الدىن الساڭ, اۋىرمايسىڭ
بەيسەنبى, 28 اقپان 2013 7:15
قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى دۇنيە جۇزىندە ادام ولىمىنە سەبەپشى بولاتىن جاعدايلاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇرعاندىعى بەلگىلى. قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى سوڭعى كەزدە قان اينالىمى جۇيەسى اۋرۋىنىڭ الدىن الۋدا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىر. بۇل اۋرۋدىڭ قازىرگى تاڭدا كوكەيكەستى بولۋىنا بايلانىستى, ونى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ ماسەلەسى مەملەكەتتىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا تۇر. وسى ورايدا پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا ارنايى باعدارلاما ازىرلەنىپ, اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا.
بەيسەنبى, 28 اقپان 2013 7:15
قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى دۇنيە جۇزىندە ادام ولىمىنە سەبەپشى بولاتىن جاعدايلاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇرعاندىعى بەلگىلى. قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى سوڭعى كەزدە قان اينالىمى جۇيەسى اۋرۋىنىڭ الدىن الۋدا ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىر. بۇل اۋرۋدىڭ قازىرگى تاڭدا كوكەيكەستى بولۋىنا بايلانىستى, ونى تۇبەگەيلى جاقسارتۋ ماسەلەسى مەملەكەتتىڭ ۇدايى باقىلاۋىندا تۇر. وسى ورايدا پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا ارنايى باعدارلاما ازىرلەنىپ, اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلۋدا.
باعدارلاما اياسىندا استانادا زاماناۋي جابدىقتارمەن جابدىقتالعان 180 ءتوسەكتىك ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىعى, اقتوبەدە جانە پاۆلوداردا 50 توسەكتىك ايماقتىق كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتار سالىندى. بارلىق ءوڭىر ورتالىقتارىنداعى وبلىستىق جانە قالالىق اۋرۋحانالار جانىنان ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا جانە كارديوحيرۋرگيا بولىمشەلەرى اشىلدى. ەلىمىزدەگى ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىعىندا جانە ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىعىندا قازىرگى ۋاقىتتا جاساندى سولجاق قارىنشانى يمپلانتاتسيالاۋ بويىنشا اسا كۇردەلى وپەراتسيالار جاسالدى. سونداي-اق, ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىعىندا قازاقستاندا تۇڭعىش رەت دونور جۇرەگىن اۋىستىرىپ سالۋ وپەراتسياسى جۇزەگە اسىرىلدى. قولقا-جۇرەك قان تامىرىن شۋنتتاۋ, جۇرەك قاقپاقشاسىنا جاماۋ جانە پروتەز سالۋ, بالوندى ديلياتاتسيا مەن جۇرەك قان تامىرىن ستەنتتەۋ سياقتى وپەراتسيالار رەسپۋبليكا ايماقتارىنىڭ كوپشىلىگىندە جۇرگىزىلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا 2012 جىلى 20 مىڭنان استام كارديوحيرۋرگيالىق وپەراتسيا جاسالدى. استانا, الماتى قالالارىندا جانە وبلىس ورتالىقتارىندا ءتاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ءجىتى كورونارلىق سيندرومى كەزىندەگى ەرتە ەندوۆاسكۋليارلىق ارالاسۋدى ءجۇزەگە اسىراتىن ينتەرۆەنتسيالىق كارديولوگيا بولىمشەلەرىنىڭ قىزمەتى رەتكە كەلتىرىلدى. بۇل ستەنتتەپ ينتەرۆەنتسيالىق ەمدەۋدەن كەيىن كورسەتىلگەن پاتولوگيادا اۋرۋلاردىڭ ءولىم كورسەتكىشىن كونسەرۆاتيۆتى ەمدەۋمەن سالىستىرعاندا 7-9 ەسەگە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونداي-اق, رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ايماقتارىندا ەكگ-دا ST سەگمەنتىنىڭ جوعارىلاۋىمەن بولاتىن ءجىتى كورونارلىق سيندرومىمەن اۋىراتىندارعا جەدەل مەديتسينالىق كومەك دەڭگەيىندە نەمەسە اۋرۋحانادا بولعان ەرتە كەزەڭدەرىندە ترومبوليتيكالىق تەراپيانى قولداناتىندىعىن ايتا كەتۋ كەرەك.
اتالعان ءىس-شارالار بولاتىن جاعدايلاردى مەيلىنشە جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. ەگەر 2006 جىلى قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىنان بولاتىن ءولىم جاعدايى 100 مىڭ ادامعا شاققاندا 627-ءنى قۇراسا, ال 2012 جىلدىڭ 11 ايىندا وسى كورسەتكىش وسىنشاما ادامعا شاققاندا 253,3-كە دەيىن تومەندەگەندىگىن كورسەتتى.
