دۇبىرگە تولى دۇنيە
جۇما, 17 تامىز 2012 7:03
اسكەرى قولداعان پرەزيدەنت قاۋقارلى
وتكەن جەكسەنبى كۇنى ەگيپەتتە بەتبۇرىستى كەزەڭ باستالدى. جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت موحاممەد مۋرسي ەلدە ايتارلىقتاي بەدەلى بار اسكەري كەڭەستىڭ توراعاسى, قورعانىس ءمينيسترى فەلدمارشال حۋسەين تانتاۋي مەن اسكەر باس شتابىنىڭ باستىعى سامي اناندى قىزمەتىنەن بوساتىپ, ولاردىڭ ورنىنا باسقا ادامداردى تاعايىندادى.
جۇما, 17 تامىز 2012 7:03
اسكەرى قولداعان پرەزيدەنت قاۋقارلى
وتكەن جەكسەنبى كۇنى ەگيپەتتە بەتبۇرىستى كەزەڭ باستالدى. جاڭا سايلانعان پرەزيدەنت موحاممەد مۋرسي ەلدە ايتارلىقتاي بەدەلى بار اسكەري كەڭەستىڭ توراعاسى, قورعانىس ءمينيسترى فەلدمارشال حۋسەين تانتاۋي مەن اسكەر باس شتابىنىڭ باستىعى سامي اناندى قىزمەتىنەن بوساتىپ, ولاردىڭ ورنىنا باسقا ادامداردى تاعايىندادى.
وندا تۇرعان نە بار, قاي جەردە دە قارۋلى كۇشتەر ەل باسشىسىنا باعىنباي ما ەكەن, دەۋگە بولار. ال بۇل ەلدە اسكەردىڭ, ونىڭ جوعارى ورگانى – اسكەري كەڭەستىڭ ورنى بولەكتەۋ. ولار قاشان دا بيلىك ءۇشىن كۇرەستە شەشۋشى ءرول اتقارعان, بيلىك باسىنداعىلار ولارعا ارقا سۇيەگەن. وسى ەلدەگى كەشەگى پرەزيدەنت ءمۇباراكتى تاقتان تايدىرعان الاساپىران كەزدە دە اسكەريلەر بيلىكتى ءوز قولىنا الىپ, جاڭا پرەزيدەنت سايلانعانشا باسقارۋ تىزگىنىن ۇستادى. ءتىپتى پرەزيدەنت سايلانعاننان كەيىن دە كوپ ادامنىڭ كوڭىلىندە ولار ازاماتتىق وكىمەتكە بيلىكتى بەرە قويار ما ەكەن دەگەن كۇدىك ءجۇردى.
سودان دا ءبىراز جۇرت موحاممەد ءمۋرسيدىڭ بيلىگىنە كۇمانمەن قاراعان. سول كۇمان ەندى ءبىرجولا سەيىلدى دەسە بولادى. پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن اسكەري كەڭەستىڭ باسشىسى اۋىستىرىلعاننان كەيىن قارۋلى كۇشكە باقىلاۋ تولىق ەل باسشىسىنىڭ قۇزىرىنا كوشتى دەگەن ءسوز.
بۇعان دەيىن اسكەريلەردىڭ بەدەلى جوعارى بولۋىندا زاڭدىلىق بار ەدى. پرەزيدەنت حوسني ءمۇباراك اسكەرگە, ونىڭ باسشىسى تانتاۋيگە ارقا سۇيەگەنى ءوز الدىنا, بۇل ەلگە ۇلكەن قولداۋ كورسەتكەن اقش ءوز ىقپالىن اسكەريلەر ارقىلى جۇزەگە اسىردى. گەنەرال سامي انان ەگيپەت اسكەرى مەن پەنتاگون اراسىنداعى بايلانىسشى ءرولىن اتقارعان.
