جامبىلدىڭ بەلگىسىز ايتىستارى
بەيسەنبى, 28 اقپان 2013 7:23
الەم ادەبيەتىندە ءالى كۇنگە دەيىن كوپ ايتىلسا دا تياناقتى, تەرەڭ زەرتتەلمەگەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – سۋىرىپ سالما اقىندار شىعارماشىلىعى. ءبىر قاراعاندا, قازاق پەن قىرعىز ادەبيەتىندە ايرىقشا ورىن العان, حالىقتىڭ رۋحاني ومىرىندە وشپەس ءىز قالدىرعان وسى ونەر يەلەرى جايىندا از ايتىلماعان سياقتى. الايدا ءىس جۇزىندە شىندىق باسقاشا…
بەيسەنبى, 28 اقپان 2013 7:23
الەم ادەبيەتىندە ءالى كۇنگە دەيىن كوپ ايتىلسا دا تياناقتى, تەرەڭ زەرتتەلمەگەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – سۋىرىپ سالما اقىندار شىعارماشىلىعى. ءبىر قاراعاندا, قازاق پەن قىرعىز ادەبيەتىندە ايرىقشا ورىن العان, حالىقتىڭ رۋحاني ومىرىندە وشپەس ءىز قالدىرعان وسى ونەر يەلەرى جايىندا از ايتىلماعان سياقتى. الايدا ءىس جۇزىندە شىندىق باسقاشا…
نەگە بۇلاي دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەگەندە, وبەكتيۆتى ەكى شىندىق ايقىندالادى. ءبىرىنشىسى – كوشپەلى ەلدەر مادەنيەتى باتىس دۇنيەتانىمى, يدەولوگياسى تۇرعىسىنان ءۇستىرت تەكسەرىلسە, كەڭەس يدەولوگياسى بۇل تاراپتا جۇيەلى دە وبەكتيۆتى زەرتتەۋ مۇمكىندىگىن شەكتەگەنى ەسىمىزدە. سونىڭ سالدارىنان ءتول ادەبيەتىمىزدى باسقا تۇگىل ءوزىمىز ءالى تەرەڭدەپ تاني العان جوقپىز. ماسەلەن, اسانقايعى, قازتۋعاننان باستاپ, بەرتىنگى جامبىل, يساعا دەيىنگى اۋىزشا ادەبيەت حالىق تاريحىندا, رۋحاني ومىرىندە, ۇلتتىق پسيحولوگيادا, ۇلتتىق-كوركەمدىك ويدى قالىپتاستىرۋ مەن نىعايتۋدا, مەملەكەتتىلىگىمىزدى, ۇلتىمىزدى ساقتاۋدا قانداي قىزمەت اتقاردى, قادىر-قاسيەتى قانداي دەگەن ساۋالدارعا قاناعاتتاندىرارلىقتاي جاۋاپ تابۋ قيىن. ويتكەنى, زەرتتەۋلەر نەگىزىنەن اۋىزشا ادەبيەتتى تۋدىرۋشى تۇلعالاردىڭ ءومىرباياندارى مەن شىعارمالارىنىڭ مازمۇنىنا, جەكەلەگەن كوركەمدىك سيپاتتارىن پايىمداۋعا باعىتتالدى. ءسويتىپ, سول سيپاتتاردىڭ ءتۇزىلۋى مەن نىعايۋىنا, تاريحي ءمان-ماڭىزىنا قانداي فاكتورلار اسەر ەتتى, حالىقتىڭ رۋحاني الەۋەتىنە قانشالىقتى ىقپال جاسادى دەگەن ساۋالدار قاعا بەرىستە قالا بەردى. بۇل ماسەلەلەرگە ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ, شىن مانىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ نىسانىنا اينالمايىنشا, تاريحىمىزدى دا, بۇگىنگى بولمىسىمىزدى دا, الەمدىك ارەناداعى ءوز مۇمكىندىگىمىزدى دە بولجاۋ مەن مولشەرلەۋ قيىن.
