تابالدىرىقتاعى تامۇق
سارسەنبى, 6 ماۋسىم 2012 7:18
مارات بالالارى ۇيىقتاپ جاتقاندا تاڭ قاراڭعىسىنان تۇرىپ مال جايلاۋعا شىعادى. ون ەكى جاستاعى ۇلكەن ۇلى دارحان ەستيار بولىپ قالعان, وعان ءبىر جارىم جاستاعى يسلام مەن ەكى جارىم جاستاعى الىشەر ويانا قالسا قاراۋدى تۇندە-اق تاپسىرىپ قويعان. دارحان بەسىنشى سىنىپتا, سۇلتان ءۇشىنشى, ايسۇلۋ ەكىنشى سىنىپقا بارادى. مەكتەپ سوڭعى ايدا تومەنگى سىنىپ وقۋشىلارىن تۇستەن كەيىن وقىتاتىن بولعان. ماراتقا بۇل دا كومەك بولىپ تۇر. بالالار تاڭعى ۇيقىدا جاتقاندا مالىن ەمىن-ەركىن جايلاپ الادى.
سارسەنبى, 6 ماۋسىم 2012 7:18
مارات بالالارى ۇيىقتاپ جاتقاندا تاڭ قاراڭعىسىنان تۇرىپ مال جايلاۋعا شىعادى. ون ەكى جاستاعى ۇلكەن ۇلى دارحان ەستيار بولىپ قالعان, وعان ءبىر جارىم جاستاعى يسلام مەن ەكى جارىم جاستاعى الىشەر ويانا قالسا قاراۋدى تۇندە-اق تاپسىرىپ قويعان. دارحان بەسىنشى سىنىپتا, سۇلتان ءۇشىنشى, ايسۇلۋ ەكىنشى سىنىپقا بارادى. مەكتەپ سوڭعى ايدا تومەنگى سىنىپ وقۋشىلارىن تۇستەن كەيىن وقىتاتىن بولعان. ماراتقا بۇل دا كومەك بولىپ تۇر. بالالار تاڭعى ۇيقىدا جاتقاندا مالىن ەمىن-ەركىن جايلاپ الادى. سيىرلاردىڭ تەزەگىن اتىپ, بارلىق مالعا ءشوپ سالعانشا ۋاقىت تا سۋسىپ, اي-جاي بولىپ قالادى. قورادان شىعا شوشالاعا بۇرىلىپ, بۇتالعان وتىنىن, ءبىر شەلەك كومىرىن قولىنا ىلە ۇيگە كىرەدى. ءدالىزدەن بالالارىنىڭ بىرىمەن ءبىرى شاقىلداسىپ, ك ۇلىسكەن داۋىسى ەستىلەدى. ءالجۋاز الىشەر مەن يسلامدى دارحان كەزەك كوتەرىپ جۇرەدى. ەسىكتەن كىرگەن اكەسىنە بالالارى قۇستىڭ بالاپانىنداي شۇپىرلەي قارايدى. ول بالالارىنىڭ تاڭەرتەڭگى تاماعىن بەرۋگە كىرىسەدى. گلازۋنوۆ اۋىلىنداعى مارات سالماعانبەتوۆتىڭ ءار تاڭى وسىلاي اتادى.
