كەشە “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ورتالىق اپپاراتىندا “سامۇرىق-قازىنا” ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى” اق, “دامۋ” كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى” اق, قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن مەملەكەتتىك قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرىسى بولىپ ءوتتى.
اتالعان كوميسسيا ءتورايىمى, ءماجىلىستىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلجان قاراعۇسوۆا وتكەن جىلى كوميسسيا 12 وتىرىس وتكىزگەندىگىنەن حاباردار ەتتى. ءتورايىمنىڭ سوزىنە قاراعاندا, كوميسسيا جۇمىس ىستەي باستاعان بىلتىرعى قاڭتار مەن مامىر ايلارى ارالىعىندا 3 مىڭنان استام ارىز حاتتار كەلىپ تۇسسە, ولاردىڭ بىرتىندەپ سەيىلە باستاعانى جۇمىس ناتيجەسىن كورسەتەدى. ويتكەنى, اتالعان كوميسسيا كەلىپ تۇسكەن ءاربىر حاتپەن جەكە-جەكە اينالىسىپتى. سونىڭ ارقاسىندا يپوتەكالىق نەسيە الۋشىلار مەن تۇرعىن ءۇي سالۋعا قاتىسۋشى ۇلەسكەرلەردىڭ جاعدايى ءبىرشاما تۇراقتاندىرىلعان. ەندىگى ماسەلە مەملەكەت ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە كومەك قولىن سوزسا, ەندى ولار وزدەرىن رەفورمالاۋعا كوشۋلەرى ءتيىس, دەپ سانايدى كوميسسيا ءتورايىمى.
وسى رەتتە يپوتەكالىق نەسيەلەرىن قايتا قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزگەندەردىڭ سانى 31 مىڭ 304 ادام بولسا, بۇل ساناتقا قوسىلا الماعانداردىڭ سانى 14 مىڭعا جەتىپ وتىر ەكەن. سولاردىڭ 70 پايىزىندا جالعىز عانا باسپاناسى بارلىعى انىقتالىپتى. كوميسسيا ءوز كەزەگىندە ۋاقتىلى نەسيەلەرىن تولەپ كەلىپ, ارتىنان ءار ءتۇرلى جاعدايلارعا بايلانىستى تولەي الماعان كليەنتتەرگە قاتىستى بانكتەرمەن كەزدەسۋلەر وتكىزگەنى دە بەلگىلى بولدى. ەڭ باستىسى – ءبىر باسپاناسى عانا بار ازاماتتاردىڭ باسپاناسىن بانكتەر تاراپىنان تارتىپ الۋ وقيعالارىنا شەكتەۋ قويىلعان.
“سامۇرىق-قازىنا” ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى” اق-تىڭ باسقارۋشى باسقارما ديرەكتورى قايرات ايتەكەنوۆ ۇلتتىق قوردان يپوتەكالىق نەسيەلەردى قايتا قارجىلاندىرۋعا بولىنگەن 120 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءتيىمدى جۇمسالعاندىعىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, زاڭ بۇزۋشىلىق تەك 40,6 ميلليون تەڭگەگە قاتىستى بولعاندىعىنان حاباردار ەتتى. وندا دا بۇل سومالار نەسيەلىك ستاۆكالاردىڭ اۋىسىپ كەتۋىمەن بايلانىستى شىعىندار. ەلىمىزدەگى 11 ەكىنشى دەڭگەيلى بانك نەگىزگى پورتفەلدەرگە يە بولىپتى. تاپسىرىس 169 ميلليارد تەڭگەگە بەرىلسە, ارتىنان 20 جىلعا دەيىنگى جەڭىلدىكپەن تەك 120 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. وندا دا بۇل جەڭىلدىكتى نەسيە ءبىر باسپاناسى بار, وندا دا 120 شارشى مەتردەن اسپايتىندارعا بەرىلگەن.
جالپى, بانكتەردىڭ يپوتەكالىق پورتفەلى 600 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە دەگەن مالىمەت بار ەكەن. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە يپوتەكالىق كرەديتى بارى قارىز الۋشىلار ءىسىنىڭ جاي-كۇيىن تەكسەرۋ ماقساتىندا “نۇر وتان” پارتياسى ورتالىق اپپاراتىندا اعىمداعى جىلدىڭ 17-24 اقپانى ارالىعىندا بانك باسشىلارىنىڭ ازاماتتاردى قابىلداۋى بولىپ وتكەن-ءدى. كەشەگى وتىرىس بارىسىندا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرمەن وسى باعىتتاعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى پىكىرلەر ايتىلىپ قالىپ جاتتى.
سونداي-اق كوميسسيا وتىرىسىندا “دامۋ كدق” اق-پەن بىرلەسە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرعان “بيزنەستىڭ جول كارتاسى 2020” باعدارلاماسىن ورىنداۋ بويىنشا ءوزارا ءىس-ارەكەت ەتۋ بارىسى پىسىقتالدى. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىستار قابىلدانىپ, ۇكىمەتكە جولداندى. كوميسسيا ەندىگى جۇمىسىن مەملەكەت بولگەن قارجىلاردىڭ ءتيىمدىلىگىن باقىلاۋعا ارناماق ويدا.
اسقار تۇراپباي ۇلى.