جاقىندا «بەيبىتشىلىك الەمى» شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاقستان – كۇللى تۇركى حالىقتارىنىڭ قاسيەتتى «قارا شاڭىراعى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي جوبالار بايقاۋى وتكەن بولاتىن. وسى بايقاۋدا كىشكەنتاي رانونا «جەتىسۋدىڭ باعا جەتپەس بالى» جوباسىن تانىستىردى. ول ساباقتان تىس ۋاقىتتا ارا بالىنىڭ شىعۋ تاريحىن, قۇرامىن, قولدانىلۋىن, پايدالى قاسيەتتەرى مەن جەتىسۋ وڭىرىندەگى بال اراسىنىڭ تۇرلەرىن زەرتتەۋمەن اينالىسادى ەكەن.
- جىلدا ءبىز انام ەكەۋمىز اۋىلعا ارا بالىن الۋعا بارامىز. مەنى ارا بالىنىڭ قانشا ءتۇرى بار ەكەنى, ارالاردىڭ بالدى قالاي جينايتىنى قىزىقتىردى. اسىرەسە, جەتىسۋ جەرىندە وسەتىن بال اراسىنان جينالاتىن بالدىڭ قۇرامى جايىندا ىزدەنگىم كەلدى. وسى ويىمدى اناما ايتىپ ەم, ول مەنى بال اراسىن وسىرەتىن شارۋاشىلىقتارعا ەرتىپ بارىپ, ومارتاشىلارمەن تانىستىردى. ولار بال جيناۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, بالدىڭ تۇرلەرىن تانۋعا كومەكتەستى, - دەيدى رانونا.
جاس اراتانۋشى الاكول اۋدانىنداعى «لەپسى ونىمدەرى» بال زاۋىتىنداعى جۇمىستى كوزىمەن كورگەن. سونداي-اق, بالدىڭ دەنساۋلىققا پايداسى دارىگەرلەردىڭ كەڭەسىن سۇراپ, بالدىڭ پايدالى جانە زياندى قاسيەتتەرىن مەديتسينا تۇرعىسىنان قالاي قولدانۋ كەرەكتىگى تۋرالى دا ماعلۇمات جيناپتى.
جالپى, رانونانىڭ عىلىمي جۇمىسىندا جەتىسۋ وڭىرىندە جينالاتىن بالدىڭ ءۇش ءتۇرى جايىندا قىزىقتى دەرەكتەر بار. جاس عالىم جەرلەستەرى وسىرگەن بال اراسىنىڭ كۇنباعىس, قاراقۇمىق, شىرىننان بال جينايتىنىن نانىمدى دايەكتەرمەن دالەلدەپتى. قازىلار القاسىنان جوعارى باعا العان رانونانىڭ زەرتتەۋ جۇمىسى «قازاقستان – كۇللى تۇركى حالىقتارىنىڭ قاسيەتتى «قارا شاڭىراعى» اتتى ەڭ ۇزدىك عىلىمي جوبالار كىتابىنا ەنگىزىلەدى.
الماتى وبلىسى
