جەڭىس تۇعىرى
بەيسەنبى, 7 ناۋرىز 2013 7:36
اسەم شاھار – الماتى 2017 جىلعى XXVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانىڭ وتكىزىلەتىن ورنى. 2011 جىلدىڭ 29 قاراشاسىندا بەلگيانىڭ بريۋسسەل قالاسىنداعى حالىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدەراتسياسىنىڭ (FISU) شتاب-پاتەرىندە الماتى قالاسى وسى ۋنيۆەرسيادانى قابىلدايتىن قالا رەتىندە ارنايى قۇقىققا يە بولعان ەدى. سول جولى الماتى ءوزىنىڭ باستى قارسىلاسى سانالعان يتاليانىڭ ترەنتو قالاسىنان وق بويى وزىپ, «جەڭىس اۋىلىنا» جاقىنداعان-تىن. وسىلايشا, ستۋدەنتتەردىڭ 2017 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسياداسىن وتكىزۋ قۇقىعى الماتى شاھارىنا بۇيىردى.
بەيسەنبى, 7 ناۋرىز 2013 7:36
اسەم شاھار – الماتى 2017 جىلعى XXVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانىڭ وتكىزىلەتىن ورنى. 2011 جىلدىڭ 29 قاراشاسىندا بەلگيانىڭ بريۋسسەل قالاسىنداعى حالىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدەراتسياسىنىڭ (FISU) شتاب-پاتەرىندە الماتى قالاسى وسى ۋنيۆەرسيادانى قابىلدايتىن قالا رەتىندە ارنايى قۇقىققا يە بولعان ەدى. سول جولى الماتى ءوزىنىڭ باستى قارسىلاسى سانالعان يتاليانىڭ ترەنتو قالاسىنان وق بويى وزىپ, «جەڭىس اۋىلىنا» جاقىنداعان-تىن. وسىلايشا, ستۋدەنتتەردىڭ 2017 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسياداسىن وتكىزۋ قۇقىعى الماتى شاھارىنا بۇيىردى.
الماتى اكىمى احمەتجان ەسىموۆ پەن حالىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدەراتسياسىنىڭ (FISU) پرەزيدەنتى كلود-لۋي گالەننىڭ ارنايى كەزدەسۋىندە شاھار باسشىسى حالىقارالىق ۋنيۆەرسيادانى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە جانە اۋقىمدى شارانىڭ كوپ كوڭىلىنەن شىعۋى ءۇشىن قالا بيلىگى بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايتىنىنا باسا نازار اۋدارعان بولاتىن. سول سەبەپتى, بۇل ۋنيۆەرسيادا وتاندىق سپورت ءيميدجىنىڭ كوتەرىلۋىنە ىقپال ەتەتىنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون.
الماتىنىڭ حالىقارالىق ءدارەجەدەگى اۋقىمدى شارالاردى وتكىزۋدە مول تاجىريبەسى بارى بەلگىلى. ونىڭ ءبىر دالەلى – 2011 جىلى شاھار ورتالىق ازيادا ەڭ العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ, 7-ءشى قىسقى ازيا ويىندارىن وتكىزدى. مۇنداي اۋقىمداعى سپورتتىق ويىنداردى وتكىزۋ ءۇشىن الەمدىك دەڭگەيدەگى جانە حالىقارالىق تالاپقا ساي سپورتتىق نىساندار سالىنىپ, ولار حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ پرەزيدەنتى جاك روگگە مەن حالىقارالىق سپورت ۇيىمدارىنىڭ جوعارى لاۋازىمدى ازاماتتارى تاراپىنان ۇلكەن باعاعا يە بولعان ەكەن. ەندى مىنە, ەلىمىزدىڭ سپورت سالاسىندا جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن قولعا العان باستامالارى تەك مۇنىمەن شەكتەلمەي, قازاقستان 2017 جىلى XXVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانى وتكىزۋ قۇقىعىنا تولىقتاي يە بولىپ وتىر.
ارينە, ۇلكەن دە اۋقىمدى شارانىڭ باستالۋىنا ءالى ءتورت جىل ۋاقىت بار. دەسەك تە, قازىردىڭ وزىندە ونى لايىقتى دەڭگەيدە وتكىزۋگە باعىتتالعان دايىندىقتار جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونداي شارالاردىڭ ءبىرى – 2017 جىلعى قىسقى ۋنيۆەرسيادانى ناسيحاتتاۋ ءۇشىن الماتى مەن استانا قالالارىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا «ۋنيۆەرسيادا وقۋلارىن» وتكىزۋ.