ول قىتىمىر اياز سىنىپ, كۇننىڭ قىزۋى بىرتە-بىرتە كۇش العان كەز ەدى. ءالى-اق ساي-سالانى سۋعا تولتىرىپ, قار دا ەرىر, بۋسانىپ تابيعات تا ويانار. بىراق ماراتتىڭ ۇيىنە كىرىپ كەتكەن سۋىق شىعار ما ەكەن؟.. مىنە, ايەلى ولگانىڭ بالالاردى تاستاپ كەتكەنىنە جارتى جىلداي بولدى. ەڭ كىشىسى يسلام اناسىنان ءبىر جاستا قالدى. ءۇش اي عانا ەمىزىپ, جاساندى تاماق بەرگەن سوڭ, بالا دا اۋرۋشاڭ. جەلتوقسان ايىندا سۇلتان مەن ءالىشەرگە تۇماۋ ءتيىپ, سابىنعا سالعان سۇيەكتەي بوزارىپ, ەكى بالاسىنىڭ دا قۇلاقتارى قالقيىپ, قۇر سۇلدەرى عانا قالدى. ىشەگىن سۇيرەتىپ وينايتىن بالا ەمەس پە, كۇندىز الدانعانمەن, تۇنگە قاراي ەكەۋىنىڭ دە ىستىعى كوتەرىلەدى. تاڭ اتقانشا ولارمەن بىرگە مارات تا كوز ىلمەيدى.
– بالالاردى دارىگەرگە كورسەتىپ, ءدارى-دارمەگىن بەرگەنمەن تۇماۋ السىرەتىپ ءجىبەردى. ءوزىم دۇرىس كۇتە الماي ءجۇرمىن بە, ايتەۋىر اناسى عوي دەپ, وعان تەلەفون شالىپ, بالالاردىڭ اۋىرىپ جاتقانىن ايتتىم. وليا كەلۋىن كەلگەنمەن, اۋىرعان ەكى بالانىڭ جاعدايىن جاساۋدى, ولاردى كۇتۋدى ويلامادى. «بالالار ويناپ ءجۇر عوي, نەگە شاقىردىڭ؟» دەدى دە, كەلگەن كۇنى كەشكە كەتىپ قالدى, – دەيدى مارات ءتۇڭىلىپ.
ولگا مەن مارات سالماعانبەتوۆتەردىڭ شاڭىراق كوتەرگەنىنە ون ەكى جىل بولعان. 90-شى جىلدارى گلازۋنوۆ اۋىلىنا مارات اعايىندارىمەن, اناسىمەن ناۋىرزىم اۋدانىنان كوشىپ كەلگەن. قوستاناي اۋدانىنا قارايتىن بۇل اۋىل قوستاناي قالاسىنا دا جاقىن, قىرىق شاقىرىمداي عانا جەردە, جولدىڭ بويىندا جاتىر. ول كەزدە مارات جيىرمانىڭ ۇستىنە جاڭا شىققان جاپ-جاس جىگىت, ال وليا ون جەتىگە ەندى تولعان بويجەتكەن بولاتىن. ەكەۋى ءبىرىن ءبىرى ۇناتتى, قول ۇستاستى. سان ۇلتتىڭ وكىلدەرى ارالاس-قۇرالاس تۇرىپ جاتقان اۋىلدا ولاردىڭ شاڭىراق كوتەرگەنىن, ولگا كوزلوۆانىڭ سالماعانبەتوۆتەردىڭ وتباسىنا كەلىن بولىپ تۇسكەنىن ەشكىم ەرسى كورگەن جوق. تەك گلازۋنوۆتا بۇرىننان تۇراتىن, كوزلوۆتارمەن سىرالعى جاندار سۇيكىمدى وليانىڭ جاستىعىنا, تاربيەلى وتباسىنا بارىپ جاتقاندىعىنا ىشتەي ءۇمىت ارتقان. ماراتىنىڭ شەشىمىنە اۋەلدە قارسى بولعان اناسى گۇلبانۋ شەشەيدىڭ دە وليا كەلىنى ۇلداتىپ بەرگەننەن كەيىن كوڭىلىندە ەشنارسە قالماعان ەدى. ۇلكەن ۇلى دارحاندى باۋىرىنا سالدى, قالعان نەمەرەلەرىن دە جانىنداي جاقسى كورەدى. اۋىلدا وسكەن, شارۋاعا مىعىم مارات ءوزىنىڭ جاس وتباسىن دوڭگەلەتىپ اكەتتى. قورانى مالعا تولتىردى, ماڭداي تەرىمەن تاپقان تابىسىنا جۇك ماشيناسىن ساتىپ الدى. اۋىلداعى شارۋاشىلىقتا كۇزەتشى بولىپ ىستەگەندە اي سايىن ازدى-كوپتى اقشاسىن ۋاقتىلى الىپ تۇردى. مالىنىڭ جەم-ءشوبىن كولىگىمەن ءوزى تاسيدى, اراسىندا اۋىلداستارىنا دا وتىن-سۋىن تاسىپ بەرىپ, اقىسىن الادى. مارات جۇمىس تاڭداعان جوق, سونىڭ ارقاسىندا داستارقانى مول بولدى, بەس بالاسىن دا, ايەلىن دە تاماق پەن كيىمنەن تارىقتىرعان جوق. كورشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, مارات ۇيىندە دە ءبىر تىنىم تاپپايدى. وليا بوسانعان, بالادان شىعا الماعان ساتتەردە سيىردى دا ءوزى ساۋىپ, كىردى دە جۋا سالادى. تۇرمىسىن جاقسارتقىسى ءارى ءوسىپ كەلە جاتقان بالالارىنا اقشا ەركىن جەتسىن دەپ, ايەلى ەكەۋى اقىلداسا وتىرىپ, جەڭىل ماشينا ساتىپ الدى. ونى ولياعا مىنگىزىپ قويدى, ول قالاعا تاكسي رەتىندە اۋىلداستارىن تاسىپ, اقشا تاپتى. وسى ماشينامەن بىرگە بەس بالانىڭ اناسىنىڭ كوڭىلىنە جەلىك بىتەتىنىن مارات كەش ءتۇسىندى…
– وليا ەكەۋمىز وتاسقالى بەرگى ۋاقىتتىڭ ونشاقتى جىلىندا جامان تۇرعانىمىز جوق. اناۋ-مىناۋ كەمشىلىك كىمدە بولمايدى, ونىڭ ۇيگە سالاقتىعىنا, اقشانىڭ بەتىنە قاراماي جۇمسايتىندىعىنا كەشىرىممەن قارادىم. ايەلىمنىڭ وزىمنەن ونشاقتى جاس كىشىلىگىن دە ەسكەرىپ, بالالار وسسە وعان دا اقىل كىرەر, انا عوي دەپ ويلايتىنمىن. بالالارىمدى ءتاربيەلى ەتىپ ءوسىرىپ, وقىتۋدى ارماندايتىنمىن. 2009-جىلدان باستاپ ۇيگە جىلان كىرگەندەي, بەرەكەمىز كەتتى,–دەيدى مارات. ايەلى كىشكەنتايلارىن ساباپ, جامان سوزدەر ايتىپ ۇرساتىندى شىعاردى. ءۇيدى جيناۋدى, بالالارىن تاماقتاندىرۋدى, جۋىندىرۋدى جاس ايەل تاۋ قۇلاتقانداي قيىنسىنادى, ءوزى ۇيدە جۇرگەنمەن, كوڭىلى دالادا ەكەنى ءار ىسىنەن بايقالدى.
