اكىمى «جاڭارسا» دا جولى جاڭارمايتىن اۋدان
بەيسەنبى, 22 قاراشا 2012 7:08
جاقىندا تىلشىلەر قوسىنىنا اھىلاپ-ۇھىلەپ ءبىر وقىرمانىمىز كەلدى. ءوزى جۋىردا سارىسۋ اۋدانىنا جولاۋشىلاپ بارىپ قايتىپتى. «جولدىڭ جايىن جۇرگەن بىلەدى» دەگەن ەمەس پە, ەتەكتەگى ەل قالاي دەپ جاتىرمىز.
– ءبارى دۇرىس قوي, – دەدى وقىرمانىمىز. –بىراق ساۋداكەنت اۋىلىنان وتە بەرە جول ازابىن كورىپ, قاتتى قينالدىق. وي, شۇقىر بولىپ كەتكەن جول ادىمىمىزدى اشتىرمادى. انا جولعا بار عوي, ادام تۇرماق, تەمىر شىدامايدى…
بەيسەنبى, 22 قاراشا 2012 7:08
جاقىندا تىلشىلەر قوسىنىنا اھىلاپ-ۇھىلەپ ءبىر وقىرمانىمىز كەلدى. ءوزى جۋىردا سارىسۋ اۋدانىنا جولاۋشىلاپ بارىپ قايتىپتى. «جولدىڭ جايىن جۇرگەن بىلەدى» دەگەن ەمەس پە, ەتەكتەگى ەل قالاي دەپ جاتىرمىز.
– ءبارى دۇرىس قوي, – دەدى وقىرمانىمىز. –بىراق ساۋداكەنت اۋىلىنان وتە بەرە جول ازابىن كورىپ, قاتتى قينالدىق. وي, شۇقىر بولىپ كەتكەن جول ادىمىمىزدى اشتىرمادى. انا جولعا بار عوي, ادام تۇرماق, تەمىر شىدامايدى…
وقىرمانىمىزدىڭ قاپا بولاتىنىنداي بار, بۇل جولمەن جۋىردا ءبىز دە ءجۇرىپ وتكەنبىز. سوندا شوقالاقتاعان كولىكپەن شولاققورعان تۇرماق, قول سوزىم جەردەگى بابا تۇكتى شاشتى ءازىزدىڭ مازارىنا ارەڭ دەگەندە جەتكەنبىز.
مازار شىراقشىسىنىڭ: «ات-كولىكتەرىڭىز امان-ەسەن جەتتىڭىزدەر مە؟» دەگەن ماقامىنا: «جولدىڭ شوقالاعى بولماسا, جاعدايىمىز ونشا جامان ەمەس», دەدىك. سول سول-اق ەكەن, شىراقشى جۇلىپ العانداي: «جو-جوق, ءبىزدىڭ سوزاق اۋدانىنىڭ باسشىلارىنا شاك كەلتىرمەڭىزدەر, سىزدەردى شارشاتقان جول اناۋ سارىسۋ اۋدانىنا قارايتىن بەتتە», دەپ قولىن شىعىسقا قاراتا شوشايتپاسى بار ما. شوقاڭداپ كەلە جاتىپ بايقاماپپىز, شىنىندا, جولدىڭ ويقى-شويقى بولىگى سارىسۋ جاق بەتتە ەكەن.
مۇنداي ۇيالماسپىز. ۇيالعان تەك تۇرا ما؟ ويلاندىق. ويلانىپ ەدىك, رەسپۋبليكا, وبلىس بيۋدجەتتەرىنەن جول جوندەۋگە جىل سايىن قىرۋار قارجى بولىنەتىنى ەسكە ءتۇستى. ونىڭ كولەمىن ايتىپ, اۋىز اۋىرتۋدىڭ قاجەتى جوق. ىسىنە ۇسىنىقتى اكىمدەر, مىنە, وسى قىرۋار قارجى جولعا كەتىپ جاتىر ما, جوق, الدە «سولعا» كەتىپ جاتىر ما دەپ, اتقارىلىپ جاتقان ىسكە وتە ۋاقاپ بولۋى كەرەك ەدى. بىراق بايقانىمىز, سارىسۋ اۋدانىنىڭ بۇرىنعى-سوڭعى اكىمدەرىنە ءبارىبىر بولعان سياقتى. «بۇرىنعى-سوڭعى اكىمدەرى» دەۋىمىزدىڭ دە سىرى جوق ەمەس. ويتكەنى, بۇل اۋدانعا اكىم قۇتايمايدى. ءارى كەتسە ءبىر جىل ىستەيدى. شەنەۋنىكتەر «شەجىرەسىنە» ۇڭىلسەك, كەزىندە ءبىر اي ىستەپ, «رەكورد جاڭارتقاندارى» دا بولعان ەكەن. «ويپىر-اي, – دەيسىڭ سودان سوڭ, – ءبىر جىلعا قويان تەرىسى دە شىداۋشى ەدى, سوندا مىنالاردىڭ قاۋقارى قوياننىڭ تەرىسى عۇرلى بولماعانى ما؟». ءبىر قىزىعى, اكىمدەرى ءجيى «جاڭارعانىمەن» ساۋداكەنت پەن شولاققورعاننىڭ اراسىنداعى كەدىر-بۇدىر جول جوندەلمەي-اق قويدى.
جاقىندا وبلىس اكىمى قانات بوزىمبەۆ سارىسۋ اۋدانىنا جاس كەلسە – ىسكە دەپ, قاناتبەك ءمادىبەك دەگەن ازاماتتى اكىمدىككە تاعايىندادى. جاڭا اكىم بۇرىنعى اكىمدەردىڭ ىسىنە جاۋاپ بەرمەسە دە, ەندى ساۋداكەنتتەن ارى قارايعى شوقالاقتى تاقتايداي تەگىس جولعا اينالدىراتىن شىعار دەپ ويلايمىز.
ال ءبىز اھىلاپ-ۇھىلەپ شارشاپ كەلگەن وقىرمانىمىزدىڭ سوزىنە كۇمان كەلتىرمەيتىنىمىزدى, سەبەبى جاقىندا ءوزىمىز دە سول جولمەن قينالا-قينالا ءجۇرىپ وتكەنىمىزدى ايتىپ, شىعارىپ سالدىق.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
جامبىل وبلىسى,
سارىسۋ اۋدانى.