ساياسات • 18 ءساۋىر, 2019

دەپۋتاتتار ازىرلەگەن زاڭ جوباسى ماقۇلداندى

910 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىع­ما­تۋليننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى ءتورت ماسەلەنى قارادى.

دەپۋتاتتار ازىرلەگەن  زاڭ جوباسى ماقۇلداندى
سونىڭ ىشىندە ءماجىلىس دە­پۋ­تاتتارىنىڭ باستاماسىمەن ءازىر­لەنگەن «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتى­لەرىنە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كور­سەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگە­رىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىن­شى وقىلىمدا قارالىپ, ۇزاق تال­قى­لاندى. زاڭ جوباسى بويىن­شا باياندامانى دەپۋتات ماي­را ايسينا جاسادى. ول ءوزى­نىڭ سوزىندە زاڭ جوباسى ەلبا­سىنىڭ قازاقستان حالقىنا جول­داۋلارىندا ايتىلعان مەملە­كەت­تىك قىزمەتتەردى «ءبىر تەرەزە» قاعيداتىنان «ءبىر ءوتىنىش» قاعي­داتىنا كوشىرۋ جانە ولاردى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىس­تىرۋدى بيىل 80 پايىزعا, ال كەلەسى جىلى تاعى دا 10 پايىزعا كوتەرۋ, سونداي-اق «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى» زاڭدى جاڭارتۋ قاجەتتىگى تۋ­رالى تاپسىرمالارىن ىسكە اسى­رۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەنىن جەت­كىزدى. وزگەرىستەردىڭ نەنى قامتي­تىنىنا توقتالعاندا باياندا­ما­شى: «بىرىنشىدەن, بۇگىنگى تاڭدا, ادامدار تىركەلگەن جەرىنە باي­لان­عاننان كەيىن كەيبىر قىز­مەتتەردى وزىنە ىڭعايلى بولاتىنداي ەتىپ پايدالانا المايدى. وسىعان بايلانىستى ازاماتتىق حال اكتىلەرىن تىركەۋدىڭ بارلىق 7 ءتۇرى بويىنشا قىزمەت كورسەتۋدىڭ ەكس-اۋماقتىق قاعيداتىن ەنگىزۋ بويىنشا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ وتىر». بۇل ازاماتتاردىڭ ءوتى­نىش­تى قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن اۋ­ماعىندا بەرە الۋىنا ءمۇم­كىن­دىك بەرىپ, بالا تۋدى, قاي­تىس بولۋدى, نەكەنى قيۋ مەن بۇ­­زۋ­دى, اتىن, اكەسىنىڭ اتىن, تەگىن وزگەرتۋدى جانە ت.ب. تىركەۋ­لەردى قامتيدى. ەكىنشىدەن, «ءبىر تەرە­­زە» قاعيداتىنىڭ ورنىنا «ءبىر ءوتىنىش» قاعيداتى نەمەسە قىز­­مەتتەر كورسەتۋدىڭ كومپو­زيت­تىك ءتاسىلى ەنگىزىلەدى. كومپوزيت – ادامنىڭ ءبىر ءوتىنىش ارقىلى ءبىر­نەشە ءوزارا بايلانىستى قىز­مەت­تەردى الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. مىسالى, بۇرىن ازامات زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋعا ارنالعان ەكى ءتۇرلى ءوتىنىشتى «حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا» بەرۋگە ءتيىس بولاتىن. ولار بازالىق زەي­نەتاقى, جەكە جانە ورتاق زەينەتاقى بويىنشا بولەك-بولەك ەدى. بۇعان قوسا «بىرىڭعاي جيناق­تاۋشى زەينەتاقى قورىنا» تاعى ءبىر ءوتىنىش بەرۋى قاجەت بولاتىن. كومپوزيتتىك ءتاسىل وسى قىز­مەت­تەردى تەك «حالىققا قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىعى» ارقىلى ءبىر ءوتى­نىشپەن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بايانداماشى زاڭ جوباسى بار­لىعى 55 قىزمەتتى بىرىكتىرەتىن وسىن­داي 21 كومپوزيتتىك ءتاسىلدى ەنگى­زۋدى كوزدەپ وتىرعانىن جەت­كىزدى. بۇل, اسىرەسە مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى بالالارى بار وتباسىلار ءۇشىن ىڭعايلى بولماق. سونىمەن ءبىر­گە ول سىبايلاس جەمقورلىق تاۋە­كەل­دەرىن بولعىزباۋ جانە بيز­نەسكە قولايلى جاعداي جاساۋ ماق­ساتىندا ورتا جانە ءىرى كاسىپ­كەرلىك سۋبەكتىلەرىن تىركەۋ­دى تولىعىمەن ەلەكتروندى فور­ماتقا كوشىرۋ جانە قۇجاتتار ءتىز­بە­سىن وڭتايلاندىرۋدى كوزدەي­دى. ناتيجەسىندە جەكە كاسىپكەر­لىكتى تىركەۋ ەلەكتروندى ءوتىنىش بە­رىلگەن كەزدەن باستاپ قازىرگىدەي ءبىر كۇن ەمەس, ءبىر ساعاتتىڭ ءىشىن­دە جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى. سونداي-اق زاڭ جوباسى اكە بولۋ مەن اسىراپ الۋدى مەملە­كەت­تىك تىركەۋدەن الىپ تاستايدى, ءويت­كەنى بۇل تۋرالى سوت ءوز شەشى­مىن تىركەۋشى ورگانعا ەلەكترون­دى نۇسقامەن جىبەرەدى. بۇل قاعاز قۇجات اينالىمىن ەداۋىر قىسقارتىپ, بلانكىگە جۇمسالاتىن شىعىنداردى, ادامداردىڭ ءار­تۇرلى ەسىككە بارۋىن ازايتادى. 