ازاماتتىڭ باسى قاتتى. ايەلدىڭ ءبىر ءجونى بولار دەگەنمەن, بەس بالانى قايتپەك؟ ءوزى قولىمەن كوتەرگەن شاڭىراعىن بۇزۋ تۋرالى ويلاعاندا جۇرەگى مۇزدادى, ال ايەلىنىڭ مىنەزى اي ەمەس, اپتا, كۇن وتكەن سايىن وزگەرە بەردى. تاڭەرتەڭ بەس بالانى ۇيگە تاستاپ, «تاكسيلەتىپ» قالاعا كەتكەن ايەل 5-6 ساعاتتا ارەڭ ورالاتىن بولدى. «مىناۋ تۇرعان قالاعا وسىنشاما ۋاقىت كەتەتىندەي نە بولدى؟» – دەگەن ماراتتىڭ سۇراعىنا وليانىڭ ايتپايتىن سىلتاۋى جوق. ۇيدە كۇتىمسىز بالالارى اۋىرا باستادى. كىشكەنتاي الىشەر مەن يسلام كەزەك-كەزەك اۋىردى. اقىرى قازان ايىندا كىشكەنتايىمەن اۋرۋحاناعا ءتۇستى. ەكى اپتادان كەيىن ۇيىنە كەلگەن وليا بالاعا دا, ۇيىنە دە قاراماي, تىپىر ەتپەستەن توسەكتە ءۇش كۇن جاتىپ الدى. وسى ءۇش كۇن مارات پەن ايەلىنە جولايىرىق بولدى, ولاردىڭ ەندى جولى قوسىلمايتىندىعىنا ماراتتىڭ كوزى ءبىرجولاتا جەتكەندەي بولدى. ولگا ءوز ومىرىندە وزگە ادامنىڭ پايدا بولعانىن دا كۇيەۋىنەن جاسىرمادى. ءتورتىنشى كۇن دەگەندە اۋرۋشاڭ الىشەردى الدى دا, ءۇنسىز كەتىپ قالدى. ءۇش كۇننەن كەيىن اۋرۋ بالانى اكەپ تاستاپ, ءبىرجولا كەتتى. انانى بالالارىنىڭ وقۋى, تاماعى, اۋرۋشاڭدىعى – ەشتەڭە دە ويلاندىرمادى. سول كەتكەننەن وليا ۇيىنە قايتىپ ورالمادى.
– ۇيگە ءبىر جىگىت دامىلسىز تەلەفون شالاتىن. ءنومىرىن انىقتاپ, وعان قايتا تەلەفون سوقتىم. اناسىمەن سويلەستىم. قوستاناي قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى زارەچنىي پوسەلكەسىندە تۇرادى ەكەن. الگى ايەل ولگانىڭ وتكەن جىلدىڭ جاز ايلارىنان بەرى ءوزىنىڭ بالاسىنا كەلىپ تۇراتىنىن, ەندى ونىمەن تۇرىپ جاتقاندىعىن ايتتى. «مەن ۇلىمنىڭ ومىرىنە ارالاسپايمىن, ول مەنى تىڭدامايدى دا. ال مىنا ايەلدەن مەن شارشادىم, ونىڭ بەس بالاسى, وتباسى بار ەكەنىن دە ءبىلدىم, تالاي رەت ارىن وياتىپ, ۇلكەندىك اقىلىمدى دا ايتتىم, ۇرىسىپ تا جىبەردىم. ۇندەمەيدى دە, بىلگەنىن ىستەي بەرەدى» دەپ كۇيىندى جىگىتتىڭ اناسى ماعان. قازىر مەن دە وليانىڭ ەندىگى ءومىرىن جىلى جاۋىپ قويعانمىن, تەك ءبىر-اق ماقساتىم بار. ول – بالالارىمدى ءوزىم ءوسىرۋ. سول ءۇشىن سوتقا ارىز بەرىپ قويدىم, – دەيدى مارات.
– مەكتەپتە قۇرىلعان الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى كوميسسيا مۇشەلەرى اي سايىن اۋىلداعى كوپ بالالى جانە الەۋمەتتىك از قورعالعان وتباسىلارىن ارالاپ, قالاي تۇرىپ جاتقانىن, ۇيدە بالانىڭ وقۋىنا قانداي جاعداي بار ەكەندىگىن ءوز كوزىمىزبەن كورىپ قايتامىز. سالماعانبەتوۆتەر بۇرىن دا كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ تىزىمىندە تۇرعاندىقتان ول ۇيدە تالاي بولعانبىز. ءبىز بارعان سايىن مارات نە كىر جۋىپ, نە قامىر يلەپ, دارحانى مەن سۇلتانىن جانىنا الىپ, تۇشپارا ءتۇيىپ, سالاتتارىن دايىنداپ جاتادى. ءۇيى تاپ-تازا, جىلى, ۇياداي. وليا باردا ءۇي مۇنداي تازا بولعان ەمەس, – دەيدى مەكتەپتەگى كوميسسيا مۇشەسى ءلاززات كۇنتۋاروۆا.
