سىندارلى سارالاۋ
سەنبى, 21 ءساۋىر 2012 7:50
بۇل اتتەستاتتاۋدىڭ ءجونى بولەك. ويتكەنى, ەلىمىزدىڭ تاريحىندا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن بۇرىن-سوڭدى بۇلايشا تارازىعا تارتىپ, ەلەپ, ەكشەپ كورگەن ەمەس. مەنىڭ ەستۋىمشە شەت ەلدەردە دە مۇنداي ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرەدى. ماسەلەن, يزرايلدە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن ءجيى-ءجيى اتتەستاتتاۋدان وتكىزىپ تۇرادى ەكەن. سەبەبى, ءار ادامنىڭ تابيعاتىنا ساي ورگانعا كەلگەن ادام بىرتە-بىرتە بيلىككە قۇمارتىپ تۇرادى دەيدى. ال بۇل ادام قۇقىن قورعاۋ, ساقتاۋ مىندەتى كىرەتىن مامان ءۇشىن قولداعى بيلىكتى تەرىس پايدالانۋ, اداسۋ دەگەن ءسوز.
سەنبى, 21 ءساۋىر 2012 7:50
بۇل اتتەستاتتاۋدىڭ ءجونى بولەك. ويتكەنى, ەلىمىزدىڭ تاريحىندا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن بۇرىن-سوڭدى بۇلايشا تارازىعا تارتىپ, ەلەپ, ەكشەپ كورگەن ەمەس. مەنىڭ ەستۋىمشە شەت ەلدەردە دە مۇنداي ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرەدى. ماسەلەن, يزرايلدە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن ءجيى-ءجيى اتتەستاتتاۋدان وتكىزىپ تۇرادى ەكەن. سەبەبى, ءار ادامنىڭ تابيعاتىنا ساي ورگانعا كەلگەن ادام بىرتە-بىرتە بيلىككە قۇمارتىپ تۇرادى دەيدى. ال بۇل ادام قۇقىن قورعاۋ, ساقتاۋ مىندەتى كىرەتىن مامان ءۇشىن قولداعى بيلىكتى تەرىس پايدالانۋ, اداسۋ دەگەن ءسوز.
سوندىقتان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن ۇنەمى اتتەستاتتاۋ بارىسى شەت ەلدەردە دە كەڭ تاراعان.
بۇل ورايدا ءبىزدىڭ ەلىمىزدە پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىن كەزەكتەن تىس اتتەستاتتاۋدان ءوتكىزۋ» تۋرالى جارلىعىمەن ءتيىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى سىناقتان وتپەك.
بۇل اتتەستاتتاۋدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى, جوعارىدا ايتقانىمداي, اتتەستاتتاۋ كوميسسيا مۇشەلەرىنە قوعامدىق وكىلدەر تارتىلۋدا. ال بۇرىنعى وتكەن سارالاۋلارعا قوعامدىق وكىلدەر قاتىستىرىلمايتىن. سوندىقتان دا بولسا كەرەك, بۇرىنعى اتتەستاتتاۋدان ءوتتى دەگەن قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى قىلمىس جاساپ, تۇتىلىپ جاتىر. تالاي ءىرى دارەجەدەگى باسشىلار جەمقورلىق قىلمىسپەن ۇستالدى. ونداي ادامدار قوعامنان ىعىسپايدى, حالىقتان قورىقپايدى دەگەن ءسوز.
سەبەبى نەدە؟ ويتكەنى ولاردىڭ كوبى زاڭدى بىلمەيدى. زاڭدى جەتىك بىلمەگەن سوڭ وزدەرىنىڭ نە ىستەپ, نە قويعاندارىنا جەتە ءمان بەرمەيدى. ەكىنشىدەن, ولاردىڭ كوبىنىڭ بويىندا ادامگەرشىلىك, يماندىلىق دەگەن جوقتىڭ قاسى. ال مۇنداي قاسيەتتەر جوق ادامنىڭ قولىنا بيلىك ۇستاتۋ وتە قاۋىپتى. مىسالعا, كەز كەلگەن الا تاياق ۇستاعان پوليتسەي ءجونى وسى ەكەن دەپ كولىكتەردى توقتاتادى. زاڭ بويىنشا كولىكتەردى توقتاتۋدىڭ وزىندىك رەتى بار. ەگەر ارنايى رۇقسات بولماسا ەشكىمنىڭ قۇقى جوق توقتاتۋعا. كوشەدە قوعامدىق ءتارتىپتى باقىلاپ جۇرەتىن پاترۋلدەر دە سولاي, كوپشىلىگى زاڭدى بىلمەيدى. ارينە, ولاردىڭ قولىندا شاعىن ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىق بار ەكەنى راس, بىراق ول ادام قۇقىن بۇزباس ءۇشىن زاڭدى تولىق بىلۋگە ءتيىس.
ەڭدەشە, جارلىققا سايكەس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بۇكىل جەكە قۇرامىن قىسقا مەرزىمدە اتتەستاتتاۋدان وتكىزۋگە تۋرا كەلەدى, ال ولار 110 مىڭنان استام قىزمەتكەر ەكەن. وسىنداي كەڭ اۋقىمدى ناۋقانعا دايىندىق بارىسىندا شەتەلدەر تاجىريبەسى, اتاپ ايتقاندا, تمد-نىڭ بىرقاتار ەلدەرىنىڭ, اقش, انگليا, فرانتسيا, نورۆەگيا, ۇلىبريتانيا, شوتلانديا, پولشا, شۆەتسيا جانە باسقالار دا قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىنە رەفورمالار جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە پوليتسيا قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي ارتتىرعان كورىنەدى.
مارات ءباشىموۆ, ساراپشى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
استانا.
