قاسىم-جومارت توقاەۆ جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى وتىرىسىنا قاتىستى

جيىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.نازارباەۆ, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ا.لۋكاشەنكو, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى س.جەەنبەكوۆ, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين, مولدوۆا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ي.دودون, تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ە.راحمون, ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ن.پاشينيان, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى ت.ساركيسيان, تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى س.لەبەدەۆ قاتىستى.

مەملەكەت باسشىسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قىسقا مەرزىم ىشىندە حالىقارالىق ارەنادا ماڭىزدى ءارى تانىمال ۇيىمعا اينالعانىن اتاپ ءوتىپ, ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا بەلگىلى ءبىر قيىندىقتارعا قاراماستان جاقسى ناتيجە بەرىپ وتىرعانىن ايتتى.

– وتكەن جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ءوسىمى 2,5 پايىز بولدى. سىرتقى ساۋدا كولەمى 19 پايىزعا, ەكسپورت 27 پايىزعا ارتتى. وداق ىشىندەگى ءوزارا ساۋدا-ساتتىق 9 پايىزعا ۇلعايدى. بىلتىر قازاقستان ەكونوميكاسى 4 پايىزدان استام ءوستى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى وسى ءوسىم قارقىنىن قولداۋ ءۇشىن ونەركاسىپتە, ەنەرگەتيكادا, حالىقارالىق قىزمەتتە جانە باسقا دا سالالاردا ورتا مەرزىمدى دامۋ پەرسپەكتيۆاسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى ايقىندالعانىن ايتتى.

– ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك كودەكسى قابىلداندى. قىزمەت كورسەتۋ جانە جۇمىس كۇشىنىڭ ورتاق نارىعى قۇرىلۋدا. ۇلتتىق رەتتەگىشتەن جوعارى كەلىسىمدەر اياسىنداعى اكىمشىلىك راسىمدەر جەتىلدىرىلۋدە. الەمنىڭ 40-تان استام ەلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقپەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا نيەت ءبىلدىردى. ءبىزدىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىمىز الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزاتىنىنا جانە كەلەشەكتە ءىرى ءارى ەكونوميكالىق قۋاتتى ەۋرازيا قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ الداعى ۋاقىتتا ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى مىندەتتەردى اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ينفراقۇرىلىمدىق مەگاجوبالارىن جانە تسيفرلىق كۇن ءتارتىبىن جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ دا الەۋەتىن پايدالانۋ قاجەت. سونىمەن قاتار, الدا ورتاق نارىقتى دامىتىپ, ونى ءۇشىنشى ەلدەر تاراپىنان بولاتىن دەمپينگتەن, كونترافاكتىلىك تاۋارلاردان جانە لاس باسەكەدەن قورعاۋ, ءتيىمدى كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى تۇرعانىن ايتتى.

– نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ جەدەل تەمىر جول جانە «ەۋرازيا» سۋ ارناسىن سالۋدى ۇسىندى. بۇل جوبالار ەۋرازيالىق ينتەگراتسيانىڭ سيمۆولى بولىپ, ەلدەرىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ, ۇلكەن ەۋرازيامەن بايلانىستى نىعايتار ەدى. ناتيجەسىندە مەملەكەتتەرىمىز شىعىس-باتىس-شىعىس ءترانزيتى ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى ءارى تارتىمدىراق بولادى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى تاۋارلاردىڭ جاڭا نارىققا شىعۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, ساۋداداعى جانە ترانزيتتەگى كەدەرگىلەردى جويۋعا بىرلەسىپ كۇش باعىتتاۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ءسوزىنىڭ سوڭىندا جيىن قورىتىندىسى تابىستى ىنتىماقتاستىقتىڭ ىرگەسىن بەكىتىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدەردىڭ سەرىكتەستىگىن نىعايتاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

* * *

جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس ءسامميتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي قۇجاتتار قابىلدانىپ, قول قويىلدى:

