الەم • 27 ءساۋىر، 2019

يران تاۋارلارى ارزاندايدى

798 رەت كورسەتىلدى

ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن يران يسلام رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋعا قاتىستى ۋاقىتشا كەلىسىمدى كۇشىنە ەنگىزەتىن زاڭدى ەلىمىزدىڭ جوعارى پالاتاسى ماقۇلدادى.

قۇجاتقا تاراپتار 2018 جىلعى 17 مامىردا ەلوردادا قول قويعان. وندا ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەر مەن يران اراسىندا بىرقاتار بەكىتىلگەن تاۋارلارعا قاتىستى 3 جىل مەرزىمگە پرەفەرەنتسيالىق ساۋدا رەجيمىن بەلگىلەۋ جانە ءوزارا ساۋداداعى يمپورتتىق كەدەن باجدارىن ازايتۋ كوزدەلەدى. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا، يرانمەن ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ باستاماسىن ەلباسى 2014 جىلى كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ سامميتىندە جاريا ەتكەن ەكەن. – بۇل كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ 80 ميلليوننان استام حالقى بار يراننىڭ پەرسپەكتيۆتى نارىعىنا وتاندىق تاۋارلاردىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى العاندا، مۇنداي كەلىسىمدى جاساۋ ەكسپورتتى الەمدىك نارىققا شىعارۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى سانالادى. يرانمەن ءوزارا ساۋدا كولەمى 2018 جىلى 516،3 ميلليون دوللارعا جەتتى. ونىڭ ىشىندە 82،6 پايىزى – يرانعا وتكىزگەن ەكسپورتىمىز. ەكسپورتقا شىعارىلعان نەگىزگى تاۋارلارىمىز قاتارىندا ارپا، بولات يلەك، راپس تۇقىمى جانە قوي ەتى بار، – دەدى باس ەكونوميست. كەلىسىمگە سايكەس، يران تاراپى 864 تاۋارعا قاتىستى يمپورتتىق باج كولەمىن تومەندەتتى. يران نارىعىنا ەندى سيىر جانە قوي ەتى، بۇرشاق داقىلدارى، وسىمدىك مايلارى، ماكارون، كونديتەرلىك ونىمدەر، بولات يلەك، رەلستەر، اككۋمۋلياتورلار، ارماتۋرا، قۇبىرلار جانە تاعى باسقا دا تاۋارلاردى جەڭىلدەتىلگەن تاريف بويىنشا جەتكىزۋ مۇمكىن بولادى. بۇل تاۋارلار بۇگىندە قازاقستاننىڭ قازىرگى ەكسپورتىنىڭ جارتىسىنان استامىن قۇرايتىن كورىنەدى. ءوز كەزەگىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ەلدەرى، سونىڭ ىشىندە قازاقستان يراندىق 502 تاۋار ءۇشىن يمپورتتىق باج مولشەرلەمەسىن ازايتتى. ولاردىڭ اراسىندا پىستە، قۇرما، ءىنجىر، ءجۇزىم، كرەۆەتكالار، كونديتەرلىك ونىمدەر، ىدىس، جۋ قۇرالدارى، كىلەمدەر، پلاستماسسا بۇيىمدارى جانە باسقالارى بار. ەندەشە، الدا ەلىمىزدە يراندىق بۇل تاۋارلار قۇنى ارزانداۋعا ءتيىس. «كەلىسىم راتيفيكاتسيالاۋ راسىمدەرى اياقتالعان سوڭ 60 كۇننەن كەيىن كۇشىنە ەنەدى. كەلىسىمنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى – 3 جىل. راتيفيكاتسيالاۋدان كەيىن 1 جىل ىشىندە تاراپتار ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى تۇراقتى كەلىسىم بويىنشا كەلىسسوزدەردى باستايدى»، – دەدى مينيستر.

2018 جىلى 17 مامىردا استانادا ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەر مەن يران يسلام رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋعا الىپ كەلەتىن ۋاقىتشا كەلىسىمگە قول قويىلعان بولاتىن. كەلىسىمگە سايكەس، كەلىسسوزدەردى جۇرگىزۋ جايلى شەشىمدى ەاەو مەملەكەتتەرىنىڭ باسشىلارى 2016 جىلى قابىلداعان.

وسى رەتتە يرانمەن ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ باستاماسىن مەملەكەت باسشىسى 2014 جىلى كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ سامميتىندە ۇسىندى. بۇل كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ وتاندىق تاۋارلاردى 80 ملن-نان استام حالقى بار يراننىڭ پەرسپەكتيۆالى نارىعىنا شىعارۋ ارقىلى ولاردىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سەنات قاراۋىنا تۇسكەن بۇل كەلىسىمگە سايكەس، يران تاراپى 864، ونىڭ ىشىندە 262 اۋىل شارۋاشىلىعى، 602 ونەركاسىپتىك تاۋارعا قاتىستى يمپورتتىق باج ستاۆكالارىن تومەندەتەدى. يران نارىعىنا سيىر جانە قوي ەتتى جەتكىزۋ ستاۆكاسى 26-دان 5-10، بۇرشاق داقىلدارى 55-تەن 5-10، وسىمدىك مايىن 20-دان 10، ماكارون جانە كونديتەرلىك ونىمدەردى 55-تەن 14-20، بولات يلەك 20-دان 15، رەلستەر 5-4%-عا دەيىن تومەندەتىلەدى. اتالعان تاۋارلار قازاقستاننىڭ يرانعا ەكسپورتىنىڭ 292 ملن دوللارىنا جۋىق ياعني 54%-دان استام. ايتا كەتەيىك، قازاقستان مەن يراننىڭ ءوزارا ساۋدا كولەمى 2018 جىلى 516،3 ملن اقش دوللار. ونىڭ ىشىندە يرانعا ەكسپورت 426،7 ملن، يمپورت 89،5 ملن دوللاردى قۇرادى. قازاقستاننىڭ نەگىزگى  تاۋارلارىنىڭ ىشىندە ارپا 272 ملن، بولات يلەك 87 ملن، راپس تۇقىمى 17 ملن جانە قوي ەتى 11،6 ملن دوللارعا جەتكىزىلگەن.
سوڭعى جاڭالىقتار

شىرقاۋ شىڭى شوقاننىڭ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار