قازاقستان • 20 ماۋسىم, 2019

ۇبت-2019: قانداي وزگەرىس بار؟

720 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىن ەلىمىزدە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ (ۇبت) باستالدى. بيىلعى ناۋقاننىڭ بىلتىرعىدان قانداي ەرەكشەلىگى بار؟ تالاپكەرلەردى توسقان جاڭالىقتار نەندەي؟

ۇبت-2019: قانداي وزگەرىس بار؟

وسىمەن 16-شى رەت وتكىزى­لەتىن سىناق 30 ماۋسىمعا دەيىن جال­عاسادى. تەستىلەۋدە باق سى­ناۋ­­شىلاردىڭ باسىم بولىگى – بيىلعى مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەك­تەر, 17,8 پايىزى – وتكەن جىل­دارداعى مەكتەپتەر مەن كوللەدج­دەردىڭ تۇلەكتەرى.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترلى­گىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ۇبت تاپسىرۋعا نيەتتى مەكتەپ ءبىتىرۋ­شى­لەردىڭ بەلسەندىلىگى بىل­تىر­عى­­­مەن دەڭگەيلەس. بىلتىر تەستى­لەۋ­دەگى سۇراق­تار­دىڭ 50%-ى جا­ڭار­تىلسا, بيىل 30 پايىزى جاڭارتىلدى.

گرانت ءبولىنىسى. 2019 جىلعى ءۇمىت­كەرلەرگە 51 085 گرانت ءبولىن­دى, بۇل بىلتىرعىمەن سالىس­تىر­عاندا (53 594 گرانت) ەكى جارىم مىڭنان استام گرانتقا از. جالپى, گرانت ءبولىنىسى بولاشاقتا قانداي ماماندىقتارعا سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. سونىڭ ءبىر ايعاعى بيىل ونەر سالاسىن تاڭداعانداردىڭ ايى وڭىنان تۋى ابدەن مۇمكىن. 2018 جىلى ونەر سالاسى ماماندىقتارىنا نەبارى 300 گرانت بولىنسە, بيىل 1315 ورىنعا, ياعني بەس ەسەگە ارت­قان. بۇل – تاماشا مۇمكىندىك.

ەسەسىنە بيىل اقپاراتتىق-كوم­مۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيا­لار (5977) مەن ينجەنەرلىك ما­مان­دىقتارعا (15011) ءبولىن­گەن گرانت سانى بىلتىرعى تەحني­كا­لىق جانە تەحنولوگيالىق مامان­دىقتارعا بەرىلگەن 24 737 ورىنعا جەتپەيدى.

تاعى ءبىر كوڭىل قۋانتارلىق ءوسىم شەتەلدەن كەلگەن ەتنوستىق قازاقتارعا بولىنگەن گرانتتارعا قاتىستى.

2018 جى­­لى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىن شەتەل­دەگى قا­زاق دياس­پورا­سى­نىڭ 862 وكى­لى يەلەنسە, بيىل وسىن­داي ءۇمىت­­كەرلەرگە 2450 گرانت ءبولى­نىپ وتىر. ويتكەنى ءبىلىم الۋ ارقىلى ەلگە ءبىر تابان جاقىنداۋدى قالايتىن قانداس­تارىمىزدىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى.

ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىل پەداگو­گيكا­لىق ماماندىق­تارعا بەرىلەتىن گرانت سانى بىلتىرعىعا قاراعاندا 4 مىڭ­ع­ا جۋىق ورىنعا ازايدى.

ءتورت مارتە تەست تاپسىرادى. بيىل­عى جاڭالىقتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ نەگىز­گىلەرى رەتىندە تالاپكەرلەردىڭ جىل باسىنان بەرى 4 رەت سىناق تاپ­سىرۋعا مۇمكىندىك العانىن اتاپ وتكەن ءجون. بىلتىر بۇل مۇمكىندىك تەك ەكى رەت بەرىل­دى. ياعني, ماۋسىم ايىن­دا گرانت ءۇشىن, ال تامىز ايىندا شەكتىك بالل جيناۋ ارقىلى اقىلى نەگىزدە وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن بەرىلگەن بولاتىن. ال بيىلعى قاڭتار, ناۋرىز جانە تامىز ايلارىنداعى تەستىلەۋگە قاتىسۋ ءۇشىن بەل­­گىلەنگەن سومانى تولەپ, سى­ناققا قاتىسىپ, سول ارقىلى ەلىمىزدەگى جوو-لاردىڭ كەز كەلگەنىنە اقىلى وقۋعا تۇسۋگە بولادى. سونىڭ ناتيجەسى بو­يىنشا ارنايى سەرتيفيكات بەرىلەدى, بىراق ول گرانت الۋعا جارامايدى. ال گرانتقا ءتۇسۋدى تەك ماۋسىم ايىنداعى سىناق قورىتىندىسى عانا شەشەدى.