جاقىندا استانا قالاسىنداعى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە» سونداي شارالاردىڭ ءبىرى – «ۋنيۆەرسيادا وقۋلارى» ءوتىپ, وعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىستى. 45 مينۋتقا سوزىلعان ءدارىستى بەلگىلى تەلەجۇرگىزۋشى, پروديۋسەر سەرىك اقىشەۆ جۇرگىزىپ, وقۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – 2017 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ەكەنىنە توقتالا كەلە, دۇنيەجۇزىلىك ستۋدەنتتەر ويىندارىنىڭ تاريحى تۋرالى جان-جاقتى اقپاراتتار بەردى. «ۋنيۆەرسيادا ەل ومىرىندەگى, جاستار ومىرىندەگى ايتۋلى وقيعا دەۋگە بولادى. وعان قاتىساتىندار, ونىڭ باسى-قاسىندا جۇرەتىندەر – جاستار. بۇل ورايدا, سىزدەردەن دە كوپ ءۇمىت كۇتەمىز», دەدى س. اقىشەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە وتەتىن ۋنيۆەرسياداعا جاستار الەمنىڭ ءار قيىرىنان كەلەتىندىكتەن, ونىڭ اياسىندا تەك سپورتتىق جارىستار عانا ەمەس, ءار ءتۇرلى مازمۇنداعى, ونىڭ ىشىندە مادەني جانە ويىن-ساۋىق سيپاتىنداعى ءىس-شارالار دا ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى. ال XXVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادانى لايىقتى دەڭگەيدە وتكىزۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ويىنداردىڭ ناسيحاتتالۋىن ىلگەرىلەتۋ جانە العا جىلجىتۋ ءجونىندەگى ءبولىمنىڭ جەتەكشىسى ديدار ساعاديەۆ: «2016 جىلى 2017 جىلى وتەتىن ۋنيۆەرسياداعا قازاقستان جاستارى اراسىندا ىرىكتەۋ چەمپيوناتى وتەدى. بۇگىندە كەيبىر سپورت تۇرلەرىنە ارنالعان سپورت مەكتەپتەرى اشىلۋدا. بۇل ۋنيۆەرسيادانىڭ جوعارى دەڭگەيدە وتۋىنە سەپ بولادى دەپ ويلايمىز. ال «ۋنيۆەرسيادا وقۋلارىنىڭ» نەگىزگى ماقساتى – دۇنيەجۇزىلىك ستۋدەنتتىك ويىنداردىڭ قازاقستان جاستارىنىڭ ومىرىندەگى ءىرى مۋلتيسپورتتىق جانە مادەني وقيعا ەكەنىن ءتۇسىندىرۋ», دەدى.
«ۋنيۆەرسيادا وقۋلارى» ءۇش ءبولىمگە بولىنگەن ەكەن. ماسەلەن, ءبىلىم ءبولىمى – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر, سونداي-اق جاستار ساناسىندا 2017 جىلى الماتىدا وتكىزىلەتىن XXVIII دۇنيەجۇزىلىك قىسقى ۋنيۆەرسيادا تۋرالى تۇسىنىك قالىپتاستىرۋدى, ۋنيۆەرسيادالار تاريحىمەن, سپورتتىق جانە ەرىكتى قاتىسۋشىلار باعدارلامالارىمەن تانىستىرۋدى كوزدەسە, تاربيە ءبولىمى – ۋنيۆەرسيادا نەگىزدەرىن دارىپتەۋدى, جاستاردى قىسقى سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانۋعا جۇمىلدىرۋدى, ەرىكتى قاتىسۋشىلار قىزمەتىنە تارتۋدى ماقسات تۇتادى. ال دامىتۋ ءبولىمى – وقىپ جۇرگەن جاستاردىڭ شىعارماشىلىق جانە تانىمدىق قابىلەتتەرىن, سالاماتتى ءومىر سالتىنداعى قاجەتتىلىكتەرىن دامىتۋعا ءمان بەرەدى.
ۋنيۆەرسيادا – بۇل 17 جاستان 28 جاسقا دەيىنگى ارالىقتاعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن اسپيرانتتارى قاتىساتىن ءىرى حالىقارالىق جارىس. ۋنيۆەرسيادالاردىڭ جازعى جانە قىسقى ءتۇرى كەزەكتەسىپ, ەكى جىل سايىن وتكىزىلىپ وتىرادى. ول سپورت تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى بويىنشا, مازمۇندىلىعى بويىنشا وليمپيادالاردان كەيىن ەكىنشى ورىن الادى.
ەگەر, زاماناۋي وليمپيا ويىندارىنىڭ نەگىزىن فرانتسۋز اعارتۋشىسى پەر دە كۋبەرتەن قالاسا, حالىقارالىق ستۋدەنتتىك ويىنداردىڭ نەگىزىن دە فرانتسۋز پەداگوگى جانە عالىمى جان پەتيجان قالاعانى بەلگىلى. بۇگىندە ستۋدەنتتىك ويىنداردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى – حالىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدەراتسياسى (FISU) دەسەك, ول 141 مەملەكەتتىڭ باسىن بىرىكتىرەدى. حالىقارالىق ستۋدەنتتەر سپورتى فەدەراتسياسىنىڭ نىشانى بەس ءار ءتۇرلى جۇلدىزبەن قورشالعان «U» ءارپى بولسا, مۇنداعى جۇلدىزدار بەس قۇرلىقتى (كوك – ەۋروپا, سارى – ازيا, قارا – افريكا, جاسىل – اۆستراليا, قىزىل – امەريكا) بىلدىرەدى.
فرانتسۋز عالىمى نەگىزىن قالاپ كەتكەن ۋنيۆەرسيادا 1923 جىلى العاش رەت فرانتسيا استاناسى پاريجدە وتكىزىلگەن ەدى. كەيىنگى ۋنيۆەرسيادالار ءار ءتۇرلى ەلدەر مەن قالالاردا ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. ال قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر 1993 جىلدان باستاپ 8 جازعى جانە 6 قىسقى ۋنيۆەرسيادالارعا قاتىسقان بولاتىن. سول جىلداردان بەرى ەل قورجىنىنا 39 التىن, 21 كۇمىس جانە 39 قولا جۇلدە ءتۇستى.
ال ەندى 4 جىلدان كەيىن, ياعني 2017 جىلى قىسقى ۋنيۆەرسيادا جالاۋى العاش رەت قازاقستاندا, ونىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى – الماتى تورىندە جەلبىرەمەك. دەمەك, بۇل حالىقارالىق باسەكەلەر وتانىمىزدىڭ جانە ەلىمىز جاستارىنىڭ جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋىنە جاڭا ءبىر مۇمكىندىك دەسەك, قاتەلەسپەيتىنىمىز انىق.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