1.  جوعارى كەڭەستىڭ «جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ قۇرمەتتى توراعاسى تۋرالى» شەشىمى;

2. جوعارى كەڭەستىڭ «قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك شەكارالارى ارقىلى وتەتىن تاۋارلار مەن حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنىڭ كولىك قۇرالدارى جونىندە, اقپارات الماسۋ جونىندەگى كەلىسىمدەرگە قول قويۋ ماسەلەلەرى تۋرالى» شەشىمى;

3. جوعارى كەڭەستىڭ «ءبىر جاعى – ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جانە وعان مۇشە-مەملەكەتتەر, ەكىنشى جاعى – سەربيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ەركىن ساۋدا ايماعى جونىندەگى كەلىسىمدەرگە قول قويۋ ماسەلەلەرى تۋرالى» شەشىمى;

4. جوعارى كەڭەستىڭ «ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداققا مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ 2019-2020 جىلدارعا ارنالعان نەگىزگى ماكروەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعدارلارى تۋرالى» شەشىمى;

5. جوعارى كەڭەستىڭ «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ونەركاسىپتىك ساياساتى جونىندەگى كەڭەس تۋرالى» شەشىمى;

6. جوعارى كەڭەستىڭ «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتاۋ تۋرالى» شەشىمى;

7. جوعارى كەڭەستىڭ «2017-2018 جىلدارداعى مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ ساۋدا, كورسەتەتىن قىزمەتتەرى, مەكەمەلەر مەن جۇمىستارىن رەتتەۋ تارتىبىمەن قاراستىرىلعان ەرەجەنىڭ ورىندالۋ مونيتورينگىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى» وكىمى;

8. جوعارى كەڭەستىڭ «ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ جەكەلەگەن سەكتورلارى بويىنشا ليبەراليزاتسيالاۋ جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» وكىمى;

9. جوعارى كەڭەستىڭ «تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتىن رەتتەۋدىڭ بىرىڭعاي قاعيداتتارى مەن ەرەجەلەرى تۋرالى حاتتامانىڭ 20-تارماعى, 5-تارماقشاسىنا سايكەس اقپارات ۇسىنۋ تۋرالى» وكىمى;

10. جوعارى كەڭەستىڭ «ترانسشەكارالىق نارىقتارداعى باسەكەلەستىك احۋال جانە 2018 جىلعى باسەكەلەستىكتىڭ جالپى ءتارتىبى بۇزىلۋىنىڭ الدىن الۋ جونىندە قابىلدانعان شارالار ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ جىلدىق ەسەبى تۋرالى» وكىمى;

11. جوعارى كەڭەستىڭ «جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسىن وتكىزىلۋ ۋاقىتى مەن ورنى تۋرالى» وكىمى;

12. 2014 جىلدىڭ 29 مامىرىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما;

13. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ بيۋدجەتتەرى اراسىندا كەدەندىك باج سالىعىنىڭ كىرىس سوماسىن ءبولۋ تۋرالى حاتتاما;

14. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلۋىنىڭ 5 جىلدىعىنا وراي, جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى;

15. 2014 جىلدىڭ 29 مامىرىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ جونىندەگى حاتتامالارعا قول قويۋ تۋرالى;

16. 2017 جىلدىڭ 11 ساۋىرىندەگى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك كودەكسى جونىندەگى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما;

17. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنا ەنەتىن تاۋارلاردى باقىلاۋ مەحانيزمدەرى تۋرالى كەلىسىم;

18. 2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋىنا بايلانىستى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ 2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتتى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇقىعىنا كىرەتىن جەكەلەگەن حالىقارالىق شارتتاردى جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ورگاندارىنىڭ اكتىلەرىن قولدانۋى جونىندەگى جاعدايلار مەن وتپەلى ەرەجەلەر تۋرالى 2015 جىلعى 8 مامىردا قول قويىلعان حاتتاماعا وزگەرىس ەنگىزۋ حاتتاما.