ەندى كوكتەم كەلدى, ەر ازامات جۇمىس ىستەمەسە بالالاردىڭ ناپاقاسى قايدان تابىلادى؟ ماراتتى وسى جاعى دا ويلاندىرادى. «اتادان التاۋ تۋعانمەن, ءار پەندەگە ءبىر جالعىزدىق» دەگەن ەمەس پە؟ بىرگە تۋعان باۋىرلارى ەپتەپ كومەك بەرەدى, بىراق ولاردىڭ ءوز بالا-شاعاسىنىڭ, ءوز وتباسىنىڭ تاۋقىمەتى تەك ماراتتىڭ جاعدايىن عانا ويلاۋعا مۇرشا بەرە بەرمەيدى. سەكسەننەن اسقان جاسىنا قاراماي, جۇيكە اۋرۋىنان زارداپ شەگەتىن قىزىن باعىپ وتىرعان اناسى گۇلبانۋ اجەنىڭ دە ماراتتىڭ بالالارىنا قاراۋعا شاماسى جوق. اۋرۋ قىزى ءۇشىن ول بالالارىنان بولەك تۇرادى, قايران انا مۇمكىندىگىنشە نەمەرەلەرىنە زەينەتاقىسىمەن كومەكتەسەدى.
سۇتتەي ۇيىپ وتىرعان ءبىر وتباسىنىڭ تۇڭلىگىن جەل ۇشىرىپ, شاڭىراعى شايقالدى.
– ەسى كىرىپ قالعان دارحان, سۇلتان, ايسۇلۋ شەشەسىنىڭ تاستاپ كەتكەنىن بىلەدى. العاشقى كۇندەرى «ول نەگە كەتىپ قالا بەرەدى, بىزگە نەگە تاماق پىسىرمەيدى؟» دەپ سۇراپ ءجۇردى. قازىر «پاپا, ول كەلمەي-اق قويسىن, سەن ءبارىن دە ىستەي الاسىڭ عوي» دەيدى. ال ءبىر جارىم جاستاعى يسلام ايلاپ كورمەگەننەن كەيىن اناسىن ۇمىتىپ تا قالعان سياقتى, الىشەر عانا اۋىق-اۋىق مامالاپ ىزدەيدى. ايەلىمنىڭ از ۋاقىتتا انالىق سەزىمنەن ادا بولعانىنا تاڭقالامىن. بالا جىلاپ ءتۇن بويى ۇيىقتاماي شىققاندا انانىڭ ەڭبەگىنىڭ اۋىرلىعىن دا, قاسيەتتىلىگىن دە سەزىنە تۇسكەندەيمىن. بەس بالامدى تاماقتاندىرىپ وتىرىپ, «سەندەرگە انانىڭ ورنىن جوقتاتپاۋعا شامام كەلە مە؟» دەپ ويلايمىن. جاقىندا ايەلىممەن نەكەمىز بۇزىلادى, وتباسى تۇگەل بولمايدى. ەرتەڭ وسكەندە قىزىمنىڭ دا, ۇلىمنىڭ دا بەتىنە اناسى سالىق بولاتىنىن ويلاعاندا جۇرەگىم اۋىرادى. مەن امان بولسام بالالارىمنىڭ كىرپىگىنە كىر جۋىتپاسپىن, تاماعىن, كيىمىن كەندە ەتپەيمىن. بىراق بەس بالاپانىمنىڭ كىشكەنتاي جۇرەگىندەگى كىردى قالاي جۋامىن؟.. – دەپ قينالادى مارات.