پاتسيەنتتىڭ دارىگەر مەن مەديتسينالىق ۇيىمدى تاڭداۋ ەركى, باسەكەگە قابىلەتتى ورتا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ايقىن بولۋى (ناقتى شىعىندار بويىنشا تولەم جاساۋ), سوڭعى ناتيجەگە بەيىمدەلۋ سياقتى بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ قاعيداتتارى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. وسىلايشا, مەديتسينالىق ۇيىمدى ەركىن تاڭداۋ قۇقىعىن پايدالانا وتىرىپ, كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا 2012 جىلى بارلىعى 3360 سىرقات ەمدەلىپ شىقتى, سونىڭ ىشىندە 1685 سىرقات رەسپۋبليكا ايماقتارىنان كەلگەندەر.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋىن ەرتە انىقتاۋ بويىنشا جۇمىستار بەلسەندى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى ماقساتتا باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك دەڭگەيىندە ەلىمىزدىڭ ەرەسەك تۇرعىندارىنا قاۋىپ فاكتورىن ەرتە انىقتاۋعا باعىتتالعان ۇلتتىق سكرينينگتەر, ال جۇرەك-قان تامىرى اۋرۋلارى انىقتالعان جاعدايدا, حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ولاردى دەر كەزىندە جانە دۇرىس ەمدەۋ مەن ناۋقاستاردى ديسپانسەرلىك ەسەپكە الۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسىلايشا, 2012 جىلى رەسپۋبليكادا قان اينالىمى جۇيەسىن انىقتاۋعا ارنالعان سكرينينگتىك بايقاۋدان ەرەسەك تۇرعىنداردىڭ ماقساتتى توپتارىنىڭ 2,5 ميلليونىنان استامى ءوتتى, مۇندا 200 مىڭنان استام ادامدا قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى انىقتالدى جانە ولاردىڭ 86% ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىندى. بۇل جۇمىس ءالى دە جالعاسۋ ۇستىندە.
ارينە, جوعارىدا كورسەتىلگەن ءىس-شارالار قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىنان بولاتىن ءولىمدى تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. الايدا, وسىمەن بىرگە جۇرەك-قان اينالىمى اۋرۋلارىمەن سىرقاتتانۋ كورسەتكىشتەرى ۇلتتىق سكرينينگ اياسىندا ولاردىڭ بەلسەندى تۇردە انىقتالۋىنان كەيىن ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان ونى تومەندەتۋ ءۇشىن نەگىزگى ارەكەت قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا جاسالۋى كەرەك.
ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى باسىمدىعى «پروفيلاكتيكالىق مەديتسينا اۋرۋدىڭ الدىن الۋداعى باستى قۇرالعا اينالۋى ءتيىس. حالىقپەن اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرمەلىك جۇمىس جۇرگىزۋگە باسا دەن قويۋ» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.
وسى باعىتتا رەسپۋبليكانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جانە العاشقى كەزەكتە ۇلتتىق سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ورتالىعى مەن ونىڭ ايماقتارداعى فيليالدارى اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىر. ارتەريالدىق گيپەرتەنزياسى, جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى, ديابەت مەكتەپتەرى اشىلۋدا. باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەكتىڭ الەۋمەتتىك-باعىتتالعان مودەلدەرى قۇرىلۋدا. بۇعان قوسا الەۋمەتتىك-پسيحولوگيالىق كومەك قىزمەتتەرى دە اشىلۋ ۇستىندە. سونىڭ ناتيجەسىندە 500 پسيحولوگ پەن 2 مىڭنان استام الەۋمەتتىك قىزمەتكەر جۇمىسقا كىرىسىپ, اۋرۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا نەگىزگى تۇسىندىرمەلىك جۇمىستارىن باستاپ كەتتى.
اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارى, ارينە, بارىمىزگە بەلگىلى. ولار – دەنەنىڭ ارتىق سالماعىن, قان قىسىمى جوعارىلاۋىن, حولەستەرين دەڭگەيىن جانە قانداعى قانتتى قاداعالاۋ, ۇتىمدى ءارى تەڭدەستىرىلگەن تاماقتانۋ, شىلىم شەگۋگە تىيىم سالۋ, ىشىمدىكتى شامادان تىس قولدانۋدان باس تارتىپ, سپورتپەن اينالىسۋدى داعدىعا اينالدىرۋ.
وسىلايشا, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن كوپشىلىك بىرلەسىپ ارەكەت ەتسە عانا ۇلتىمىزدىڭ دەنى ساۋ بولىپ, ەلىمىز ودان ءارى وركەندەي تۇسپەك.
نۇرلان ابدىقالي ۇلى,
مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
پروفەسسور.
الماتى.