اۋىزشا ادەبيەت شىعارماسىن جارالعان, جارىققا شىققان ساتىندە ەشكىم دە جازىپ الماۋى, الەم ادەبيەتىنىڭ قانداي جازبا تۋىندىسىنان دا ولقى تۇسپەي, يىعى اسىپ تۇراتىن شىرقاۋ كەزەڭدەرىندەگى باستاپقى قايراتتى قالپىندا بۇگىنگە بۇلجىماي جەتپەۋى ولاردىڭ ساپاسىنا اسەر ەتپەي قويعان جوق. اقىندار تەك ايتۋشى عانا ەمەس, جىرلاپ تاراتۋشى, كەيىنگىلەرگە جەتكىزۋشى قىزمەتىن دە اتقارعان. دەگەنمەن, جىلدار وتكەن سايىن كۋاگەرلەر ازايعان سوڭ, كەيىنگى بۋىن وكىلدەرىنىڭ شىعارمانى ناق الدىڭعى بۋىن سياقتى سول قىزۋىمەن, ءاۋ باستاعى بوياۋىمەن جەتكىزۋگە ىقىلاسى كەمي بەرەتىنى – ءومىردىڭ شىندىعى. كولەمدى تۋىندىلار تۇگىلى جەكەلەگەن سوزدەردىڭ ءوزى بۇرمالانىپ, كەيىنگى ۇرپاققا مۇلدەم تۇسىنىكسىز بولاتىنىن دا كورىپ ءجۇرمىز. ماسەلەن, شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى اياگوزدى ەلدىڭ ءبارى بىلەدى. نەگە ولاي اتالعان دەگەن سۇراققا كوڭىل كونشىرلىكتەي جاۋاپ تابىلا قويمايدى. دۇرىسى – پروفەسسور ەسماعامبەت ىسمايىلوۆتىڭ ماقالاسىندا ايتىلعانداي, «ايۋگوز» بولۋى كەرەك. رەسەي ادامى ءۇشىن «ايۋگۋز» دەپ اتاۋدان گورى «اياگۋز» دەپ ايتۋ الدەقايدا جەڭىلىرەك.
ءبىر ءسوز, ءبىر اتاۋدىڭ ءوزى جىلدار وتە كەلە ادام تانىعىسىز وزگەرسە, اۋىزشا ادەبيەت شىعارماسى تۋرالى شىندىقتى ءبىلۋ ودان دا قيىنعا تۇسسە كەرەك. ماسەلەن, اسەت پەن ىرىسجاننىڭ, تۇبەك پەن قۇلمامبەتتىڭ, ت.ب. بىرنەشە نۇسقاسى بار. ۇقسايتىن دا, ۇقسامايتىن دا تۇستارى از ەمەس. جەتكىزۋشى اقىن نەمەسە جىرشىنىڭ قارىم-قابىلەتىنە قاراي كوركەمدىگى دە ارقيلى.
ايتۋشى تۇپنۇسقا دۇنيەگە كەلگەن ساتتەن نەعۇرلىم الىستاعان سايىن شىعارمانىڭ ءاۋ باستاعى قالپىن تانۋ سوعۇرلىم قيىنداي بەرەتىنىنە اۋىزشا ادەبيەتتىڭ الىبى, دارقان دارىن جامبىلدىڭ قازاق ءۇشىن بۇگىنگە دەيىن بەلگىسىز بولىپ كەلگەن ەكى ايتىسىن وقىعاندا, كوز جەتكىزۋ قيىن ەمەس.
وتكەن جىلى عىلىمي ىسساپارمەن بىشكەك قالاسىنا بارۋدىڭ ءساتى تۇسكەن. قىرعىز اعايىندار قازاق-قىرعىز ادەبي بايلانىستارىن ۇنەمى نازاردان تىس قالدىرماي قاداعالاپ جۇرگەنىنە ءدان ريزا بولدىق. اسىرەسە, ايتىس اقىندارى ايتارلىقتاي زەرتتەلگەن ەكەن. عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ اراسىنان, اقىنداردىڭ كىتاپتارىنان قىرعىز-قازاق اقىندارى ايتىستارىنىڭ جەكەلەگەن مىسالدارىن ۇشىراستىردىق. ءبىزدىڭ قولىمىزعا تۇسكەنى – جامبىلدىڭ بالىقپەن, مولدا باعىشپەن ايتىسى. ەكەۋىن دە تولىققاندى, اقىندار ارمانسىز كوسىلگەن كولەمدى ايتىس دەپ ايتۋ قيىن. ونىڭ ۇستىنە ارادا كوپ ۋاقىت وتكەندىكتەن بولۋى كەرەك, بۇگىنگە جەتكەن نۇسقا جامبىلدىڭ دا, بالىقتىڭ دا ءدال سول ساتتەگى ءسوزى دەۋگە كەلمەيدى. الايدا, «جوققا جۇيرىك جەتپەيدى», بارعا قاناعات, دەپ, وقىرمان قاۋىمعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
الدىمەن, بالىق تۋرالى ايتا كەتەيىك. جامبىلدىڭ, ءسۇيىنبايدىڭ, شوجەنىڭ, قۇلمامبەتتىڭ, ت.ب. قازاق اقىندارىنىڭ قىرعىز ەلىن ارالاعانى جايىندا از ايتىلعان جوق. اسىرەسە, جامبىلدىڭ رەۆوليۋتسياعا دەيىن دە, ودان كەيىن دە قىرعىز اراسىنا تالاي بارعانى, كەيدە ءبىر-ەكى جىل بويى تۇرعانى جايىندا دا مالىمەتتەر بار. بالىق, نايمانباي, مۇراتالى, ت.ب. قىرعىز اقىندارىمەن دوس بولعان, قىرعىز جىرلارىن, «ماناستى» ايتقانى دا تاريحتان بەلگىلى.
