بۇل رەتتە ەم-دوم قابىلداۋدا پاتسيەنتتىڭ جانىنان تابىلاتىن مەيىرگەر بىلىگى قاجەت-اق. تانىس ءدارىگەردىڭ مەيىرگەر قىزمەتىنە قاتىستى ايتقان مىنا ءبىر ءسوزى ەسكە تۇسەدى. «مەدينستيتۋتتى اياقتاپ, اۋداندىق اۋرۋحاناعا بىلدەي دارىگەر بولىپ ورنالاستىم. مەيىرگەر مەنىڭ ايتقانىمدى ىستەۋشى, ورىنداۋشى دەپ قانا قارايمىن. ءسويتسەم, ماماندانعان, تاجىريبەلى مەيىرگەردىڭ بىلەتىنى كوپ بولىپ شىقتى. كەۋدەمدەگى ۇرلەنگەن جەلدىڭ قالاي شىققانىن دا بايقاماي قالدىم», دەپ ەدى.
بۇگىندە مەيىرگەرلىك قىزمەتكە وزگەرىستىڭ قاجەتتىگى كۇننەن-كۇنگە انىق سەزىلۋدە. ەڭبەكتەرىنىڭ باعالانۋى, جەكە ماماندىققا اينالۋى كۇن ءتارتىبىنە شىعىپ, مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قاراستىرىلۋى سونى ايعاقتايدى.
مەيىرگەرلەردى دايارلاۋدا ءۇش جاقتى – ءبىلىم بەرۋ, عىلىم جانە ءتاجىريبە ينتەگراتسياسىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. ياعني, تەك دارىگەردىڭ كومەكشىسى دەپ قاراماي, ورتا كاسىپتىك ءبىلىم – باكالاۆريات – ماگيستراتۋرا – دوكتورانتۋرادا وقىتۋ ارقىلى كوپ دەڭگەيلى مامان رەتىندە دايىنداۋ, مارتەبەسىن كۇشەيتۋ – جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى. ناۋقاستاردى قاداعالاۋ, سوزىلمالى اۋرۋلاردى باسقارۋ, سونداي-اق پاتسيەنتتەرگە ۇيدە قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا كەيبىر قىزمەتتەردى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جالپى ءىس-تاجىريبەدەگى ارنايى دايارلانعان مەيىرگەرلەرگە تاپسىرۋدى كوزدەگەن جاڭا تۇرپاتتاعى مەيىرگەرلەردى دايارلاۋدىڭ فيندىك ۇلگىسى وسىلايشا ءۇش دەڭگەيدى قاراستىرادى. بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ 64 كوللەدجىندە كۇتىممەن اينالىساتىن مەيىرگەرلەر دايارلانسا, سوڭعى جىلدارى جاڭا جوبا بويىنشا وزگەرىس سامالى ەسىپ ۇلگەردى. كوللەدجدەردە مەيىرگەرلەر دايارلايتىن جوعارى مەكتەپتەر قۇرىلىپ, ەۋروپالىق نۇسقاۋلارعا سايكەس باكالاۆريات اشىلعان وقۋ ورىندارىندا اكىمشىلىك ماسەلەلەرمەن جانە عىلىمي جۇمىستارمەن اينالىساتىن مەيىرگەرلەر وقىتىلىپ, العاشقى تۇلەكتەرى ەڭبەككە جولداما دا الدى. قولدانبالى باكالاۆريات ماماندىعىن العاندار «اۋرۋدى ەمدەگەنشە, الدىن ال» دەگەندەي ساۋىقتىرۋدى جۇرگىزۋدەگى جوعارى ءبىلىكتى مامانداردىڭ ورنىن باسىپ, جاڭا كوزقاراستاعى, جاڭا تۇرپاتتاعى مەيىرگەرلەردىڭ العاشقى قارلىعاشتارى اتاندى. ولار ناۋقاستى كۇتىپ, ەم-شارالاردى جۇرگىزۋدە وزدەرى دەربەس شەشىم قابىلداي الاتىن جوعارى بىلىكتى مامانداردىڭ بىلىكتى كومەكشىلەرى ساناتىندا ەڭبەك ەتۋدە.
