اتتەستاتتاۋ
سارسەنبى, 24 قازان 2012 7:19
ءبىلىم مەن بىلىكتىلىك
ەلباسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋ تۋرالى» جارلىعىنا ساي وتكىزىلگەن اتتەستاتتاۋ بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن ۇلكەن سىناق. بۇل سىناقتان ءوتۋشىلەرگە رەسپۋبليكا زاڭدارىنىڭ تىزبەسى, لوگيكالىق ويلاۋ سىندارى, قىزمەتكەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگانى مارتەبەسىنە ساي كەلەتىندىگىن ادامگەرشىلىك-پسيحولوگيالىق ءجانە دەنە شىنىقتىرۋ جاعىنان انىقتاۋ جانە قارۋ قولدانا ءبىلۋ بارىسى العا قويىلدى.
سارسەنبى, 24 قازان 2012 7:19
ءبىلىم مەن بىلىكتىلىك
ەلباسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋ تۋرالى» جارلىعىنا ساي وتكىزىلگەن اتتەستاتتاۋ بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن ۇلكەن سىناق. بۇل سىناقتان ءوتۋشىلەرگە رەسپۋبليكا زاڭدارىنىڭ تىزبەسى, لوگيكالىق ويلاۋ سىندارى, قىزمەتكەردىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگانى مارتەبەسىنە ساي كەلەتىندىگىن ادامگەرشىلىك-پسيحولوگيالىق ءجانە دەنە شىنىقتىرۋ جاعىنان انىقتاۋ جانە قارۋ قولدانا ءبىلۋ بارىسى العا قويىلدى.
كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, مۇندا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بارلىعى, ياعني گەنەرالدان باستاپ پراپورششيككە دەيىن تەكسەرىستەن بىردەي ءوتتى. مۇنداي سىننان قارجى پوليتسياسى اكادەمياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە قاعىس قالعان جوق.
قارجى پوليتسياسى اكادەمياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سىناقتان قالاي وتكەندىگى تۋرالى قارجى پوليتسياسى اكادەمياسىنىڭ باستىعى, گەنەرال-مايور رۇستەم ىبىرايىموۆ ايتىپ بەردى. ەرەجەگە ساي ۆەدومستۆولىق جوو قوس اتتەستاتتاۋدان, ياعني قۇقىق قورعاۋ جۇيەسى سالاسى مەن جوعارى وقۋ جۇيەسى سالاسىنان وتەدى, دەيدى ول. ءماسەلەن, ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىندا قارجى پوليتسياسى اكادەمياسى جوعارى جانە جوو كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن جۇرگىزۋشى رەتىندە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك اتتەستاتتاۋىنان سۇرىنبەي ءوتتى. ەندى كەلەسى بەسجىلدىقتا بىزگە «زاڭ», «قۇقىق قورعاۋ قىزمەتى», «كەدەن ءىسى» سەكىلدى ماماندىقتار بويىنشا وقىتۋ قۇقىعى بەكىتىلدى.
ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ وسى وتكەن ايىندا اكادەميا قىزمەتكەرلەرىن قايتا اتتەستاتتاۋ بارىسى دا ءساتتى جۇرگىزىلدى. ءبىر اپتا بويى اكادەميانىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامى مەن عىلىمي قىزمەتكەرلەرى پسيحولوگيالىق تۇراقتىلىق پەن لوگيكالىق ويلاۋعا, قولدانىستاعى زاڭداردى بىلۋگە, دەنە شىنىقتىرۋ مەن اتىس قارۋىنان اتۋعا تەستىلەر مەن نورماتيۆتەر تاپسىردى. سىناقتىڭ سوڭىندا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, قارجى پوليتسياسىنىڭ گەنەرال-مايورى ا.لۋكيننىڭ قاتىسۋىمەن ءاڭگىمەلەسۋ ءوتتى.
ارينە, وكىنىشكە قاراي, بۇل كۇردەلى سىناقتان اكادەميانىڭ بارلىق قىزمەتكەرلەرى بىردەي وتە العان جوق. ويتكەنى, مۇنداي كۇردەلى تالاپتى جوعارى ۆەدومستۆولىق مەكتەپتىڭ الدىنا ءومىردىڭ ءوزى قويىپ وتىر. قارجى پوليتسياسىنىڭ اكادەمياسى بۇل تەك ەلىمىزدىڭ قارجى پوليتسياسى مەن كەدەن ورگاندارى ءۇشىن كادرلار دايىندايتىن عانا ورىن ەمەس, سونداي-اق مۇندا PhD ماگيستراتۋراسى مەن دوكتورانتۋراسى بويىنشا جوعارى دارەجەلى كادرلار ازىرلەيتىن, ءوزىنىڭ جەكە ەڭبەكتەرىمەن قاتار عىلىمي جۋرنال شىعاراتىن, تمد ەلدەرىنىڭ سالىق (قارجى) ورگاندارى ءۇشىن بازالىق دايىندايتىن ورتالىعى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپ وتە جوعارى. ال مۇنىڭ ماڭىزدىلىعى ەلباسىنىڭ نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاقستان ءبىلىم قوعامى جولىندا» اتتى وقىعان دارىسىنەن دە ايقىن بايقالادى, دەيدى ر.ىبىرايىموۆ.
