بىزگە جەتكەن اڭىز ايتادى, سوناۋ 1775 جىلى ەرەيمەندەگى قورجىنكول باسىنداعى قانجىعالى بوگەنباي باتىردىڭ اۋىلى سىلەتى وزەنىنىڭ بويىنداعى جايلاۋىنا كوشەدى. كيىكباي وزەكشەسىن قيىپ وتكەن سوڭ باتىردىڭ ءدام-تۇزى تاۋسىلىپ, 98 جاسىندا دۇنيەدەن وزسا كەرەك. بۇل كەزدە ابىلاي حان ومبى جاعىندا ساپاردا بولىپتى. حان جەتكەنشە جۋان قاراعاي بورەنەلەردەن بيىك سورە جاساپ, ءمايىتتى بىلعارىعا وراپ ساقتاعان دەسەدى. بوگەنباي سورەسى اتالۋى سودان. ەل قورعاعان ەرەن ەڭبەگىن ەسكەرگەن كودەدەي قالىڭ ەل ابىلاي حاننان بوگەنبايدىڭ دەنەسىن تۇركىستانعا اپارىپ جەرلەۋ تۋرالى جارلىق ايتۋىن وتىنەدى. باتىردىڭ اجالىن ابىلاي حانعا ەستىرتكەن ۇمبەتەي جىراۋ:
و, جاماعات, جاماعات,
قاز داۋىستى قازىبەك,
شاقشاق ۇلى جانىبەك,
قاراكەرەي قابانباي,
قانجىعالى بوگەنباي,
ۇشەۋى باتىر, ءبىرى بي,
ءتاڭىرىم بەرگەن سونداي سىي
سول تورتەۋدىڭ بىرەۋى –
باتىرىڭ ءولدى بوگەنباي!, – دەپ وزەگى ورتەنە جىرلاپتى.
حان حالىقتىڭ تىلەگىن ەكى ەتپەگەن. باتىردىڭ نەمەرە ءىنىسى اداي باس بولىپ, بالالارى ءتۇرانالى, تۇرىمبەت, ارعىنباي, جىلقىباي باستاعان قىرىق كىسى جەرلەپ قايتادى.
1991 جىلى مامىر ايىندا باتىردىڭ تۋعانىنا 300 جىل تولۋىنا وراي بوگەنباي سورەسى دەپ اتالاتىن جەرگە ەسكەرتكىش بەلگى قويىلادى. ەسكەرتكىش ورناتقاندا, «بۇل جەردە 1775 جىلى قازاقتىڭ قامال قورعانى بولعان باتىر بوگەنباي قايتىس بولعان» دەگەن جازۋى بار تاقتايشا ورناتىلعان. كەيىن 2009 جىلى تۇركىستانداعى قوجا احمەت ياساۋي ماۆزولەيىنىڭ اۋلاسىنداعى بەيىتتەن توپىراق الدىرىپ, ەسكەرتكىش تابانىنا كومىلگەن.
باتىر ستەللاسى 1991 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ەرەيمەنتاۋ قالاسىنىڭ كىرەبەرىسىندەگى جولبارىس جوندى توبەگە ورنالاستىرىلعان. مىرىشپەن قاپتالعان مەتالل قۇرىلعىدان تۇرادى. جوعارىعا قاراي ورلەگەن نايزالارى, جالپاق قالقاندارى بار ءۇش ءبولىمدى كومپوزيتسيا ءۇش ءجۇزدىڭ ءبىر شاڭىراق استىندا جينالعانىن بەينەلەيدى. بەلگىنىڭ جالپى بيىكتىگى 3,6 مەتر. ەتەگى ەرلىك تۋرالى اڭىزعا تولى ەرەيمەننىڭ ءبيىگىندە بوگەنباي باتىردىڭ ستەللاسى ءزاۋ بيىكتەن كەيىنگى ۇرپاققا ەل مەن جەردى قورعاۋ پارىز ەكەندىگىن مەڭزەپ تۇرعانداي.
اقمولا وبلىسى,
ەرەيمەنتاۋ اۋدانى
