مىندەتىن ادال اتقارۋدا
سارسەنبى, 4 قاڭتار 2012 7:07
بەيبىت ادامداردىڭ ومىرىنە قاۋىپ تونگەندە ءوز ومىرلەرىن وزگەلەر ءۇشىن ويلانباي قيا الاتىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ەكەندىگى, ولاردىڭ سىن ساعاتتاعى باتىل دا ۇتىمدى قيمىلدارى تىنىشتىقتى ساقتاپ قالاتىندىعى, ەل ءۇشىن, جەر ءۇشىن نامىستى قولدان بەرمەيتىندىگى قازىر ايتپاسا دا بارشاعا ايان. مۇنداي ساناتتاعى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى الماتى قالاسىنىڭ ءىىد-ىندە كوپتەپ قىزمەت ەتەدى. سولاردىڭ بىرقاتارى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا ارنايى ماراپاتقا يە بولدى.
سارسەنبى, 4 قاڭتار 2012 7:07
بەيبىت ادامداردىڭ ومىرىنە قاۋىپ تونگەندە ءوز ومىرلەرىن وزگەلەر ءۇشىن ويلانباي قيا الاتىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ەكەندىگى, ولاردىڭ سىن ساعاتتاعى باتىل دا ۇتىمدى قيمىلدارى تىنىشتىقتى ساقتاپ قالاتىندىعى, ەل ءۇشىن, جەر ءۇشىن نامىستى قولدان بەرمەيتىندىگى قازىر ايتپاسا دا بارشاعا ايان. مۇنداي ساناتتاعى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى الماتى قالاسىنىڭ ءىىد-ىندە كوپتەپ قىزمەت ەتەدى. سولاردىڭ بىرقاتارى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا ارنايى ماراپاتقا يە بولدى.
قىزمەتتەرىندە ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزگەن ءتارتىپ ساقشىلارىن الماتى قالالىق ءىىد باستىعى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى ەرلان تۇرعۇمباەۆ ماراپاتتادى. ول پوليتسەيلەرگە وردەندەر مەن مەدالدار تاپسىرىپ, ءتارتىپ ساقشىلارىن ارناۋلى ماراپات قاعازدارىمەن قۇتتىقتادى. ولاردىڭ ىشىندە ارنايى جەدەل ارەكەت ەتۋ جاساعىنىڭ ساربازدارى دا بولدى.
«ارنايى جاساقتىڭ ساقشىلارى تەپسە تەمىر ۇزەتىن, قيىن جاعدايدا شۇعىل ارەكەت ەتۋگە قابىلەتتى, تاجىريبەلى قىزمەتكەرلەر. وسى جىگىتتەردىڭ كاسىبيلىگى مەن قايسارلىعىنىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن قىلمىستار مەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتار اۋىزدىقتالىپ, حالىقتىڭ تىنىش ومىرىنە كەپىلدىك بەرىلىپ كەلەدى. بۇل جاساقتىڭ قىزمەتكەرلەرىنە سپورتپەن ۇزبەي اينالىسۋلارىنا بار جاعداي جاسالعان», – دەيدى ە.تۇرعۇمباەۆ.
الماتى قالالىق ءىىد مەن بارلىق اۋداندىق بولىمدەرى قالا تىنىشتىعىنا ءبىر كىسىدەي جۇمىلدىرىلعان. مۇندا كۇن-ءتۇن دەمەي, دەمالىسسىز بەس مىڭنان استام ساقشى ەڭبەك ەتۋدە. تەحنيكالىق جاراقتانۋ مۇمكىندىگى مول, كاسىبي ماماندار اراسىندا مەملەكەتتىك جوعارى ماراپاتتارعا 19 پوليتسيا قىزمەتكەرى ۇسىنىلىپ, ونىڭ 15-ءى «داڭق» جانە «ايبىن» وردەندەرىمەن ناگرادتالعان. بەيبىت كۇندەگى قىلمىسقا قارسى كۇرەستە 142 الماتىلىق ءتارتىپ ساقشىسى ءتۇرلى جاراقاتتار السا, 18 قىزمەتكەر قىزمەت بارىسىندا قازا تاپقان.
ۇستىمىزدەگى جىلى پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ بىرنەشە اسا اۋىر قىلمىس جاساعان قارۋلى قىلمىستىق توپتىڭ كوزىن جويعان «سۇڭقار» ارنايى بولىمشەسىنىڭ ساربازدارىن ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنىمەن ناگرادتاۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. «سۇڭقار» شابۋىلشىلارىن ماراپاتتاۋ راسىمىنە ءىىم ىشكى اسكەر قولباسشىسى گەنەرال-مايور رۋسلان جاقسىلىقوۆ كەلىپ, وزدەرىنىڭ قىزمەتتىك بورىشىن ابىرويمەن اتقارعان پوليتسەيلەرگە سالتاناتتى تۇردە مەملەكەتتىك ناگرادالار تابىس ەتتى جانە بولىمشەنىڭ بارلىق جەكە قۇرامىنا العىس ءبىلدىردى. سەگىز ساربازعا ءىى دارەجەلى «ايبىن» وردەنى تابىس ەتىلدى, ارنايى بولىمشەنىڭ تاعى ءتورت قىزمەتكەرى «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. ءالى كۇنگە دەيىن ەم قابىلداپ جاتقان «سۇڭقاردىڭ» ەكى قىزمەتكەرىنە ءىىم مەن الماتى قالاسىنىڭ ءىىد باسشىلىعى ولاردىڭ ناگرادالارىن اۋرۋحانادا تاپسىردى.