اكادەميا بۇگىندە ءوزىنىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىندە جاڭا ساتىعا كوتەرىلىپ وتىر. رەسپۋبليكا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن 2013-2014 جىلدارعا كادرلاردى دايىنداۋ قىسقارتىلعان ەكى جىلدىق باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا جوسپارلانۋدا. قازىرگى تاڭدا تەك جوعارى ءبىلىمى بارلاردى قابىلداۋ ماقساتىندا اكادەميادا قايتا قۇرىلۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ولار مۇندا تەك ارنايى ماماندىق ءبىلىمى بويىنشا عانا وقىتىلىپ, جوعارى زاڭ ءبىلىمى ديپلومىن الادى.
دەمەك, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قارجى پوليتسياسى پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ايرىقشا وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى بولعان جانە سولاي قالا بەرمەك. اكادەميادا, سونىڭ ىشىندە ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋ كۋرستارىندا تاجىكستان, ليتۆا, لاتۆيا, قىرعىزستان, ۋكراينا جانە رەسەي ازاماتتارى ءبىلىم الۋدا.
ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى ماقالاسى مەن «قازاقستان ءبىلىم قوعامى جولىندا» اتتى دارىسىندە ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋدى جاڭعىرتۋدىڭ ماقساتى ونى حالىقارالىق ستاندارتتارعا جاقىنداتۋ باسىمدىعى رەتىندە بەلگىلەنگەندەي, بۇل ماسەلە وسى اتالعان جوعارى وقۋ ورنىنا دا تىكەلەي قاتىستى. ويتكەنى, اكادەميا ۇزاق مەرزىمدى ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا قول قويعان تەك وتاندىق عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شەتەلدىك جوو جانە عىلىمي ۇيىمدارمەن تولىققاندى ارىپتەس بولىپ تابىلادى.
ەندەشە, ەلباسى: «جاڭعىرتۋ پروتسەسىنىڭ ەڭ ءبىر ۇتىمدى شەشۋشى كەزەڭى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ءتيىمدى جاڭارتۋ بولىپ تابىلادى», دەپ ايتقانداي, اكادەميا قازاقستاننىڭ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنىڭ بىردەن-ءبىر جەتەكشى وقۋ ورىنى رەتىندە ۇزدىك وقىتۋمەن, عىلىمي ءجانە تاربيە پروتسەسىندە ءوزىنىڭ قىزمەتىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ كەلەدى. بۇعان دالەل ۇستىمىزدەگى جىلى قارجى پوليتسياسى اكادەمياسىنىڭ ەكى مارتە – جوعارى وقۋ ورىنى جانە ۆەدومستۆولىق مەكەمە رەتىندە – اتتەستاتتاۋدان ءبىلىم مەن بىلىكتىلىك جاعىنان سۇرىنبەي وتە ءبىلۋى ۇجىمنىڭ جوعارى كاسىپتىك جانە عىلىمي دارەجەدە ەكەندىگىن كورسەتىپ بەردى.
اياقتالدى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2012 جىلعى 8 ساۋىردەگى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋ تۋرالى» جارلىعىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا استانا قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىندە قىزمەتكەرلەردى كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋ ۇدەرىسى اياقتالدى.
اتتەستاتتاۋعا جاتاتىن قىزمەتكەرلەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى, ويلاۋ قابىلەتتىگىن انىقتاۋعا باعىتتالعان تەستىلەۋدى جانە اسكەري دايىندىق نورماتيۆتەرىن تاپسىرىپ, پسيحولوگ ماماندارمەن سۇحباتتاسۋدان ءوتتى.
اۋماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىندا سۇحباتتاسۋدان ءوتۋ بارىسىندا تەستىلەۋ مەن اسكەري دايىندىق ناتيجەلەرى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قىزمەتكەرلەردىڭ جەدەل جۇمىس ناتيجەلەرى دە ەسكەرىلىپ, قورىتىندى شەشىم قابىلداندى.
اۋماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ جۇمىسىنا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى, قارجى پوليتسياسى ورگاندارىنىڭ ارداگەرلەرى, پارتيالاردىڭ مۇشەلەرى تارتىلدى. اۋماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ وتىرىسىندا جالپى 173 قىزمەتكەرمەن سۇحباتتاسۋ وتكىزىلدى. اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ جوعارى تالاپتارىن بىلگەندىكتەن 13 قىزمەتكەر اتتەستاتتاۋدان وتۋدەن باس تارتىپ, قىزمەتتەرىنەن بوساتۋ تۋرالى باياناتتارعا قول قويعان. وسىلايشا, اۋماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا 52 قىزمەتكەر اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس كەلمەدى, دەپ حابارلادى استانا قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ۇسىنىس تا, شەشىم دە قابىلداندى
كەشە باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن باس پروكۋراتۋرانىڭ القا ءماجىلىسى بولدى. وندا مەكتەپتەردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ, سونداي-اق شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ بارىسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار قىزمەتىندەگى زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋ ماسەلەلەرى قارالدى. القا جۇمىسىنا بىرقاتار مينيسترلىكتەر مەن ۆودومستۆولاردىڭ باسشىلارى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى قاتىستى.
