حالىق ءۇشىن, ەل يگىلىگى ءۇشىن جاسالعان
سەنبى, 28 قاڭتار 2012 7:39
ەلباسىنىڭ قاي جولداۋىن الىپ قاراساڭىز دا, حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋ مەن حالىق يگىلىگى ءۇشىن ءوندىرىستى دامىتۋ ونىڭ نەگىزگى وزەگى بولىپ كەلەدى. بۇل جولعى جولداۋدا دا بىردەن كوزگە ءتۇسىپ, كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتاتىن ماسەلەلەر از ەمەس. دەسەك تە ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ەندى «بوگاتىر», قاراشىعاناق, قاشاعان كەن ورىندارى مەن ەNRس, «قازاقمىس» كومپانيالارىنىڭ باسىم اكتيۆتەرى مەملەكەت يەلىگىندە بولادى. كەزىندە مەن مىناداي جاعدايلارعا بايلانىستى ساتىپ جاتىرمىز, قازىر جەكەشەلەندىرۋ كەرەك, ۋاقىتى كەلگەندە قايتارامىز دەپ ايتىپ ەدىم دەگەن تۇرعىداعى سوزدەرى كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ءبىراز ءتۇيىننىڭ شەشىمىن تاپتى دەگەن ءجون.
سەنبى, 28 قاڭتار 2012 7:39
ەلباسىنىڭ قاي جولداۋىن الىپ قاراساڭىز دا, حالىقتى الەۋمەتتىك قولداۋ مەن حالىق يگىلىگى ءۇشىن ءوندىرىستى دامىتۋ ونىڭ نەگىزگى وزەگى بولىپ كەلەدى. بۇل جولعى جولداۋدا دا بىردەن كوزگە ءتۇسىپ, كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتاتىن ماسەلەلەر از ەمەس. دەسەك تە ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ەندى «بوگاتىر», قاراشىعاناق, قاشاعان كەن ورىندارى مەن ەNRس, «قازاقمىس» كومپانيالارىنىڭ باسىم اكتيۆتەرى مەملەكەت يەلىگىندە بولادى. كەزىندە مەن مىناداي جاعدايلارعا بايلانىستى ساتىپ جاتىرمىز, قازىر جەكەشەلەندىرۋ كەرەك, ۋاقىتى كەلگەندە قايتارامىز دەپ ايتىپ ەدىم دەگەن تۇرعىداعى سوزدەرى كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ءبىراز ءتۇيىننىڭ شەشىمىن تاپتى دەگەن ءجون. اسىرەسە, قاراشىعاناق, قاشاعان كەن ورىندارىنا مەملەكەتتىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ ساياسي-ستراتەگيالىق جاعىنان دا, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعىنان دا حالىققا, ەلگە, مەملەكەتىمىزگە ءتيىمدى بولماق.
ەكىنشىدەن, وتكەن جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. سونىڭ جالعاسى رەتىندە جاستاردى, ونىڭ ىشىندە وتباسىلى جاستار مەن جاس كاسىپكەرلەردى قولداۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە شىعىپ وتىر. بۇل – وتە قۋانتارلىق ماسەلە. ەلباسىمىز وسى جيىرما جىل ىشىندە جاستاردى قولداۋ تۋرالى ءاردايىم ايتىپ كەلەدى. جاستارعا ساپالى ءبىلىم بەرۋ, ولاردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, الاڭسىز ءومىر سۇرۋگە قاجەتتى جاعداي جاساۋ وسىعان دەيىن دە ايتىلىپ, جاسالىپ كەلدى.
ال بۇل جولعى جولداۋدا جاستار بيزنەسىن قولداۋ ناقتى كورىنىس تاپتى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ۇكىمەتكە جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن جاساۋدى تاپسىردى. وندا نەگىزگى باعىتتىڭ ءبىرى اۋىلدى جەردە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى كوزدەيدى. بۇل باعدارلامادا ەڭ الدىمەن اۋىل جاستارىن جۇمىسپەن قامتۋ باستى نازاردا بولۋى ءتيىس. ول ءۇشىن اۋىلداردا جاستاردىڭ كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋىنا جول اشىلۋى كەرەك. ءماسەلەن, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا سايكەس, اۋىلدى جەرلەردە جاستار مەن جاستار ۇيىمدارى قۇرعان فەرمەرلىك قوجالىقتارعا نەسيەلىك, سالىقتىق جەڭىلدىكتەر بەرىلىپ, مەملەكەت تاراپىنان قولداۋعا يە بولعان جاعدايدا ءبىز, بىرىنشىدەن, جاستاردى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەمىز, ەكىنشىدەن, جاستار بيزنەسىنىڭ دامۋىنا جول اشامىز, ۇشىنشىدەن, جاستاردىڭ اۋىلدا تۇراقتاۋىنا جاعداي جاسايمىز, ءتورتىنشىدەن, ايماقتىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەمىز.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا وسى ماسەلەنىڭ ءبارى جان-جاقتى قامتىلعان. ەندىگى ماسەلە ۇكىمەتتىڭ ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن اۋىلدىڭ, ايماقتىڭ ناقتى مۇمكىندىكتەرىن نازارعا الا وتىرىپ ىسكە اسىرۋى بولماق. ەلباسىنىڭ جارتى ميلليوننان استام جاس وتباسىن جەكە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى دا ەلدىڭ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە جۇمىس ىستەيتىن يگى ءىستىڭ ءبىرى. ول وسى ۋاقىتقا دەيىن دە اتقارىلىپ كەلەدى, ەندى دە جالعاسا بەرەدى. مۇنى بولاشاعىن ويلاعان, «جاستار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز» دەگەن قاناتتى ءسوزدى ءىس جۇزىنە اسىراتىن ەلدىڭ يگى قادامى دەپ باعالاعان ءجون.
