تەرگەۋ جالعاسۋدا
بەيسەنبى, 26 قاڭتار 2012 7:47
قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ 2011 جىلعى 16 جەلتوقساندا جاڭاوزەن قالاسىندا ورىن العان وقيعاعا قاتىستى مالىمدەمەسى
2011 جىلعى 16 جەلتوقساندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىن ورتالىق الاڭدا مەرەكەلەۋ بارىسىندا «وزەنمۇنايگاز» مۇناي وندىرەتىن كاسىپورنىنىڭ بۇرىنعى (جۇمىستان بوساتىلعان) جۇمىسشىلارى بۇزاقى جاستاردىڭ قولداۋىمەن قيراتۋ, توناۋ, ورتەۋ جانە بەيبىت تۇرعىندار مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە كۇش قولدانۋمەن ۇشتاسقان جاپپاي ءتارتىپسىزدىكتەر جاساعان.
ناتيجەسىندە 125 نىسان ورتەلىپ, بۇزىلىپ, تونالعان.
بەيسەنبى, 26 قاڭتار 2012 7:47
قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ 2011 جىلعى 16 جەلتوقساندا جاڭاوزەن قالاسىندا ورىن العان وقيعاعا قاتىستى مالىمدەمەسى
2011 جىلعى 16 جەلتوقساندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىن ورتالىق الاڭدا مەرەكەلەۋ بارىسىندا «وزەنمۇنايگاز» مۇناي وندىرەتىن كاسىپورنىنىڭ بۇرىنعى (جۇمىستان بوساتىلعان) جۇمىسشىلارى بۇزاقى جاستاردىڭ قولداۋىمەن قيراتۋ, توناۋ, ورتەۋ جانە بەيبىت تۇرعىندار مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە كۇش قولدانۋمەن ۇشتاسقان جاپپاي ءتارتىپسىزدىكتەر جاساعان.
ناتيجەسىندە 125 نىسان ورتەلىپ, بۇزىلىپ, تونالعان.
ولاردىڭ ىشىندە جاڭاوزەن قالاسى مەن تەڭگە كەنتى اكىمدىكتەرىنىڭ, زەينەتاقى تولەۋ ءجونىندەگى ورتالىقتىڭ عيماراتتارى, پوليتسيا بەكەتتەرى, «وزەنمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ ءوفيسى, «ارۋانا» قوناق ءۇيى, «سۋلپاك», «اتلانت» جانە «شولپان» ساۋدا ورتالىقتارى, 5 بانك مەكەمەسى, 9 بانكومات, 21 اۆتوكولىك, تۇرعىن ۇيلەر, سونداي-اق كوپتەگەن كىشى جانە ورتا بيزنەس نىساندارى بار.
مەملەكەتكە, زاڭدى جانە جەكە تۇلعالارعا كەلتىرىلگەن زالال ميللياردتاعان تەڭگەمەن ەسەپتەلەدى.
جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ جولىن كەسۋ جانە بەيبىت ازاماتتاردى قورعاۋ ءۇشىن وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ باسشىلىعى وقيعا ورنىنا پوليتسيانىڭ جيىنتىق جاساعىن اتتاندىردى.
ولار اتىس قارۋىن جانە سۋىق قارۋدى, تاس, تاياق جانە جانعىش قوسپاسى بار بوتەلكەلەردى قولدانعان توپتىڭ شابۋىلىنا تاپ بولدى.
ورىن العان جاعدايدا پوليتسيا جاساعى بىرنەشە رەت الدىن الا ەسكەرتىپ وق اتقاننان كەيىن تارتىپسىزدىكتەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىلارىنا تابەلدىك قارۋ قولدانعان.
قاقتىعىستاردىڭ ناتيجەسىندە 64 ادام اتىس قارۋىنان جاراقات الىپ, 14 ادام قازا بولدى. بۇدان باسقا ەكى ادامنىڭ ءولىمى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرمەن بايلانىستى ەمەس.
35 پوليتسيا قىزمەتكەرى ءتۇرلى دەنە جاراقاتتارىن العان.
* * *
جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر فاكتىلەرىن, سونداي-اق ولاردىڭ تۋىنداۋ سەبەپتەرى مەن شارتتارىن تەكسەرۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ارنايى پروكۋرور جەتەكشىلىك ەتەتىن ۆەدومستۆوارالىق جەدەل تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە.
قازىرگى كەزگە جاپپاي ءتارتىپسىزدىكتەردىڭ 6 ۇيىمداستىرۋشىسى – ساقتاعانوۆ, جارىلعاسينوۆ, يرمۋحانوۆ, دوسماعامبەتوۆ, ۋتكيلوۆ جانە ءتولەتاەۆا انىقتالىپ, ولارعا قىلمىستىق كودەكستىڭ 241-بابىنىڭ 1-بولىگى بويىنشا ايىپ تاعىلىپ, قاماۋعا الىندى.
سونىمەن قاتار, جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ 23 بەلسەندى قاتىسۋشىسى جانە ب ۇلىنشىلىك پەن توناۋشىلىق جاساعان 11 ادام انىقتالىپ, قاماۋعا الىنعان. ولاردىڭ باسىم ءبولىگى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردى ۇيىمداستىرعانىن جانە قاتىسقاندارىن راستادى.
