قاي زاماندا بولسىن ادەبي سىنعا ەشكىمنىڭ كوڭىلى تولعان ەمەس. سىن دەگەن – ادەبيەتتەگى اۋىر ءارى جاۋاپكەرشىلىگى زور سالا. ونىڭ ۇستىنە قازىرگىدەي ءمادەنيەتى جالاڭاشتانعان, باعلان ونەردىڭ ءباسى توبىرلىق دەڭگەيگە ءتۇسكەن قوعامدا بيىك ونەر مۇراتى, تالعام تارازىسى تۋرالى ءسوز قوزعاۋدىڭ ءوزى قىزىق. سوسىن سىن قابىلداۋ مادەنيەتىن مەڭگەرمەگەن, ادەبيەتتەگى اعالار ورتاسىن كورمەگەن, اكادەميالىق مەكتەپتەن وتپەگەن شەتتەرىنەن جۇلدىز اۋرۋىنا ۇشىراعان قۇداي-جۇلدىزداردىڭ (بۇل جەردە قازىرگى ادەبيەتتەگى جاس بۋىن حاقىندا ايتىپ وتىرمىز) ەشكىم تۇسىنە المايتىن «تىلىنە», كوركەمدىگى سولعىن, بوياۋى جوق ءھام تۋعان ادەبيەت داستۇرىنە جات, «سەلت» ەتكىزە المايتىن جانسىز جازبالارىنا جاناشىرلىقپەن سىن ايتىپ, تالعام تارازىسىنا تارتساڭىز, ولاردىڭ تابىنۋشى فاناتتارى سوڭىڭا يت قوسىپ, بالاعىڭا جابىسىپ جاتسا, بۇل ادىلدىك پە؟! ءتىپتى مۇنى توبىرلىق سانانىڭ سالتانات قۇرىپ, گۇلدەنىپ تۇرعانىمەن تۇسىندىرسەك تە, جازعان شىعارمانى ءادىل سىناپ, شىنايى باعاسىن بەرگەن سىنشىنى تۋىندى اۆتورىنىڭ ءوزى تۇسىنە الماۋى, ءبىرىن-ءبىرى تۇسىنىسە الماۋى, قابىلداماق تۇگىلى ورە تۇرەگەلىپ, قارسىلىق تانىتاتىنى قالاي؟ بۇدان كەيىنگى سىندارىڭدى ءباسپاسوز بەتىنە شىعارتقىزبايتىن «قۇدىرەت» بار سولاردا! ەڭ قىزىعى سول – ادەبي سايتتارعا جاريالاتساڭ, مينيسترلىكتەگى نەمەسە باسقا دا بيلىك تىزگىنىندەگى تامىر-تانىستارىنا ايتتىرىپ, ماقالاڭدى الدىرتىپ تاستايدى. سوندا سىن كىمگە كەرەك؟ نە ءۇشىن كەرەك؟ ەڭ ماڭىزدى ماسەلە وسى بولۋى ءتيىس!
ءسوزدىڭ ادىلىنە كەلەر بولساق, ادەبي سىننىڭ سيپاتتامالىق شولۋ, رەتسەنزيا, پولەميكالىق رەپليكا, ادەبي پورترەت, بيبليوگرافيالىق ەسكەرتپە, ادەبي-سىني ديالوگ, كومەنتاري ەسسەلى ءتۇرلەرى بولادى. «ادەبي سىن جوق» دەيتىندەر سىن سالاسىنىڭ وسىنداي تۇرلەرى بار ەكەنىن جەتە ءبىلمەيدى! سىن دەگەن بىرەۋدى قارالاۋ, ءيا بولماسا تۇقىرتۋ ەمەس, شىعارمانى سۇيەكتەپ, جىلىكتەپ تالداۋ ەمەس پە ەدى. تۋىندىنىڭ تاقىرىپتىق-يدەيالىق, ستيلدىك-جانرلىق ءھام كوركەمدىك ساپاسىن, پوەتيكالىق قۋاتىن, تىلدىك ەرەكشەلىگىن اشا كورسەتەتىن سىن ماقالالار مەن زەرتتەۋلەر كوپ جازىلۋ ءۇشىن سىنشىعا قوماقتى ءارى لايىقتى قالاماقى قويۋ كەرەك. مىسالى, بىزدە قازىر ادەبي بايقاۋ, ءمۇشايرا كوپ. بىراق ادەبي سىنعا, ادەبيەتتانۋ ماسەلەسىنە ارنالعان پوەتيكالىق بايقاۋ بار ما؟ ارينە, جوق. تۇيتكىلدى سىن سالاسىنىڭ دامۋ تەندەنتسياسىنا ارنالعان نە كونفەرەنتسيا, نە سەمينار ۇيىمداستىرىلمايدى. ءار سىنشى ءوز قازانىندا ءوزى قايناپ جاتىر. سىنشىنى ماتەريالدىق تۇرعىدان قولداماسا, قالاماقى الماسا نارىق زامانىندا تەگىننەن تەگىن جۇمىس ىستەۋ, جۇيكە جۇقارتۋ, بوسقا ۋاقىت «ءولتىرۋ» كىمگە كەرەك؟! ال ادەبيەتكە ادالدىق تانىتىپ, جاناشىرلىقپەن دياگنوز قويىپ, كەيدە اششىلاۋ سىن ايتىپ جاتقان سىنشىعا قوقان-لوقى كورسەتىپ, جانىن جارالايمىز. سونداعىسى ولار بىرەۋدىڭ سويىلىن سوعىپ, قارسى تاراپتىڭ ءسوزىن سويلەپ ءجۇر دەگەن جالعان پىكىر, قاتە كوزقاراستىڭ سالدارى. سوندا سىنشى قايتپەك كەرەك؟ ادەبيەتشى اعايىندارىمىز «بىزدە سىن جوق!» دەپ بايبالام سالماستان بۇرىن وسى جاعىن ەسكەرگەنى ءجون بولار...
ەلدوس توقتارباي ۇلى,
بالالار جازۋشىسى, زەرتتەۋشى, «دارىن»مەملەكەتتىك جاستار سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