«سۇڭقار» جانە باسقا بولىمشەلەردىڭ قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى وتە جوعارى جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى, ال كەي جاعدايلاردا ولاردىڭ ءومىرى قاتەرگە تولادى. بىراق مۇنداي قاۋىپتى شاق ارنايى دايىندىقتى, سونىمەن بىرگە, سابىرلىلىقتى, توزىمدىلىك پەن جانقيارلىقتى دا تالاپ ەتەدى. بۇگىنگى تاڭدا ارنايى جەدەل شارالار كەزىندە جاراقات العان ەكى سارباز عانا اۋرۋحانادا جاتىر, ال قالعاندارى قازىر ساپتا. ولاردىڭ ەرلىگىن مەملەكەت باسشىسى, ءىىم باسشىلىعى مەن ازاماتتار جوعارى باعالادى. بۇل ورايدا ەرلان تۇرعۇمباەۆ پوليتسيانىڭ وسى بولىمشەسىندە ءوز ءىسىنىڭ ناعىز شەبەرلەرى, رۋحى كۇشتى, تاباندى جانە ادال ادامدار قىزمەت ەتەتىنىن اتاپ ايتتى. «بۇلار مىڭداعان ارنايى شارالاردى ءساتتى اياقتاعان, كوپتەگەن قاۋىپتى قىلمىسكەرلەردى قۇرىقتاعان ادامدار. بۇل بولىمشەنىڭ ءاربىر قىزمەتكەرى وتانىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتەدى. ولاردىڭ ءىسىنىڭ ناتيجەسى – ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى», – دەيدى باسشىلىق.
جالپى, تاريح قويناۋىنا ەنگەن 2011 جىلدا ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن وقيعالار جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى – الماتى قالاسىندا 35 جاستاعى ومىردەن تۇڭىلگەن كەلىنشەكتىڭ ءسابيىن 5-قاباتتان لاقتىرىپ جىبەرگەنى ەدى. ەستىگەن ەلدىڭ جاعاسىن ۇستاتقان بۇل وقيعانىڭ قايعىلى اياقتالماۋىنا دەر كەزىندە كومەككە كەلگەن ساقشىلاردىڭ ەرلىگى مەن كاسىبيلىگى عانا سەپ بولدى.
تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن وقيعانى باسىنان باياندايىق. اۋەزوۆ اۋدانىنداعى شاعىن اۋدانداردىڭ بىرىندە تۇراتىن ايەلدىڭ باۋىر ەتى بالاسى – نەبارى 3 جاستاعى ۇلىن ولتىرمەككە بەل بۋعانى تۋرالى دابىل تۇسىسىمەن, وقيعا ورنىنا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قالالىق ءىىد پپپ-نىڭ «بوران-086» مۇشەلەرى جەتەدى. بالاسىن ءولتىرۋدى, ارتىنان وزىنە دە قول سالۋدى ويلاعان كەلىنشەكتىڭ ەسسىز ارەكەتىن توقتاتۋ ءۇشىن ەكيپاج مۇشەسى, اعا لەيتەنانت سەرىك جاپاروۆ ءۇيدىڭ شاتىرىنا كوتەرىلەدى. ال بۇل كەزدە ونىڭ كومەكشىسى, پوليتسيا اعا سەرجانتى زايتجان ايۋپوۆ ولىمگە باس تىككەن ايەلدى سوزگە تارتىپ, كەلىسسوز جۇرگىزىپ تۇرعان. ءبىر كەزدە اشۋعا بۋلىققان كەلىنشەك قولىنداعى بالاسىن 5-قاباتتان لاقتىرىپ جىبەرىپ, ارتىنشا ءوزى دە سەكىرەدى. وسى ساتتە شاتىردان تومەن قۇلديلاعان بالانى اعا سەرجانت قاس قاعىم ءساتتى قالت جىبەرمەي اسا ەپتىلىكپەن قاعىپ الادى. نە بولىپ, نە قويعانىن تۇسىنبەگەن ءسابي تارس جۇمعان كوزىن اشقاندا وزىنە ك ۇلىمسىرەپ قاراپ تۇرعان جىلى ءجۇزدى بەيتانىس ادامدى كورەدى. دەگەنمەن, قاتتى شوشىنىپ قالعان سابيگە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى ونى 1-قالالىق بالالار اۋرۋحاناسىنا جەتكىزەدى. ال اۋىر جاراقات العان ايەل قالالىق 7-كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنا جونەلتىلەدى.
قىسىلتاياڭ ساتتە سابىرلىلىق ساقتاپ, قىراعىلىق تانىتقان اعا سەرجانت زايتجان ايۋپوۆتىڭ بۇل ەرلىگى ەلەۋسىز قالعان جوق. ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى. پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرىنە بۇل ماراپاتتى قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆ تابىس ەتتى.
«ەڭ باستىسى, ماراپاتتالۋدا ەمەس, ءبۇلدىرشىننىڭ اماندىعىندا عوي. ءسابيدىڭ جاعدايىن ءبىلىپ, اۋرۋحاناعا بارىپ تۇرامىن. مەن تەك وزىمە جۇكتەلگەن مىندەتىمدى ابىرويمەن اتقاردىم دەپ سەنىمدى تۇردە ايتا الامىن. وسىنداي دەڭگەيدەگى ماراپاتقا يە بولۋ ۇلكەن مارتەبە», – دەيدى اعا سەرجانت زايتجان ايۋپوۆ. مىنە, ءبىزدىڭ قالادا مۇنداي پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بارشىلىق.
گۇلنار جامانقۇلوۆا, الماتى قالاسى ءىىد قىزمەتكەرى.
الماتى.