شەتەلدەگى تاجىريبەدە مۇنداي بىلىكتىلىك العان مەيىرگەرلەر ارنايى تىركەۋدەن وتەدى جانە دارەجەسى دە جوعارى سانالادى. ولار ادەتتە دارىگەر نۇسقاۋلىعىن ورىندايتىن قاراپايىم مەدبيكەدەن ەكى ەسە كوپ تابىس تابادى. ەندى بۇل جاعدايدىڭ ەلىمىزدە دە شىندىققا اينالۋىنا جول اشىلعانداي. ويتكەنى ليتسەنزيا الۋ ءۇشىن ولار دارىگەرلەر ءتارىزدى سىناق تاپسىرادى. سونىڭ ءناتيجەسىندە ليتسەنزيالى مەيىرگەر مامان اتانادى. وتاندىق مەديتسينادا وسىنداي دارەجەدەگى مەيىرگەر مامان دايارلاۋدىڭ ماڭىزىن ەسكەرگەن ارنايى جوبا جايىندا رەسپۋبليكالىق جوعارى مەديتسينالىق كوللەدج ديرەكتورى ءنايلا رۋزدەنوۆا بىلاي دەيدى. «2018 جىلى كوللەدجدى ءبىتىرگەن 312 قولدانبالى باكالاۆر مامان جۇمىستارىنا كىرىستى. قازىر ەلىمىزدە 17 كوللەدجدە باكالاۆرلار دايارلانۋدا. نەگىزىنەن ولار ەكى ءتۇرلى باعدارلاما بويىنشا وقىتىلادى. ءبىرىنشىسى, 3,5 جىلدىق, بۇل ورتا مەكتەپتى ءبىتىرگەندەر ءۇشىن, ەكىنشىسى, جۇمىس ءىستەپ جۇرگەن مەيىرگەرلەردى 1,5 جىلدىق وقۋ جۇيەسىمەن قايتا دايارلاۋ. مۇندا مەيىرگەرلەردىڭ ءۇش جىلدىق ەڭبەك ءوتىلى بولۋى مىندەتتەلەدى».
بۇگىندە ەلىمىزدە 132 مىڭنان استام مەيىرگەر جۇمىس ىستەيدى. ال ولاردىڭ 40 پايىزىن فيندەر ءتارىزدى الداعى 20 جىل ىشىندە جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزە-ءمىز دەسەك, 2040 جىلدارى اكادەميالىق قولدانبالى باكالاۆر مەيىرگەرى ماماندىعىن 60 مىڭعا تاياۋ ادام يەلەنىپ شىعۋى كەرەك ەكەن. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ عىلىم جانە ادامي رەسۋرستار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ساۋلە سىدىقوۆا مەيىرگەرلىك ءىسىن عىلىم رەتىندە قاراستىرىپ, باكالاۆرياتقا قوسا كلينيكالىق ماگيستراتۋرا, كلينيكالىق دوكتورانتۋرادان ءوتۋ جوسپارعا ەنگىزىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. وسىلايشا مەيىرگەرلىك ءىسى تولىققاندى عىلىمي جۇيەلەنگەن, ارنايى باعدارلاماعا نەگىزدەلگەن, ءبۇگىنگى قوعام تالابى مەن سۇرانىسىنا تولىعىمەن جاۋاپ بەرەتىن ماماندىققا اينالۋى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندەگى, بىراق كوكجيەكتەن شەتى كورىنىپ تۇرعان ىسكە اينالاتىنداي اسەر قالدىردى.
فينليانديا, سلوۆەنيا, نيدەرلاندى سىندى مەملەكەتتەردەن كەلگەن ساراپشىلار ءوز ەلدەرىنىڭ مەيىرگەرلەر ءىسىندەگى تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. ولار مەيىرگەرلەردىڭ ساۋىقتىرۋ جۇمىستارىن اتقارۋمەن قاتار پاتسيەنتتەردىڭ دەنساۋلىعىنا مونيتورينگ ءجۇرگىزىپ, اعارتۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىساتىنىن, الەمدىك مەديتسينادا اتالعان مودەلدىڭ حالىققا ءتيىمدى بولاتىنىن دالەلدەيتىن مىسالدار كەلتىردى. بولاشاقتا تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدى ماقسات تۇتساڭىزدار, ونىڭ ءورىسى وتە كەڭ. اسىرەسە سوزىلمالى دەرتى بار پاتسيەنتتەرمەن جۇمىستا جالعىز دارىگەر ەمەس, دارىگەر+مەيىرگەر جۇيەسى تيىمدىلىگىن كورسەتتى. سىزدەردىڭ مامان دايارلاۋداعى باعىتتارىڭىز بۇل ماقساتتىڭ جۇزەگە اساتىنىنا سەندىرەدى, دەيدى شەتەلدىك ماماندار.