سونىمەن بىرگە, قازىردىڭ وزىندە ەلدىڭ قىزۋ تالقىلاۋىن تۋعىزىپ, كوپتى قۋانىشقا بولەگەن ماسەلە – ەلىمىزدى گازبەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل جاعداي حالىقتىڭ كوڭىل كۇيىن جاقسارتۋعا عانا ەمەس, ايماقتاردىڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا دا ۇلكەن قوزعاۋشى كۇش بولاتىنىن ەلباسى باسا ايتتى. مۇنى حالىق تولىقتاي قولداپ وتىر.
ال ەلدىڭ ىشكى رىنوگىنا شىعاتىن جانار مايدىڭ كولەمىن ارتتىرۋ, بەنزين ساپاسىن جاقسارتۋ دا كەلەلى ماسەلە, وتە قاجەت جاعداي. بەنزين ساپاسىن جاقسارتۋ مەن وعان قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ كوپتەگەن ەكولوگيالىق قانا ەمەس, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە نەگىز بولادى. جانار-جاعار مايدىڭ قولجەتىمدىلىگى ونىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا تىكەلەي اسەر ەتەدى. ال جانار-جاعار مايدىڭ باعاسىنىڭ ءوسۋى نەمەسە تۇراقتانۋى حالىق تۇتىناتىن نەگىزگى تاۋارلار مەن ونىمدەردىڭ باعاسىنىڭ وزگەرۋىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى. سونىمەن بىرگە, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ءۇشىن دە جانار-جاعار ماي باعاسى مەن ونىڭ قولجەتىمدىلىگى نەگىزگى ماسەلە بولىپ قالا بەرەدى. سوندىقتان جولداۋدا كورسەتىلگەن ماسەلەلەر ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن, ونىڭ دامۋى ءۇشىن جاسالعان ناقتى قامقورلىق, ناقتى قادام, قولداۋ بولىپ وتىر.
مۇنىڭ ءبارى جولداۋدا كورسەتىلگەن, ايتىلعان جاعدايلاردىڭ از عانا بولىگى تۋرالى ويلار. ال جولداۋدا جالپى مەملەكەتىمىزدىڭ سان سالالى ساياساتى مەن ۇستانىمدارى ايقىن كورىنىس تاۋىپ, الداعى بولجانىپ وتىرعان داعدارىستان شىعۋدىڭ دا امال-شارالارى قامتىلعان.
سونداي-اق حالىقارالىق دارەجەدەگى ىستەلەتىن ىستەر مەن اتقارىلاتىن شارالار دا ۇشان- تەڭىز. ونداعى قامتىلعان جاعدايلاردى ماماندار ءار سالا بويىنشا سارالاپ, ءوز پىكىرلەرىن, ويلارىن ايتا جاتار. ال ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز – ەلباسىنىڭ ءوز جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەندەي, ۇكىمەتتىڭ, پارلامەنتتىڭ, جالپى مەملەكەتىمىزدىڭ الدىندا ۇلكەن اسۋلار, سان سالالى جوسپارلار تۇر. ءبىز ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولداي وتىرىپ, جولداۋدا كورسەتىلگەن ماسەلەلەردى رەت-رەتىمەن شەشەمىز, مەملەكەتىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنا قول جەتكىزەمىز دەپ ويلايمىن جانە وعان نىق سەنىمدىمىن. ەلباسىنىڭ جولداۋى حالىق تاراپىنان دا قىزۋ قولداۋعا يە بولاتىنىنا كۇمانىمىز جوق. ءويتكەنى, جولداۋ تولىعىمەن حالىق ءۇشىن, ەل يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ وتىر.
ساعىنبەك تۇرسىنوۆ, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ توراعاسى.