باس پروكۋراتۋرانىڭ تەكسەرۋى بارىسىندا انىقتالعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ اراسىندا ەڭ كوپ تارالعاندارى مىنالار بولدى: قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردان تىس جۇرگىزۋ, قۇرىلىس نورمالارى مەن تەحنولوگيالارىن بۇزۋ, قاۋىپسىز ەمەس قۇرىلىس ماتەريالدارىن, سونداي-اق مەترولوگيا ورگاندارىندا تەكسەرۋدەن وتپەگەن ولشەم قۇرالدارىن پايدالانۋ. رەسپۋبليكادا قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان 165 جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكتەپتەرىنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىنىڭ مەرزىمى بۇزىلىپ سالىنۋدا. جينالىستا اتالىپ كورسەتىلگەندەي, كوبىنەسە قالىپتاسىپ وتىرعان جاعداي قۇرىلىسقا تەرىس پيعىلدى قۇرىلىسشىلاردى جىبەرەتىن جانە ورىندالماعان جۇمىستاردىڭ اكتىلەرىنە قول قوياتىن شەنەۋنىكتەردىڭ جاۋاپكەرشىلىكسىز قاتىناسىنىڭ سالدارىنان بولىپ وتىر.
تەكسەرۋ ناتيجەسى بويىنشا 22 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى, 6 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى, 5 ماتەريال تەرگەۋگە دەيىنگى تەكسەرۋ ءجۇرگىزۋ ءۇشىن قارجى پوليتسياسىنا جولداندى. القا قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەتكە زاڭدىلىقتى بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ, ەلىمىزگە شەتەلدىك جۇمىس كۇشتەرىن تارتۋ ءتارتىبىن رەتتەيتىن زاڭنامالاردى قولدانۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزۋ جونىندە شەشىم قابىلداندى, دەپ حابارلادى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وزگەرىستەر ولشەمى
باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىندە, وزگە دە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى سياقتى, كوميتەتتىڭ اۋماقتىق باسقارمالارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋ اياقتالدى.
العاشقى كەزەڭدە كوميتەت ءتوراعاسىن جانە ونىڭ ورىنباسارلارىن جوعارى اتتەستاتتاۋ كوميسسياسى (جاك) ەل پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ توراعالىعىمەن اتتەستاتتاۋدان وتكىزدى.
ەكىنشى كەزەڭدە, ياعني تامىز ايىندا باس پروكۋراتۋرانىڭ ورتالىق اتتەستاتتاۋ كوميسياسىنان (واك) كوميتەتتىڭ جانە ونىڭ اۋماقتىق ورگاندارىنىڭ باسشىلىق قۇرامى ءوتتى.
باس پروكۋراتۋرانىڭ ورتالىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمىمەن كوميتەتتىڭ وبلىستىق باسقارماسىنىڭ 1 باستىعى جوعارى لاۋازىمعا ۇسىنىلدى ءجانە قىركۇيەك ايىندا باس پروكۋراتۋرانىڭ باسقارۋشى لاۋازىمىنا تاعايىندالدى.
سونىمەن قاتار, واك قورىتىندىسى بويىنشا 3 اۋماقتىق باسقارمانىڭ باسشىسى اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس كەلمەيدى دەپ تانىلىپ, تومەندەتۋگە ۇسىنىلىپ, 1 باسشى پسيحولوگيالىق تۇراقتىلىعىنا تەستىلەۋ ءوتكىزىلگەننەن كەيىن جۇمىستان شىعۋ تۋرالى بايانات بەردى.
ءۇشىنشى كەزەڭدە كوميتەتتىڭ ايماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا 541 قىزمەتكەر اتتەستاتتاۋدان ويداعىداي ءوتتى, ونىڭ ىشىندە 18 قىزمەتكەر كادرلىق رەزەرۆكە كىرگىزۋگە نەمەسە جوعارى تۇرعان لاۋازىمعا كوتەرۋگە ۇسىنىلدى, 444-ءى اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس, 27-ءسى اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس ەمەس دەپ تانىلىپ, باسقا قىزمەتكە (لاۋازىمعا) اۋىستىرۋعا جانە 35-ءى اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس ەمەس دەپ تانىلىپ, لاۋازىمىن تومەندەتۋگە ۇسىنىلدى.
سونىمەن قاتار, ايماقتىق اتتەستاتتاۋ كوميسسياسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كوميتەتتىڭ اۋماقتىق باسقارماسىنىڭ 17 قىزمەتكەرى اتقاراتىن لاۋازىمىنا سايكەس كەلمەيدى دەپ تانىلدى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان جۇمىستان بوساتۋعا ۇسىنىلدى. ال 4 قىزمەتكەردىڭ اتتەستاتتاۋدان ءوتۋى كەيىنگە قالدىرىلدى, دەپ حابارلادى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
توپتامانى دايىنداعان الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