اتاپ ايتقاندا, ولار جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرگە الدىن-الا دايىندالعاندارىن, وسى ماقساتتا جاستار توبىن تارتقانىن, ولار جانعىش قۇراممەن بوتەلكەلەردى ازىرلەپ, قولدا بار زاتتارمەن قارۋلانعانىن كورسەتتى.
تەرگەۋ بارىسىندا ارنايى قۇرىلعان قوعامدىق كوميسسيانىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جەكە باسى, كىناسىنىڭ دەڭگەيى جانە وتباسىلىق جاعدايى ەسكەرىلە وتىرىپ, 11 ادامعا قاتىستى بۇلتارتپاۋ شاراسى قاماۋعا الۋمەن بايلانىستى ەمەس نەعۇرلىم جەڭىل شاراعا اۋىستىرىلدى.
جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ باسقا دا ۇيىمداستىرۋشىلارى مەن قاتىسۋشىلارىن انىقتاۋ جانە ىزدەۋ شارالارى جالعاسۋدا.
* * *
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قوعامدىق ءتارتىپتى ورناتۋعا قاتىسقان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ارەكەتتەرىنىڭ زاڭدىلىعى تەكسەرىلۋدە.
اسىرەسە, ول قارۋ قولدانۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى. تەرگەۋ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بەيبىت تۇرعىندار مەن وزدەرىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا شىنايى قاۋىپ-قاتەر ءتونۋ جاعدايىندا نەگىزىنەن زاڭدى ارەكەت ەتكەنىن كورسەتتى.
الايدا, كەيبىر جاعدايلاردا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان قارۋ-جاراق پەن ارنايى قۇرالدار لايىقسىز قولدانىلعان, شابۋىل جاساۋشىلاردىڭ ارەكەتتەرىنە رەاكتسيا تۋىنداعان قاۋىپ-قاتەرگە سايكەس بولماعان.
سونىڭ سالدارىنان ولار ءوز وكىلەتتىكتەرىن اسىرا پايدالانىپ, قارۋدى قۇقىققا قايشى قولدانعان, ول ادام ولىمدەرى مەن جاراقاتتارىنا اكەپ سوققان.
باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنىڭ جولىن كەسۋگە باعىتتالعان شارالار قولدانباي, قىزمەتتىك مىندەتتەرىن ءتيىستى ورىنداماعانى ءۇشىن پوليتسيانىڭ جيىنتىق جاساعىن باسقارعان ماڭعىستاۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى وتەعاليەۆ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
ادامداردىڭ ولىمىنە اكەپ سوققان قارۋ-جاراقتى لاۋازىمدىق وكىلەتتىكتەرىن اسىرا پايدالانىپ قولدانعانى ءۇشىن ماڭعىستاۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس ءبولىمىنىڭ باستىعى باعداباەۆ; جاڭاوزەن قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتقالي ۇلى; ماڭعىستاۋ وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل ۋاكىلى جولدىباەۆ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
تەرگەۋ ارقىلى بازارباي كەنجەباەۆتىڭ قازا بولۋ فاكتىسىنە دە باعا بەرىلدى. تۋىستارىنىڭ ايعاقتارى بويىنشا ونىڭ ولىمىنە جاڭاوزەن قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ ۋاقىتشا ۇستاۋ اباقتىسىندا كەلتىرىلگەن دەنە جاراقاتتارى سەبەپ بولعان.
اتالعان فاكتى بويىنشا كەنجەباەۆتى اباقتىدا زاڭسىز ۇستاۋعا جول بەرگەنى جانە ونىڭ دەر كەزىندە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلۋىن قامتاماسىز ەتپەگەنى ءۇشىن جاڭاوزەن قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ ۋاقىتشا ۇستاۋ اباقتىسىنىڭ باستىعى تەمىروۆ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
سونىمەن قاتار, قازا بولعاندى ۇرىپ-سوعۋعا كىنالى تۇلعالاردى انىقتاۋ جونىندەگى شارالار قابىلدانۋدا.
* * *
ناتيجەسىندە جاپپاي ءتارتىپسىزدىكتەرگە ۇلاسقان مۇنايشىلاردىڭ ۇزاق ەرەۋىلىنە جانە الەۋمەتتىك شيەلەنىستىڭ ۇدەۋىنە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن مۇناي كاسىپورىندارىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارىنىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرى ىقپال ەتكەن.
قارجى پوليتسياسى ورگاندارى اتالعان تۇلعالار, قالا تۇرعىندارىنىڭ مۇددەلەرىنە قاراماستان, بىرنەشە جىلدار بويى جەرگىلىكتى حالىق پەن مۇناي-گاز سالاسىنداعى جۇمىسشىلاردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قولداۋعا بولىنگەن قاراجاتتى ۇرلاعاندارىن انىقتادى.