قازىر ەل ازاماتتارى تاراپىنان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ شەشىمدەرى سالدارىنان مەكەنجاي مەن جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ دەرەكتەرىن وزگەرتۋ نارازىلىق تۋعىزىپ جاتادى. مىسالى, مەم­لە­كەتتىك ورگانداردىڭ شەشىمى بو­يىنشا كوشەنىڭ اتاۋى نەمەسە ۇيلەردىڭ ءنومىرى وزگەرسە, تۇر­عىنداردىڭ دا ءوز قۇجاتتارىنا وزگە­رىستەر ەنگىزۋىنە تۋرا كەلگەن, ويتكەنى ءۇيدىڭ مۇنداي قۇ­جات­­تارىن بانك تە, نوتاريۋس تا قا­­بىلدامايدى. ال مىنا زاڭ جو­­باسىندا مەملەكەتتىك ورگان­­دار­دىڭ شەشىمىمەن ەلدى مەكەندەردىڭ, كوشەلەردىڭ اتاۋ­لارى, سونداي-اق عيماراتتار مەن وزگە دە قۇرىلىستاردىڭ رەتتىك ءنو­مىرى وزگەرگەن كەزدە جىل­جى­ماي­­تىن م ۇلىكتىڭ سايكەس­تەن­دىرۋ سيپاتتامالارىنا وزگە­رىس­تەردى تىركەۋدىڭ اۆتوماتتى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋى كوزدەل­گەن. تۇزەتۋلەر شەڭبەرىندە «مەم­لە­كەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ سالا­سىنداعى قاناتقاقتى جوبا» دەگەن ۇعىمدى ەنگىزۋ دە جوسپارلانعان. بۇل كورسەتىلەتىن قىزمەتتى جە­تىل­دىرگەن كەزدە پروتسەستەردى الدىن الا سىناقتان وتكىزۋگە, تاۋە­كەل­دەردى انىقتاۋعا, قىزمەتتەردى كور­سەتۋ كەزەڭدەرىن تۇزەتۋگە جانە ەڭ باستىسى, الەۋمەتتىك ماڭىز­دى ماسەلەلەر بويىنشا تاۋە­كەلدەردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن بىرگە م.ايسي­نا زاڭ جوباسىنىڭ 200-دەن اس­تام مەملەكەتتىك قىزمەتتى وڭتاي­لان­دىراتىنىن جانە ت.ب. اتاپ ءوتتى. 

دەپۋتاتتار بايانداماشىعا جانە زاڭ جوباسىنا قاتىسى بار مي­نيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆو­لاردىڭ قاتىسىپ وتىرعان وكىل­دەرىنە كوپتەگەن سۇراقتار بەردى. بەرىلگەن جاۋاپتار بارىسىندا ءتۇرلى مينيسترلىكتەردىڭ ەلەكتروندى قىزمەت كورسەتۋلەرى كوبىنەسە ۇيلەسپەيتىندىگى بەلگىلى بولدى. ماسەلەن, تسيفرلاندىرۋعا اسا زور كولەمدە, سونىڭ ىشىندە بيىل 92 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ جاتقانىمەن جۇمىس ناتيجەسى تومەن ەكەندىگىنە ءماجىلىس ءتور­اعاسى ن.نىعماتۋلين نازار اۋدارىپ, جەتىستىك تومەن بولسا, بولىنگەن اقشانى تولىق يگەردىك دەپ ماقتانۋعا بولمايتىنىن قاداپ ايتتى. سونىمەن بىرگە ول دەپۋتاتتار ۇسىنعان تۇزەتۋلەردىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, ولار ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ العا قويعان مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋدى 2020 جىلى 90 پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتىن ورىنداۋعا قىزمەت ەتەتىنىنە نازار اۋداردى. «قازاقستانىمىزداعى ءاربىر ازا­ماتتىڭ ومىردەگى بارلىق قاجەتتىلىگى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا رەتتەلەدى. سون­دىقتان مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ارقاشاندا زامان تالابىنا ساي جاڭارىپ وتىرۋ كەرەك. سونىمەن قاتار قولجەتىمدى جانە ساپاسى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى ءتيىس» – دەدى ول.

وسىنداي قىزۋ تالقىلاۋدان كەيىن زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقى­لىم­دا ماقۇلداندى. ول 40 زاڭ مەن 10 كودەكسكە وزگەرتۋلەر مەن تو­لىقتىرۋلار ەنگىزەدى. ءناتي­جە­سىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتى الۋ بويىنشا 100 ملن قۇجات قىس­قارتىلاتىنى بولجانۋدا. ال جۇمىس توبىنا دەپۋتاتتار مەن كو­ميتەتتەردەن بارلىعى 578 ۇسى­نىس ءتۇسىپ, مۇددەلى مينيستر­لىكتەر, ۆەدومستۆولار جانە قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرى­نىڭ قاتىسۋىمەن بەس وتىرىس بول­عاندىعى بەلگىلى بولدى. 

سونىمەن بىرگە جالپى وتىرىستا «ءبىر تاراپتان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق پەن وعان مۇشە مەملەكەتتەر جانە ەكىن­شى تاراپتان قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسى اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيا­لاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ما­قۇل­داندى. زاڭ جوباسى 2018 جىل­عى 17 مامىردا استانا قا­لا­­سىندا جاسالعان كەلىسىمدى راتي­فيكاتسيالاۋعا باعىتتالعان. ول ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ءوزارا ساۋدانى جاق­سارتۋ ءۇشىن جاعدايلار جاساۋعا نە­گىزدەلگەن. كەلىسىم ساۋدانى رەت­تەۋ مەن ىنتىماقتاستىقتى ارت­تىرۋدى كوزدەي وتىرىپ, ءىش­كى نارىقتى قورعاۋ شارالا­رى, ساۋداداعى تەحنيكالىق كە­دەر­گىلەر, سانيتارلىق جانە فيتو­سانيتارلىق شارالار, كەدەندىك ىنتىماقتاستىق, زياتكەر­لىك مەنشىك, باسەكەلەستىك, مەم­ل­ە­كەت­تىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىق, سالالىق ىنتىماق­تاستىق, ەلەكتروندى ساۋدا سياق­تى سالالاردىڭ كەڭ اۋقىمىن قامتىعان.

سونىمەن بىرگە جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن سولتۇستىك ينۆەستيتسيالىق بانك اراسىنداعى سولتۇستىك ين­ۆەستيتسيالىق بانكتىڭ قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنداعى قىزمەتىن رەت­تەيتىن نەگىزدەمەلىك كەلىسىمدى راتي­فيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ەۋرو­پالىق يادرولىق زەرتتەۋلەر جونىندەگى ۇيىم (CERN) ارا­سىنداعى عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتى­ماق­تاستىققا قاتىستى حالىق­ارالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ مەرزىمدەرى بەلگىلەندى. 

سوڭعى جاڭالىقتار