مەملەكەت باسشىسى جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋ الدىندا د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس-قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلعان ارحەولوگيالىق كورمەنى ارالاپ كوردى.
كورمە شىلىكتى القابىنداعى جانە تارباعاتاي بوكتەرىندەگى ەجەلگى جانە ورتا عاسىرلىق ەسكەرتكىشتەرگە ارنالعان.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇرتشىلىققا ارنالعان سوزىندە وبلىستىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىنە توقتالدى.
– وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 9,3 پايىزعا ارتقان. 2015-2018 جىلدارداعى يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 19 جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, 3,5 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان. وبلىس ەكونوميكادا جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ قانا قويماي, الەۋمەتتىك سالانى تابىستى دامىتۋ جاعىنان دا ۇلگى كورسەتىپ وتىر, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار, قازاقستان پرەزيدەنتى ازاماتتاردى الاڭداتىپ وتىرعان ماڭىزدى ماسەلەلەرگە نازار اۋداردى.
– مەن ءۇشىن اكىمدەردىڭ جۇمىسىنىڭ باستى كورسەتكىشى - جاڭادان اشىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى, ەڭبەكاقى كولەمى جانە ەڭبەك ەتۋگە جاسالعان جاعداي. وسىعان بايلانىستى, وبلىس باسشىلىعىنا اتالعان باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ تيىمدىلىگىن تۇبەگەيلى ارتتىرۋدى تاپسىرامىن, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى بيزنەستىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ اكىمدىك جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتى بولۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى.
– بىرنەشە ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىننىڭ بولۋى شقو-نىڭ ارتىقشىلىعى. شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن بايلانىسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن بەلسەندى پايدالانۋ كەرەك, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى.
– بۇگىندە وبلىستاعى 710 ەلدى مەكەننىڭ جارتىسىنان ءسال عانا اساتىن بولىگى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتىلعان. وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلاماسىنا سايكەس 2020 جىلعا قاراي اۋىلداردىڭ 80 پايىزىنا تازا اۋىز سۋ جەتكىزىلۋى كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ شەشىلۋى قاجەت كەلەسى مىندەت رەتىندە تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ دەپ بەلگىلەدى.
– قازىرگى جاعدايدا تۋريزم يندۋسترياسى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ماڭىزدى درايۆەرى ءارى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءتۋريزمدى دامىتۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جىلىنا 2 ميلليوننان استام تۋريست تارتا الاتىن الاكول جاعالاۋى, 10 نەگىزگى تۋريستىك ورتالىقتىڭ قاتارىنا ەندى. بىلتىر كوپتەگەن قازاقستاندىقتار الاكولدە دەمالۋدى ءجون كورگەن, الايدا, ولارعا ساپاسىز قىزمەت كورسەتىلگەن. حالىق جەرگىلىكتى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ توزىپ كەتكەنىنە شاعىمداندى. وسىعان بايلانىستى, شىعىس قازاقستان مەن الماتى وبلىستارىنىڭ اكىمدەرىنە جەرگىلىكتى جولداردى جوندەۋ, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماسەلەلەرىن تەز ارادا شەشۋدى تاپسىرامىن, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى وڭىردەگى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا جان-جاقتى توقتالدى.
– سەمەي پوليگونىنىڭ بىزگە قانداي زارداپ اكەلگەنىن ەشقاشان ۇمىتپايمىز. يادرولىق قارۋدىڭ سىناقتارى ءبىزدىڭ جەرىمىز بەن تابيعاتىمىزعا ورنى تولماس اپات اكەلدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز سەمەي پوليگونىن جاۋىپ, الەمدەگى يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىستا كوشباسشى بولدى. الايدا, سول سىناقتاردىڭ اۋىر زارداپتارى ءالى كۇنگە ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىنا زيانىن تيگىزۋدە. مەنى اسىرەسە, قان اينالىمى جۇيەسى مەن قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنىڭ كوبەيىپ كەتكەنى قاتتى الاڭداتادى. بۇل اۋرۋلار بويىنشا وبلىستاعى كورسەتكىش رەسپۋبليكالىق ورتاشا ەسەپتەن 1,5 ەسەگە كوپ. ودان بولەك, ادامداردىڭ دەنساۋلىعى مەن كوڭىل-كۇيىنە كەرى اسەر ەتەتىن زياندى زاتتاردىڭ اۋاعا شامادان تىس تاراۋى دا ايماقتاعى وزەكتى ماسەلە, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
وسىعان بايلانىستى, پرەزيدەنت ۇكىمەت پەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن جانە كاسىپورىندارمەن بىرلەسىپ, قورشاعان ورتانىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى جەمقورلىقتىڭ ءالى دە بولسا قوعامنىڭ اسقىنعان دەرت ەكەنىن, ونىڭ ەل ءۇشىن اتقارىلۋى ءتيىس كوپتەگەن باستامالار مەن جوبالارعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعانىنا وكىنىش ءبىلدىردى.
– مەن ءوز تاراپىمنان بۇل جۇيەلى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمدى سالامىن. الايدا, ازاماتتاردىڭ وزدەرى بەلسەندىلىك تانىتپاي, جەمقورلىقتى جويۋ مۇمكىن ەمەس. پرەزيدەنت رەتىندە ايتارىم, مەن ءۇشىن ادىلەتتىلىك – بارشانىڭ زاڭ الدىنداعى تەڭدىگى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
كەزدەسۋ بارىسىندا ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى, جاستار, پەداگوگتار, دارىگەرلەر مەن كاسىپكەرلەر ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