بىردە قىرعىزدىڭ اتاقتى اقىنى, ايگىلى ماناسشى بالىقپەن قاعىسىپ قالعانى قىرعىز عالىمى, قىرعىزستاننىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى باتما كەبەكوۆانىڭ زەرتتەۋىندە ايتىلادى. بالىق (1799-1887) – قىرعىزدىڭ اتاقتى ماناسشىسى. كەزىندە قىرعىز ەپوسى «ماناسقا» بايلانىستى تالاس-تارتىستار تۋعان كەزدە مۇحتار اۋەزوۆ قىرعىز فولكلورى مەن اۋىزشا ادەبيەتىن جەتە زەرتتەگەن. بۇگىندە ءبىز «اۆتورلىق اۋىز ادەبيەتى» دەپ جۇرگەن سالانى كەزىندە مۇحاڭ «اۋىزشا ادەبيەت» دەگەنى نازار اۋدارارلىق. م.اۋەزوۆ قىرعىزدىڭ ماناسشىلارىن تىڭداعان, سالىستىرا زەرتتەگەن بولاتىن. وسىنداي جۇيەلى, زەردەلى زەرتتەۋلەر بارىسىندا قازاق پەن قىرعىز فولكلورىنداعى, اۋىزشا ادەبيەتىندەگى ۇندەستىكتەردى, ساباقتاستىقتى, ءوزارا ىقپالداردى انىق بايقاعان ەدى. وسى ورايدا جامبىلدىڭ بالىقپەن ايتىسىن دا اتاپ كەتەدى.
ءا.تاجىباەۆ, ە.ىسمايىلوۆ سياقتى ادەبيەتىمىزدىڭ ايتۋلى قايراتكەرلەرى دە ەكى اقىننىڭ ايتىسقانىن ەسكە الادى. الايدا, ءوز كەزىندە جازىلىپ الىنباعاندىقتان, جوعالعان قازىنالارىمىزدىڭ قاتارىندا قالىپ, «اتتەگەنە-اي» دەگىزەتىن.
ب.كەبەكوۆانىڭ زەرتتەۋىنشە, ايتىستىڭ ۇزىن-ىرعاسىن قىرعىز اقىنى ىسمايىل بورونچيەۆ 1936 جىلى الا-ارشانى ارالاپ ءجۇرىپ, كۇنتۋ رۋىنىڭ ءبىر قارياسىنان ەستىگەن. ايتىس ە.ىسمايىلوۆ شامالاعانداي, 1870 جىلدارى وتكەن بولۋى كەرەك. ى.بورونچيەۆتىڭ ايتۋىنشا, «ايتىش بايتيكتين بالاسى بايسالدىن ءۇيۇندو ءوتۇپ, اندا بايتيك الي تيري بولوت (ال 1886 ج. ءولوت. –ب.ك.), بالكيم, ماناپتىن ءوزۇ ايتىشۋگا شىكاك (شىكاك – قازاقشا تۇرتكى, دەم بەرۋ, قايرات بەرۋ, قوزعاۋ سالۋ – ب.ى.) بەرگەنبي, كيم بيلسين. بيروك ۋزاك ىرداشپاپتىر. بالىك باشتاپ ىرداپ, جامبىل ورۋندۋ جووپ كايتارىپ, ونەرلوشۇن ۇياتكارىپ, ايتىشتى ۋزاتپاي توكتوتوت. مىندا بير ەسيڭە سالا كەتۇۇچۇ نەرسە ايتۋشۋنۋن دا ءوزۇنۇن جول-جوبوسۋ, ەرەجەسي بولوت. ءسوز كادىرىن بيلگەن اكىن توكموك جەسە دە, توكتوبوگون بوز بالدارداي بولبوي, ءسوزۇنون كارماتىپ كويگونۋن سەزگەندە, كارشىسىنا جووپ بەربەستەن, ايتىشتى ۋزارتپاي توكتوتۋپ كوەت. اگا بولبوي چانجىراي بەرسە, ءسوز كادىرىن دا, ءوز كادىرىن دا كەتيرەت. بۋل ايتىشتا بەك تۋتۋلا تۋرگان ەرەجە»(ب.كەبەكوۆا. «كىرگىز ەلينين كاادا-سالت ىرلارى». بيشكەك, 2001, 143-بەت).
ايتىستى بالىق ەكپىندەتىپ باستاپ جىبەرگەنىمەن, جاس بولسا دا ايتىستىڭ «ايقاسىنا» ءتۇسىپ ۇلگەرگەن, «شايقاسىندا» شىڭدالىپ قالعان جامبىل بالىقتىڭ وسال تۇسىن بىردەن اڭعارىپ, ءازىل-شىنى ارالاس ءۋاجىن تۇيدەكتەتىپ, توگىپ جىبەرگەندە, «بايتىك كولۋ كوتورۇپ: «توكتوت ىرىڭدى, بالىگىم, ءسوزدۇ ۋلانتۋگا بولبوي كالدى» دەگەندە, ال: «بااتىر, ءوزۇم دا بايكاپ تۋرمۋن. جامبىل سوزگە كاتۋ جىگىپ كەتتي. اللا تاالا ءومۇر بەرسە, ىرچىلىقتان باار تابارسىڭ, جامبىلىم. نايمانباي ەكووڭ بيريڭدي بيريڭ كادىرلاپ, تيزگيندەشيپ ىرداپ وتكۇلا», – دەپ باتاسىن بەرەت.
نايمانباي (1847-1913) – بالىقتىڭ ۇلى, قىرعىزدىڭ ايگىلى ماناسشىلارىنىڭ ءبىرى. اكە ءسوزىن كەيىن بولسا دا ەستىگەن نايمانباي قانشا اقىندارمەن ايتىسسا دا, جامبىلمەن باسەكەلەسپەگەن ەكەن. ارادا 130-140 جىلداي وتكەن سوڭ عانا تۋعان ەلىنە ورالعان جامبىل مەن بالىقتىڭ ايتىسىنىڭ قازاقشا نۇسقاسىن وقىرماندارعا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.
بالىق:
جامبىلىم, جاستىعىڭا ماس بولماعىن,
باسىڭدى قاسي بەرىپ تاز بولماعىن.
الدىما ەشبىر اقىن شىققان ەمەس,
موينىما شالما سالىپ, جىققان ەمەس.
ءالىڭدى ءبىل ماستانبا, جىرشى بالام,
بەكەردەن شوڭ اقىنعا قاس بولماعىن.
ءتاڭىر قولداپ, وزىمە ءسوزدى بەرگەن,
قىدىر دارىپ, جىرلا دەپ قۇشاق كەرگەن.
ازۋىم – قۇرىش, ارقا-بەلدەن تىستەپ سالام,
اشۋىما تيە بەرسەڭ, ءپىشىپ سالام.
بالىققا تيىسەم دەپ, سورلى جىگىت,
باعاڭ كەتىپ, كوپ ىشىندە ءپاس بولماعىن.
جامبىل:
بالىق اعا, ايتقان ءسوزىڭ تانتىق بولدى,
جەرگە سىڭبەس قارا باتپاق شالشىق بولدى.
جاستىعىم كوكىرەگىمدى ەرىتەدى,
جىرلارىم تاۋ جەلىندەي سەرگىتەدى.
بالىق اعا, بولماس كەپتىڭ باسىن شالدىڭ,
كوپشىلىك باعا بەرەر, قالقىپ قالدىڭ.
اپىر-اي اقىلىڭنان الجاستىڭ با,
نەلىكتەن پىشتىرگەنگە نازار سالدىڭ؟
ەگەر دە مال شىركىندى كوكسەپ جۇرسەڭ,
«الىپ كەل», – دەپ ناشارداي بىلەك تۇرسەڭ.
قوردايدىڭ بەلىن اسىپ كەلە قالعىن,
قازاقتىڭ تانالارىن جيىپ بەرەم.
شوڭ اقىننىڭ اقىسىن جەمەك پە ەدىڭ,
كوپ ىشىنەن قوزى-لاق قايىر بەرەم.
بالاڭمەن, بالىق اعا, جاستاس ەدىم,
نايمانباي ايتىسقا تۇسسە, قاشپاس ەدىم.
جىرىڭدى ەستىپ, كوڭىلدى ويعا كەلدىم,
اتان تۇيە تايراڭداپ, ماس بولعان با؟
ءوزىنىڭ اق ساقالىن سىيلاماستان,
تايلاق تۇيەگە جاناسىپ, دوس بولعان با؟
شاعىن ايتىستان قازاقشاعا تەزەك تورە سەكىلدى بايتىكتىڭ دە ايتىستىڭ ءجون-جۇيەسىن, ءسوز قادىرىن, اقىننىڭ الىمىن بىلۋمەن بىرگە ءوز قىرعىزى – ايگىلى اقىن, ماناسشى بولسا دا, بۇيرەگى بۇرماي, ادىلەتىن ايتۋى سۇيىندىرەدى. سول سياقتى, بالىقتىڭ دا سوزگە توقتاپ, جەڭىلگەنىن مويىنداۋى ايتىستىڭ جازىلماعان ەرەجەسىن جەتە ءبىلىپ باعىناتىنىن, سول كەزەڭدە اسپانعا شىرقاعان ايتۋلى ونەردىڭ قادىرىنە جەتىپ قۇرمەتتەگەنىنىڭ دە, بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە رۋحاني مارتتىگىنىڭ دە كۋاسى.
وقىرماندارعا ۇسىنىلىپ وتىرعان مولدا باعىشپەن ايتىسى دا بۇعان دەيىن جامبىلدىڭ جيناقتارىنا ەنبەگەن.
جامبىل مەن مولدا باعىشتىڭ ايتىسى
جامبىل:
كەلىپسىڭ قازاقتاردىڭ دالاسىنا,
جات ەمەس, باۋىرلاستار اراسىنا.
قاي جەردىڭ قىرعىزىسىڭ جۇدەپ-توزعان,
جانسىڭ با اباقتىدان قاشىپ-پىسقان؟
كيىمىڭ جىرتىلىپتى, ءوزىڭ ارىق,
نەلىكتەن, باۋىرىم-اي, بولدىڭ كارىپ؟
ازاپقا سەنى كىمدەر سالعان ەكەن,
ازىرگى كورگەن دۇنيەڭ جالعان ەكەن.
قازاق پەن قىرعىز ءوزى ءبىر تۋعان عوي,
قالسايشى, وتكەرەلىك ءبىر ۇلكەن توي.
ەرتكەن كەلىنشەگىڭ قازاق ەكەن,
اقسۇيەك ەكەن, اداسپاي قارما بەكەم.
توسكەيدە مالى جاتسا ارالاسىپ,
توسەكتە باسى بىرگە باۋىرلاسىپ.
اتىڭدى ەستىپ قالدىم تۇرعان ەلدەن,
«جىر ايتقان ءبىر وزگەشە ساباز ەكەن».
باسىڭنان نە ءىس ءوتتى, ايتىپ بەرگىن,
ارنايى داڭقىڭدى ەستىپ قايتىپ كەلدىم.
قازاقتىڭ كەڭ دالاسىن ارالاعىن,
ءسۇيىنبايداي اۋەندەتىپ سابالاعىن.
ۇلكەنمىن ءبىرتالاي جاس وزىڭنەن مەن,
قازاق پەن قىرعىز ءۇشىن جىرلاپ كەلگەم.
مولدا باعىش:
قازاقتىڭ كەلىپ قالدىم قالاسىنا,
كەڭپەيىل بەينە قىرعىز اراسىنا.
ومىردەن كوپ جاماندىق كورىپ كەلدىم,
تيگىم جوق وتكەن كۇننىڭ جاراسىنا.
اباقتىدان كەلەمىن جاياۋ-جالپى,
توقتاعۇل وتكەن ەكەن وسى جولدى.
