جالپى, قۇلانتاۋ مەكەنى ۇلكەن قاراتاۋدىڭ شاقپاق بەلى ارقىلى الاتاۋدىڭ جاباعىلى سىلەمىمەن جالعاسىپ جاتقان بورالداي تاۋىنىڭ سولتۇستىك بولىگىنە جاتادى. قۇلانتاۋدىڭ بوكتەرىنەن جانعا شيپا كوپتەگەن بۇلاقتارمەن قاتار, قۇلان وزەنى باستاۋ الادى. قۇلانتاۋدىڭ باتىس بوكتەرىنەن, اۋليەسايدان ۇزىنبۇلاق اتالاتىن بۇلاق اعىپ شىعادى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەل اۋزىندا «ۇزىنبۇلاق – ءۇيسىن قونىسى, مالعا مايدان قاراتاۋدىڭ سونىسى» دەگەن ولەڭ جولدارى ساقتالعان. حالىق قىرىق قىز اۋليە مەكەنىنە ەرتە كوكتەمدە بارىپ زيارات ەتسە, قۇلانتاۋدى دا ەل ەجەلدەن ەرتە قونىس ەتكەن. كوكتەم شىعىپ, كۇن جىلىنا سالىسىمەن جەرگىلىكتى حالىق نەگىزىنەن وسى جەردى ەن جايلاعان.
ەرتە كوكتەمدە ەلدىڭ قۇلانتاۋعا شىعۋى دا تەگىن ەمەس. بۇل ايماقتىڭ قىسى قاتال بولعانىمەن, كوكتەمى كوركەم. ءارى تابيعاتتىڭ تال بەسىگى سەكىلدى, مۇنداعى كوركەم كەڭىستىك پەن كەستەلى سۋرەتتى دە سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. وسىناۋ كورىنىستى بالا كۇنىنەن كورىپ وسكەن باۋىرجان مومىش ۇلى ءوزىنىڭ «ۇشقان ۇيا» كىتابىندا قۇلانتاۋدى «التىن كۇن قۇلان تاۋىنا يەك ارتىپ, توڭىرەكپەن قوشتاسقىسى كەلمەي, قىزارا قينالىپ تۇرعانداي سەزىلەدى. باتىس جاق ناقتانىپ, كۇلگىن شاپاققا شومىلىپ تۇرعان كەز شاقپاق, جاباعىلى, بورالداي جوندارىنا سول شاپاق بۇلاق اققانداي سەزىلەدى», دەپ سۋرەتتەيدى. ءار اڭىزدىڭ تۇبىندە ءبىر اقيقات, ءار بولجامنىڭ تۇبىندە ءبىر شىندىق بار. ايگىلى تاريحشى لەۆ گۋميلەۆ قۇلانتاۋدىڭ ەتەگىندەگى كوپبۇلاقتى قوڭىر سالقىن جازىقتا ورتا ازياعا جاساعان جورىقتارىندا شىڭعىس حان نوكەرلەرىمەن ساۋىق قۇرىپ, دەمالعانىن جازادى. ءتىپتى, ەل اۋزىندا وسى قۇلان باسىندا جوشى حان قۇرىلتايعا بارا جاتىپ, قاراتاۋدىڭ ورداقونعان جەرىندە ءۇيسىن, سىرگەلىنىڭ ءبىر توپ بيلەرىمەن كەزدەسكەنى تۋرالى دا اڭىز بار. ال تاۋدىڭ نە سەبەپتى قۇلان اتالعانى جايلى ناقتى دەرەك جوق. تەك كونەكوز قاريالاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەر قۇلان باتىردىڭ اتىمەن اتالعان دەسەدى.
ءار جەردىڭ وزىندىك تاريحى مەن تاعدىرى قالىپتاسقان. سول سياقتى ءار كەزەڭدەردە قالىپتاسقان تانىم مەن ءتۇسىنىكتىڭ دە اسەرى مول. ۇلى دالانىڭ قالىپتاستىرعان قاعيداسى, كوكتەم جىلدىڭ باسى, بارلىق جاقسىلىق پەن جاڭاشىلدىقتىڭ باستاۋى. ەندەشە, جاڭا مەزگىل كەلگەندە تاريحپەن تامىرلاسۋ, اڭىزبەن استاسۋ دا ءبىر امال.
حاميت ەسامان,
«Egemen Qazaqstan»
جامبىل وبلىسى