تەست تاپسىرماي تۇسە­تىندەر. تا­عى ءبىر جاڭالىق: ەندى اقىلى نەگىزدە وقۋ­عا تۇسەتىن كوللەدج تۇلەكتەرى ۇبت تاپ­سىر­مايدى. ءبىز جوعارىدا بيىلعى ۇمىتكەرلەردىڭ 20 862-ءسى, ياعني 17 پا­يىزدان استامى – وتكەن جىلدارداعى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردىڭ تۇلەك­تەرى ەكەنىن جازدىق. ولار – گرانتقا تالا­سۋشىلار, سوندىقتان اقشا تولەپ وقۋ­عا مۇددەلىلەر عانا تەست تاپسىرمايتىنىن ەسكەرگەن ءجون.

مۇمكىندىك. ماگيسترا­تۋراداعى كەيبىر تالاپتار ەندى باكالاۆرياتتا گرانت الۋعا پايدالانىلماق. ماسەلەن, ماگيسترانت اتانۋ ءۇشىن الدىمەن شەت تىلىنەن سىناق تاپسىرۋ كەرەك. ال ەگەر ۇمىتكەردىڭ قولىندا IELTS سەكىلدى حا­لىقارالىق سەرتيفيكاتى بولسا, بىردەن ەكىنشى كەزەڭگە ەڭ جوعارى بالل جيناپ وتەدى. وسى تالاپ باكالاۆرياتقا ءتۇسۋ ەرەجەلەرىنە بەكىتىلدى, ويتكەنى جىل سايىن شەت تىلىنە جانە سوعان سايكەس ماماندىقتارعا سۇرانىس ارتىپ كەلەدى, سونداي-اق ۇبت-نى تازا اعىلشىن ءتى­لىندە تاپسىرۋعا نيەت­تىلەر­دىڭ دە قاتارى كوبەيۋدە. وسى­نى ەسكەرگەن مي­نيسترلىك حا­لىق­ارالىق سەرتيفيكاتتارى بار نەمەسە شەت ءتىلىن بىلەتىنى راستالعان تۇلعالار شەت ءتىلى پانىنەن تەست تاپسىرمايتىنىن, ولارعا اۆتوماتتى تۇردە ەڭ جوعارعى 40 بالل بەرىلەتىنىن حابارلادى. قوسا كەتەيىك, بيىلدىڭ وزىندە حالىقارالىق سەرتيفيكات يەلەنگەن تۇلەكتەردىڭ سانى 708-گە جەتكەن كورىنەدى.

ەرەكشە قۇجات. بارلىق ءبىتىرۋ­شىلەرگە تەستىلەۋدىڭ قو­رىتىن­دىسى كور­­سەتىلگەن سەر­تيفيكاتپەن قوسا ماڭىزدى مالىمەتتەر جازىلعان ارنايى قۇجات بەرىلمەك. وسى ار­نايى پاراقشادا قۇجات وتكىزۋگە بولاتىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ءتىزى­مى, بولىنگەن گرانتتار سانى, وتكەن جىل­دارى وتكىزىلگەن ورىندار بو­يىنشا كونكۋرستىڭ قورىتىندىسى كورسە­تىلەدى. سوندىقتان بۇل قۇجاتقا ەرەكشە نازار اۋدارعان ارتىق بولمايدى.

تاعى ءبىر جاڭالىق – جاڭا كلاسسيفيكاتور ەنگىزىلگەنى. سوعان وراي گرانتتار ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ توپتا­رىنا بولىنەدى. ايتالىق, «اق­پارات­­تىق تەحنولوگيا­لار» توبى بار, ول اقپا­راتتىق جۇيەلەر, بلوكچەين, big-داتا, ينفورماتيكا, جال­پى كومپيۋتەرلىك ءبىلىم بەرۋ باعدار­لامالارىن قامتيدى. ەندى وسى «اق­پاراتتىق تەح­نولوگيا­لار» توبىنا 500 گرانت بولىنسە, گرانتتاردىڭ كون­كۋر­سىنا جوعارىداعى توپتى تاڭ­داعان ۇمىتكەرلەر عانا قاتىسا الادى. سوعان سايكەس گرانت يەگەرى ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەندە اتالعان توپتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن تاڭدايدى جانە سول بويىن­شا وقيدى.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ وتكەن سەنبى كۇنى بولعان ۇكىمەت وتىرىسىندا تەستىلەۋ وتەتىن بارلىق اۋديتوريالاردىڭ ۇيا­لى بايلانىستى باسەڭدەتەتىن قۇرىل­عىلارمەن, بەينەكامەرالارمەن 100% جابدىقتالعانىن, ۇبت وتكىزىلەتىن پۋنكت­تەردە بەينەترانس­لياتسيا جاسايتىن مونيتورلار­ ور­نا­تىلعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. ەلىمىزدەگى باس پەداگوگتىڭ ەسكەر­تۋىنشە, تالاپكەر­لەردىڭ سىرتتان قان­داي دا ءبىر كومەك كۇتۋى نەمەسە دايىن جاۋاپتاردى پاي­دا­لانام دەۋى ناتيجەسىز بولماق. سول سەبەپتى بىلىمىنە سەنگەندەر ۇتىپ, زاڭ بۇزعاندار گرانتتان تۇتىلادى. اي­­تا كەتەيىك, جەدەل اقپارات الماسۋ ماقساتىندا مي­نيسترلىكتىڭ جانە ۇلت­تىق تەس­تىلەۋ ورتالىعىنىڭ call-ورتالىقتارى بىلتىرعىداي تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيدى.

سوڭعى جاڭالىقتار