بىزگە ولگامەن كەزدەسۋدىڭ ءساتى ءتۇسپەدى. ماراتتىڭ ايتۋىنشا, ول قوستانايدا «قىزىعى باسىلماي, قىدىرىپ جۇرگەنگە» ۇقسايدى. ىلۋدە ءبىر حابارلاسا قالسا قايدا ءجۇرىپ, قايدا تۇرعانىن ايتپايتىن كورىنەدى. ماراتتىڭ سوتقا ماتەريال جيناعانىن ۇزىنقۇلاقتان ەستىگەن بولۋى كەرەك, «مەن بالالاردى ءالى تاستاعان جوقپىن, قايتادان كەلىپ تۇرامىن» دەپ قيعىلىق سالىپ كەتىپتى.
– ايەلىمنىڭ مەنەن كوڭىلى سۋىعانىمەن ول بالالارعا جاقسى قاراپ, انالىق پارىزىن ۇمىتپاعاندا, ءۇيدى دە, بالالاردى تاستاپ ءوزىم كەتەر ەدىم. مۇنى وزىنە دە ايتقانمىن. ءبولەك تۇرعانمەن ازىق-ءت ۇلىگىن, كيىم-كەشەگىن بەرىپ تۇرار ەدىم. بىراق مەنىڭ بالالارىم اناسىنا كەرەك بولماعاندا وعان كەلگەن ەركەكتەرگە كەرەك پە؟ مەن پەرزەنتتەرىمدى اركىمگە جاۋتەڭكوز ەتىپ قويا المايمىن, وسىلارمەن بىرگە ولەمىن, – دەيدى مارات. – سوندىقتان مەن ەندى ولياعا سەنە المايمىن.
مۇحاممەد پايعامبار حاديسىندەگى «جۇماق انا تابانىنىڭ استىندا» ءسوزىنىڭ اقيقاتى وسى ەكەن. ايەل ازعىندىعىنان تەك شاڭىراق شايقالىپ عانا قويعان جوق, بەس بالانىڭ, اكەسىمەن التى, وليانىڭ ءوزىمەن جەتى ادامنىڭ تاعدىرى تارازىعا ءتۇستى. انا جۇماققا ەمەس, تامۇققا باستاپ كەتكەندەي. «جەتىم قوزى – تاسباۋىر, ءتۇڭىلەر دە وتىعار» دەگەندەي, اناسىنان كۇدەر ۇزگەن بەس بالا اكەسىنىڭ قامقورلىعىمەن ەرتەڭ-اق ەرجەتەر. بىراق كۇننىڭ شۋاعى جەتپەگەن گۇلدىڭ اجارىنداي كوڭىلدەرى ورتا بولىپ وسەتىن ولاردىڭ جۇرەگىندە بيىلعى قىستىڭ ىزعارى قالىپ قويادى-اۋ…
– قازىر قولىمىزدا بالالارىن ماراتتىڭ ايەلى سياقتى تاستاپ كەتكەن انالاردىڭ ناقتى ستاتيستيكاسى جوق. دەگەنمەن, ايەلدەردىڭ ىشكىلىككە سالىنىپ, جەڭىل جۇرىسپەن بالالارىنا قاراماي كەتەتىن جاعدايلارى ءجيى ەستىلەتىن بولدى. بالاسىن وزدەرى باعىپ وتىرعان جالعىزباستى اكەلەر از كەزدەسپەيدى. ولارعا قايىرىمدىلىق كومەك تە بەرىپ ءجۇرمىز. انا دۇرىس بولسا, ازعىندىق جولعا تۇسپەسە تاستاندىلاردىڭ قاتارى از بولار ەدى عوي,–دەيدى قوستاناي وبلىسى اكىمىنىڭ جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى كوميسسيانىڭ حاتشىسى گۋليا ابىلايىسوۆا. وبلىستا تاستاندىلاردىڭ قاتارى كوبەيمەسە ازايعان جوق. وتكەن جىلى وبلىستىق سوتتا ءوزىنىڭ تۋعان شاراناسىن ءوزى ولتىرگەن ايەلدەردىڭ ءىسى قارالدى. جاساندى تۇسىكتىڭ سانى جاس قىزداردىڭ اراسىندا ارتا تۇسكەن. سوڭعى جىلدارى, انىعىراق ايتساق, 2009 جىلى مەرەز اۋرۋىن جۇقتىرعان ايەلدەر سانى ەرلەرمەن قاتار بولعان. ال 2008 جىلى 15 پەن 17 جاس اراسىنداعى جاستاردىڭ اراسىندا مەرەزبەن اۋىرعان قىزدار 63 پايىزدى قۇراعان. ولار بولاشاق انا ەمەس پە؟
گۋليا اقىلبەكقىزىنىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا سوڭعى جىلدارى جاس وتباسىلار اراسىندا اجىراسۋ ءۇردىسى باسىم. مىسالى 2006 جىلى 6336 جۇپ نەكەگە وتىرسا, 2553 جۇپ اجىراسقان. ال 2010 جىلى وبلىستا 6659 جۇپ وتاۋ قۇرسا, ءدال سول جىلى 3010 وتباسىنىڭ شاڭىراعى شايقالعان. ونىڭ ۇستىنە قازىرگى جاستاردىڭ اراسىندا ازاماتتىق نەكە بەلەڭ الىپ وتىر. سونىڭ سالدارىنان تولىق ەمەس وتباسىلار مەن نەكەسىز تۋعان ۇرپاق قالىپتاسىپ, ول قوعامنىڭ دەرتىنە اينالۋدا.جەتىمىن قاڭعىرتپاعان, جەسىرىن جىبەرمەگەن قازاق قوعامىندا قازىر اكە-شەشەسى ءتىرى بولا تۇرا جاۋتەڭكوز جەتىم اتاناتىن ۇرپاق, ياعني مامانداردىڭ تىلىمەن ايتقاندا «الەۋمەتتىك جەتىمدەر» توبى قالىپتاستى. مىسالى, 2011 جىلى ولاردىڭ سانى رەسپۋبليكادا 2318 بالاعا جەتكەن. پسيحولوگتار انانىڭ مەيىرىمىن كورمەگەن «ءتىرى جەتىمدەر» ومىرىنە قاتىگەزدىكتى عانا سەرىك ەتەتىنىن ايتادى.
– جاستاردىڭ وتباسىلىق كوزقاراسىن پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا مەكتەپ باعدارلاماسىنا «وتباسىلىق قارىم-قاتىناستار ەتيكاسى مەن پسيحولوگياسى» اتتى ءپاندى, ال جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا «وتباسى ءجانە نەكە پسيحولوگياسى» ءپانىن مىندەتتى تۇردە ەنگىزۋ قاجەت دەپ ويلايمىز,–دەيدى گۋليا ابىلايىسوۆا. ارينە, بۇل وتباسى, انانىڭ ورنى مەن مىندەتى, نەكە جاۋاپكەرشىلىگى, ۇرپاق تاربيەسى تۋرالى جۇرگىزىلەتىن كوپ شارانىڭ ءبىرى عانا. جاستارعا, جاس وتباسىلارىنا ارنالعان ناسيحاتتىق, تاعىلىمدىق اڭگىمەلەر مەشىتتەردە ايتىلىپ, جالىقتىرماس تارتىمدى جۇمىستار جۇرسە نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. تاربيەنىڭ توركىنى قاي حالىقتىڭ دا ءداستۇر-سالتىندا, حالىقتىڭ پەداگوگيكاسىندا جاتىر. ونىڭ بوياۋىن سولعىنداتپاي ۇستايتىن دا, ءار شاڭىراق بوساعاسىنىڭ قازىعىن مىقتايتىن دا – ايەل. انا, قايدا باراسىڭ, ۇرپاعىڭدى نۇرلى بولاشاققا باستاي گور!
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.