تەرگەۋ مالىمەتتەرى بويىنشا قاراجاتتى ۇرلاۋدى جاڭاوزەن قالاسىنىڭ بۇرىنعى جانە قازىرگى اكىمدەرى باباحانوۆ جانە ساربوپەەۆ «جاناشىر» جانە «جارىلقاۋ» قوعامدىق قورلارى ارقىلى جۇزەگە اسىرعان.
اتالعان قورلاردا «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ قالا تۇرعىندارىنا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋگە ارنالعان دەمەۋشىلىك كومەگىنەن تۇسكەن قاراجات شوعىرلانعان.
اقشانىڭ باسىم بولىگى كەيىننەن قولما-قول اقشاعا اينالدىرىلىپ, يەمدەلگەن.
كورسەتىلگەن لاۋازىمدى تۇلعالار مەن اتالعان قورلاردىڭ باسشىلارى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
«قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «كومپانيا مۇناي ەكولوگيا» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىلارى ميروشنيكوۆ پەن بايمۇحامبەتوۆتىڭ ۇستىنەن «قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ 335 ميلليون تەڭگە قاراجاتىن ۇرلاعانى ءۇشىن قىلمىستىق كودەكستىڭ 176-بابىنىڭ 3-ءبولىگىنىڭ «ب» تارماعىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.
«قازمۇنايگاز» بارلاۋ ءوندىرۋ» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ 127 ميلليون تەڭگە قاراجاتىن «بۇرعىلاۋ» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى سەيتماعانبەتوۆپەن ءسوز بايلاسىپ ۇرلادى دەگەن كۇدىكپەن «وزەنمۇنايگاز» ءوندىرىستىك فيليالىنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى ەشمانوۆ پەن ونىڭ ورىنباسارى مارقاباەۆقا قاتىستى قىلمىستىق كودەكستىڭ 176-بابىنىڭ 3-بولىگىنىڭ «ب» تارماعى بويىنشا قىلمىستىق ءىس تەرگەلۋدە.
* * *
جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ جۇمىستان بوساتىلعان جۇمىسشىلاردى نارازىلىق اكتسيالارىن جالعاستىرۋعا جانە بيلىككە قاتاڭ قارسى تۇرۋعا بەيىمدەۋ ءجونىندەگى بەلسەندى ارەكەتتەرى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەردىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.
ساراپتامامەن ولار تاراتقان ۇگىت ماتەريالداردىڭ مازمۇنىندا الەۋمەتتىك ارازدىقتى قوزدىرۋ بەلگىلەرى بار ەكەندىگى انىقتالدى.
بۇل فاكتى بويىنشا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قىلمىستىق كودەكستىڭ 164-بابىنىڭ 3-ءبولىگىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, تەرگەۋدە.
تەرگەۋ شەڭبەرىندە الەۋمەتتىك ارازدىقتى قوزدىرۋعا قاتىستى بار دەگەن كۇدىكپەن «العا» جانە «حالىق مايدانى» تىركەلمەگەن قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنىڭ باسشىلارى مەن بەلسەندى مۇشەلەرى كوزلوۆ, اميروۆا جانە ساپارعالي ۇستالدى.
* * *
شەتپە كەنتىندە ورىن العان جاعدايلارعا جەكە توقتاپ وتكىمىز كەلەدى .
2011 جىلعى 17 جەلتوقساندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ شەتپە ستانساسىندا ءبىر توپ ادام تەمىر جول قوزعالىسىن بوگەپ, جولداردى بولشەكتەپ, كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ نىساندارىن بۇزعان.
وسىنىڭ ناتيجەسىندە كولىكتىڭ قالىپتى جۇمىسى بۇزىلىپ, 7 جولاۋشى جانە 9 جۇك تاسىمالدايتىن پويىز بىرنەشە ساعاتقا توقتاتىلدى.
زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ جولىن كەسۋ بارىسىندا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قارۋ, جانعىش قوسپاسى بار بوتەلكەلەر مەن تاستاردى قولدانۋىمەن شابۋىلعا دۋشار بولدى; 5 پوليتسيا قىزمەتكەرى ءتۇرلى دەنە جاراقاتتارى مەن كۇيىكتەر الدى.
بىرنەشە قايتا الدىن الا ەسكەرتۋ اتۋلاردان كەيىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قارۋ قولدانۋعا ءماجبۇر بولدى.
11 ادام جارالانىپ, 1 ادام قازا بولدى.
تەرگەۋمەن اتالعان جاعدايدا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى قارۋدى زاڭدى قولدانعانى انىقتالدى.
بۇگىنگى كۇنگە جاپپاي ءتارتىپسىزدىكتەردى ۇيىمداستىرۋ مەن بيلىك وكىلدەرىنە قارسى كۇش قولدانعاندارى ءۇشىن 3 ادام باحىتجان, سابىرباەۆ جانە جىلقىشيەۆ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
تاعى 12 ادام جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرگە قاتىسۋ, بيلىك وكىلدەرىنە قارسى كۇش قولدانۋ جانە كولىك قۇرالدارى جانە قاتىناس جولدارىن بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا.
* * *
بارلىق اتالعان ىستەردى تەرگەۋ جالعاسۋدا. ولاردىڭ تەرگەۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ءبىز جۇيەلى تۇردە حابارلاپ وتىراتىن بولامىز.
