دجاۆيد ايىپتالۋشى اسسانجدى اقش-قا ەكستراديتسيالاۋ تۋرالى ۇسىنىسقا كەلىسىمىن بەرگەن-ءدى. ۆۆس اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەكستراديتسيا ۇكىمى قابىلدانعان جاعدايدا دج.اسسانج اقش-قا 2020 جىلدىڭ اقپان ايىندا جونەلتىلەدى.اۋستراليا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى سكوتت مورريسون ءوزىنىڭ وتانداسى دج.اسسانجعا ارنايى كومەك كورسەتىلمەيتىنىن, مەملەكەت تەك كونسۋلدىق جاردەممەن شەكتەلەتىنىن مالىمدەدى. كەيبىر شەتەلدىك اقپارات قۇرالدارى مەن ساراپشىلار اقش ۇكىمەتى د.اسسانجدى راسىمەن كىنالى دەپ تانىسا, ءوز كونستيتۋتسياسىندا ويىپ جازىلعان وي مەن ءسوز بوستاندىعىنا قارسى كەلەتىنىن ايتادى.
Politico گازەتى اقش پروكۋرورلارىنىڭ قاجەتتى ايعاقتار مەن دالەلدەر ۇسىنۋعا ۋاقىتى جەتپەيتىنىن جازادى. زاڭعا ءسايكەس, ايىپتالۋشى العاش قاماۋعا الىنعان كۇننەن 60 تاۋلىك ىشىندە ءتيىستى قۇجاتتار بەرىلۋى كەرەك ەكەن. ال ونىڭ كىناسىن دالەلدەۋگە قاجەتتى كەيبىر اقپاراتتار, ءتىپتى قۇپيا. مۇنى سوت زالىندا تالقىلاۋ ولاردىڭ جاريا بولۋىنا الىپ كەلمەك.
ءدال وسى وقيعاعا قاتىستى الەم ساراپشىلارىنىڭ پىكىرى ەكىگە جارىلعانداي. ءبىرى اسسانجدى جاقتاپ جاتسا, ەندى ءبىرى ايىبىن وتەسىن دەيدى. ءبىر قىزىعى, ءدال اسسانجدىڭ سايتى جاريالاعان اقپاراتتاردى New York Times گازەتى دە دونالد ترامپ ۇكىمەتىنىڭ رۇقساتىنسىز جاريالاعانىن, الايدا باسىلىمعا ەش ايىپ تاعىلماعانى ايتىلۋدا. بۇل جەردە ەكى ءتۇرلى ستاندارتتار بايقالادى.
كەيبىر ساراپشىلار ونى «زاماناۋي اقپاراتتىق سوعىستىڭ قولباسشىسى» دەيدى. ولار ءوزىنىڭ جەكە باس بوستاندىعىنان شىندىقتى بيىك قويعان دج.اسسانجدى قولداۋعا شاقىرىپ جاتىر. بۇگىندە اسسانجدىڭ اقش ۇكىمەتىنە بەرىلۋىنە نارازىلار قاتارى كوبەيمەسە, ازايماي تۇر. سيدنەي, كيەۆ, بەرليندە اسسانجدى قولداۋشىلار ونىڭ بوساتىلۋىن تالاپ ەتىپ, شەرۋگە بىرنەشە رەت شىقتى.
دج.اسسانجدىڭ دەنساۋلىعىنا الاڭداۋشىلار دا از ەمەس. كەي اقپاراتتارعا قاراعاندا, ەكۆادور ەلشىلىگىندەگى 7 جىل مەن ۇلىبريتانيانىڭ بەلمارش اباقتىسىنداعى 7 اپتا ايىپتالۋشىنىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويماعان كورىنەدى. ونىڭ قورعاۋشىلارى پەر سامۋەلسون, گارەت پەيرس جانە بۇۇ-نىڭ ادامعا زابىرلىك كورسەتۋ, قاناۋ ماسەلەسى بويىنشا ارنايى بايانداماشىسى نيلس مەلتسەر اسسانجدىڭ دەنساۋلىعى ناشارلاعانى تۋرالى اقپاراتتى راس دەپ تانىپ, تۇرمەدە وعان پسيحولوگيالىق قىسىم كورسەتىپ جاتقانىنىن مالىمدەدى.