تۇرمەنىڭ نە ەكەنىن ەسكەرمەپپىن,
ءجۇرىپپىن ماسايراۋمەن وڭدى-سولدى.
كيىمىم تۇگەل جىرتىق, ءوزىم ارىق,
جاياۋلاپ, ازاپ شەگىپ بولدىم كارىپ.
جازىقسىز جازالانىپ جاتتىم جىلاپ,
جانىم دا جابىرقادى ابدەن سىزداپ.
قازاقتان جاردەم الدىم يبا قىلعان,
قازاق پەن قىرعىز ءۇشىن جىرلاپ تۇرام.
قالار ەم تۋعان ەلىم كۇتپەگەندە,
قالىڭ ەل قالقان بولار زور كەلگەندە.
كوپ جىلدار كىسەندەۋلى جاتتىم شىداپ,
ورىستان قورلىق كوردىم ابدەن قۋراپ.
جامبىل:
ورىستىڭ قورلىعىن كوپ ءبىز دە كوردىك,
ەلىمىز قىرىلىسىپ, سان شابىسىپ.
ءبىر-ءبىرىن ساتادى دا, شابادى دا,
قيناسىپ, مازاقتاسىپ, ارپالىسىپ.
بارلىعى وتەر-كەتەر قايىرىلماي,
باعىشىم, كۇشىڭ جينا, قايرات قىلعىن.
بارارسىڭ الاتاۋىڭا اڭساپ كۇتكەن,
ءوز ەلىڭ قازاعىڭا قۇرمەت قىلعىن.
تۇرمەنىڭ قيىندىعى شىعار ەستەن,
سابىر قىل, ءوز-ءوزىڭدى ۇستا بەكەم.
تالايلار جىلاپ-ك ۇلىپ وتكەن ەكەن,
مەن سەنى ءوز باۋىرىمداي جاقىن كورەم.
ءجۇر بىرگە, اۋىلىما الىپ كەتەم…
مولدا باعىش:
راحمەت پەيىلىڭە, قازاق باۋىرىم,
كوپ بولدى مۇنداي سىيدى كورگەن جوقپىن.
قازاق پەن قىرعىز ەكەۋى ءبىر تۋعان عوي,
ەل-جەرىڭ مەنەن ەسەن-امان بولعىن.
بۇل شىعارما ايتىستان گورى امانداسۋعا, قارا سوزدەن گورى ولەڭمەن «سويلەۋ» اقىندىق داعدىعا اينالىپ, وڭ ىقىلاس, اق پەيىلىن بىلدىرۋگە ىنتالى شاقتا اعىتىلاتىن ولەڭمەن سۇحباتتاسۋعا كوبىرەك ۇقسايدى. قازاق اتىن جەر-جاھانعا كەزىندە داۋىلپازداي ساڭقىلداپ تاراتقان ولەڭ الىبى, ونەر الىبى جامبىل شىعارماشىلىعىنىڭ ءبىر ەسكەرتكىشى دەيمىز بە, ونەرى مەن ءومىرى وزىمىزبەن تۋىستاس قىرعىز ەلىنەن الىپ كەلگەن تابارىك الدە بازارلىق دەيمىز بە, قالاي بولعاندا دا قاستەرلى قازىنا عوي دەپ, قايماعىن بۇزباي, قالىڭ وقىرمانعا ۇسىندىق.
ءبىر ەسكەرەرلىگى – ەكى شىعارما دا ءاۋ باستاعى قالپىنان, قانشالىقتى ەكەنىن ايتا المايمىن, ايتەۋىر كوپ الىستاعان. جامبىلدىڭ توگىلىپ تۇراتىن, ىرعاقتان جاڭىلماي ۇدەي سوعاتىن ەكپىندى شابىسىنىڭ جۇرناعى عانا قالعان دەپ ايتۋعا دا بولادى. الايدا, ءار ءسوزى التىننان ارداقتى ادەبيەت الىپتارىنىڭ ءاربىر جاڭا تۋىندىسى باتىستا سەنساتسيا رەتىندە باعالاناتىنىن بىلگەندىكتەن, جاكەڭدى ءوز ەلى دە قۋانا قارسى الار دەگەن سەنىممەن قولعا قالام العان ەدىك.
بەكەن ىبىرايىم,
اباي اتىنداعى قازۇپۋ جامبىلتانۋ جانە حالىق
اقىندارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور,
حالىقارالىق ش.ايتماتوۆ اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى.
الماتى.
