قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى سي تسزينپين ءوزىنىڭ حاتىندا قىتاي مەن قازاقستاننىڭ جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن ورناتۋعا, ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىن بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ىسىندەگى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ تاريحي ءرولىن اتاپ وتكەن.
ء«سىزدى قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇلعا جانە بارشا قازاقستان حالقىنىڭ قولداۋىنا يە بولعان ۇلت كوشباسشىسى دەپ بىلەمىز. 30 جىل ىشىندە قازاقستان حالقى ءسىزدىڭ باسشىلىعىڭىزبەن كوپتەگەن قيىنشىلىقتى ەڭسەرىپ, تاۋەلسىز, دەموكراتيالىق, وركەندەگەن, باي ءارى قۋاتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىن قۇرا ءبىلدى. الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستاننىڭ ءسىز ايقىنداپ بەرگەن ساياسي باعىتتى ۇستانىپ, جاڭا تابىستارعا جەتەتىنىنە, سونداي-اق قارقىندى دامي تۇسەتىنىنە سەنىمدىمىن», – دەلىنگەن حاتتا.
اقش-تىڭ مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى جولداعان مالىمدەمەدە قۇراما شتاتتارى تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش پەن قازاقستان اراسىنداعى بەرىك ءارى جاقسى قارىم-قاتىناستاردى ورناتۋعا جانە دامىتۋعا سىڭىرگەن ەڭبەگىن جوعارى باعالايتىنى ايتىلعان.
«قازاقستان ءۇشىن وسىنداي تاريحي ساتتە ءبىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتى زاماناۋي, ەگەمەن ءارى وركەندەگەن قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى تۇلعا رەتىندە تانيتىنىمىزدى جەتكىزەمىز جانە ونىڭ وڭىرلىك ءارى جاھاندىق دەڭگەيدەگى جاۋاپتى باسشى رەتىندەگى كورسەتكەن جولىن ۇلگى تۇتامىز.
ءبىز ونىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ماسەلەسىنە قاتىستى زور ەڭبەگىن جانە جاھاندىق قارۋسىزدانۋ ۇدەرىسىندەگى كوشباسشىلىعىن, بيلىكتى بەيبىت جولمەن بەرۋ ىسىندە كورسەتكەن ادالدىق ۇلگىسىن, سونداي-اق قازاقستانداعى جانە جالپى وڭىردەگى بەيبىتشىلىك پەن وركەندەۋ ءىسىن قامتاماسىز ەتۋگە قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالايمىز», – دەلىنگەن ۇندەۋدە.
بەلگيا كورولى فيليپپ ءوزىنىڭ جەدەلحاتىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاريحي ەڭبەگىن اتاپ ءوتىپ, ەلباسىنىڭ اتىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ءوزىنىڭ جىلى لەبىزىن بىلدىرگەن.
«مەن مازمۇندى كەزدەسۋلەرىمىزدى ءاردايىم باعالايمىن. سول كەزدە ءسىزدىڭ قازاقستاندى جان-جاقتى دامىتۋعا شىنايى بەرىلگەندىگىڭىزدى ءوز كوزىممەن كوردىم. ءسىز پرەزيدەنت بولعان كەزدەگى ەلدەرىمىز اراسىندا ورناعان دوستىق قاتىناستار ودان ءارى نىعايا تۇسەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن», – دەلىنگەن مالىمدەمە ماتىنىندە.
سەربيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر ۆۋچيچ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى الداعى ۋاقىتتا دا ەلىمىزدىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسا بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
«سىزدەر جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تاڭ قالارلىق تابىسقا قول جەتكىزدىڭىزدەر. ءسىز ايقىن ماقسات-مىندەتتەر مەن قاجىماس ەرىك-جىگەرىڭىزدىڭ ارقاسىندا ۇلتتىق بىرلىكتى, رۋحاني قۇندىلىقتاردى نىعايتۋ, سونداي-اق ىشكى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ىسىندە زور جەتىستىككە جەتتىڭىز. وسىلايشا, ساياسي تۇراقتىلىقتى جانە ەلىڭىزدىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتتىڭىز», – دەلىنگەن ا.ءۆۋچيچتىڭ حاتىندا.
ۋكراينا پرەزيدەنتى پەتر پوروشەنكو ءوز ەلىنىڭ جانە جەكە ءوزىنىڭ اتىنان ۋكراينا مەن قازاقستان قاتىناستارىن دامىتۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
ء«سىزدىڭ كوپقىرلى قىزمەتىڭىزدىڭ تاۋەلسىزدىكتى قالىپتاستىرىپ, زامانىمىزدىڭ ءتۇرلى ساياسي جانە ەكونوميكالىق سىن-قاتەرلەرىنە توتەپ بەرۋى, سونداي-اق ءوڭىردىڭ وزىق دامىعان ەلدەرىنىڭ بىرىنە اينالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋى مەن نىعايۋى ءۇشىن ماڭىزى زور», – دەلىنگەن جەدەلحاتتا.
تاتارستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, تاتارستاننىڭ مەملەكەتتىك كەڭەسشىسى مينتيمەر شايميەۆ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بەرىك دوستىعىن ماقتان تۇتاتىنىن اتاپ وتكەن جانە وكىلەتتىگىن توقتاتۋ جونىندە قابىلدانعان شەشىمدى قىسقا مەرزىم ىشىندە بۇكىل الەم مويىنداعان مەملەكەتتى – قازاقستاندى قۇرعان ادامنىڭ ماڭىزدى قادامى رەتىندە باعالاعان.
نۇرسۇلتان نازارباەۆقا وزدەرىنىڭ جىلى لەبىزدەرىن, سونداي-اق, ۇلى ليۋكسەمبۋرگ گەرتسوگتىگىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كساۆە بەتتەل جانە سينگاپۋر رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى لي سيان لۋن جولدادى.
سونىمەن قاتار, ريزاشىلىق پەن جىلى لەبىزىن جەتكىزگەن جەدەلحاتتاردى بۇرىنعى مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارى دا جولدادى. سولاردىڭ قاتارىندا پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى الەكساندر كۆاسنەۆسكي, حورۆاتيا رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ستەپان مەسيچ, اۆستريا رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى حاينتس فيشەر, گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى كانتسلەرى گەرحارد شريودەر, فرانتسيا رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى فرانسۋا فيون بار.
حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ جانە كومپانيالاردىڭ باسشىلارى مەن توراعالارىنان كوپتەگەن حاتتار كەلىپ ءتۇستى. بۇل حاتتاردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ كوپ جاقتى ىنتىماقتاستىقتى جانە جاھاندىق ورنىقتى دامۋدى, سونداي-اق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالعان باستامالاردى بەلسەندى تۇردە ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى دايەكتى ساياساتى ەرەكشە اتاپ وتىلگەن.
حات اۆتورلارىنىڭ قاتارىندا ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسى جان-كلود يۋنكەر, بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى ۆلاديمير نوروۆ, ەۋرازيا ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسى تيگران ساركيسيان, ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارت ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ۆالەري سەمەريكوۆ, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بۇۇ ۆەنا بولىمشەسىنىڭ باس ديرەكتورى, بۇۇ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى يۋري فەدوتوۆ, حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق حارتيانىڭ باس حاتشىسى ۋربان رۋسناك, يادرولىق سىناقتارعا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمى دايىندىق كوميسسياسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسين زەربو, كانادالىق «كامەكو» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى ءارى باس ديرەكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى تيم س.گيتتسەل, «زەملياچەستۆو نەمتسەۆ ۆ روسسي» اتتى جاستار ۇيىمىنىڭ توراعاسى ۆالتەر گاۋكس, سونداي-اق دومينيكان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بار.
سونىڭ ىشىندە, ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسى جان-كلود يۋنكەر نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اتىنا جولداعان حاتىندا قازاقستاننىڭ بۇگىندە ەۋروپا وداعىنىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق جانە ساياسي سەرىكتەسى ەكەنى جانە ونىڭ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولعانى ايتىلعان.
ء«بىز ءبىر-ءبىرىمىزدى كوپ جىلدان بەرى بىلەمىز. مەن ءسىزدىڭ ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى سىندارلى ءارى تىعىز قارىم-قاتىناستارعا ادالدىعىڭىزدى, سونداي-اق وڭىردە جانە ودان تىس جەرلەردەگى ءسىزدىڭ ءرولىڭىزدى جوعارى باعالايمىن», – دەلىنگەن جەدەلحاتتا.
بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش ءوزىنىڭ حاتىندا: «قازاقستان ءسىز پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كەلگەن كەزدەن بەرى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋعا, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋعا, تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىلدارعا قاتىستى بۇۇ-نىڭ قۇندىلىقتارىن قورعاۋ جانە ىلگەرىلەتۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقارا باستادى. ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ جاقتاۋشىسى رەتىندە قازاقستاننىڭ ءرولىن جوعارى باعالايمىن», – دەپ اتاپ وتكەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى بارلىق حاتتارمەن تانىسىپ, حات يەلەرىنىڭ جىلى لەبىزدەرى مەن قۇتتىقتاۋلارى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