بۇل بۇرىنعىسى بولسا, ءمۇباراك تاقتان قۇلاعاننان كەيىن ءبۇگىنگە دەيىن ەل بيلىگى اسكەري كەڭەستە, ونىڭ باسشىسى تانتاۋيدىڭ قولىندا ەدى. حالىق بۇرىنعى پرەزيدەنتكە قارسىلىعىن قاتتى كورسەتكەنمەن, تانتاۋيگە شاماسى كەلمەگەن. تالاي رەت اسكەريلەرگە قارسى ۇران كوتەرىپ كوشەگە, اتاقتى تاحرير الاڭىنا شىققانمەن, ودان ارىگە بارا المادى.
مۇنىڭ ءبارىن پرەزيدەنت مۋرسيدىڭ جان-جاقتى ەسكەرگەنى انىق. ءتىپتى جەكسەنبىدەگى وزگەرىسكە دەيىن ولاردىڭ اراسىندا تالاي كەزدەسۋ دە, كەلىسىم دە بولعان شىعار. جالپى حالىقتىڭ, ساياسي پارتيالاردىڭ, اسىرەسە ءمۋرسيدىڭ جاقتاستارىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماي, تانتاۋي مەن اناننىڭ پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى دەگەن قىزمەتكە تاعايىندالۋى دا جايدان-جاي ەمەس.
ساراپشىلار جاڭا قورعانىس مەكەمەسىنىڭ باسشىلارىن تاعايىنداعاندا دا بۇرىنعى اسكەر باسشىلارىمەن كەلىسىلگەن دەگەندى ايتادى. ونىڭ دا قيسىنى بار. قورعانىس مينيسترلىگىنە گەنەرال ابدەل فاتاح ءال-سيسسي تاعايىندالعان. بۇرىن اسكەري بارلاۋ قىزمەتىندە بولعان ادام. باس شتابقا گەنەرال سيدكي سوبحي بارىپتى.
اتاپ ايتاتىن ءبىر جاي – پرەزيدەنتتىڭ شەشىمىمەن اسكەريلەر زاڭ شىعارۋ قۇقىعىنان ايرىلدى. ولارعا ونداي قۇقىق اسكەري كەڭەستىڭ باستاماسىمەن پرەزيدەنت سايلانار الدىندا كونستيتۋتسيالىق دەكلاراتسيا ارقىلى بەرىلگەن ەدى. سوعان ساي پرەزيدەنت اسكەريلەرگە باقىلاۋ قۇقىعىنان دا ايرىلعان. اسكەري كەڭەستىڭ قۇزىرى پرەزيدەنت وكىلدىگىنەن الدەقايدا جوعارى ەدى. ەندى ءبارى كەرىسىنشە بولدى.
وسىلايشا ماۋسىم ايىنىڭ سوڭعى كۇنى قىزمەتىنە كىرىسكەن موحاممەد مۋرسي بيلىك تىزگىنىن تولىق ءوز قولىنا الدى. ۇكىمەت تە تولىق جاساقتالدى. ونىڭ باسشىسى بولىپ بۇرىنعى يرريگاتسيا ءمينيسترى حەشام كانديلدىڭ تاعايىندالۋى دا جاڭا پرەزيدەنتتىڭ تىرەگىن كۇشەيتتى دەپ تۇجىرىمداۋعا بولعانداي.
اسىرەسە اسكەريلەردىڭ بيلىكتەگى وكىلەتتىگىن شەكتەگەن پرەزيدەنت ءمۋرسيدىڭ شەشىمدەرىن قالىڭ بۇقارا حوش كورىپ, كوشەگە شىققانى دا كوپ جايدى اڭعارتادى. ءتىپتى مۇنى قازىرگى بيلىككە وپپوزيتسيا دا ماقۇلداپتى. اراب دۇنيەسىندەگى جەتەكشى ەلدەگى ساياسي جاعداي وڭعا بۇرىلعانداي.
داۋدىڭ باسى – Pussy Riot پانك توبى
«اتىڭ شىقپاسا, جەر ورتە» دەگەن بار. قازىر Pussy Riot پانك توبىن الەم بىلەدى. بۇرىن بىرەۋ ءبىلىپ, بىرەۋ بىلمەيتىن انشىلەر توبى ماسكەۋدەگى ورىس شىركەۋىندە جوسىقسىز ونەر كورسەتىپ, ءبىر كۇننىڭ ىشىندە الەمدىك اتاقتىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى دا كەتتى.
بۇل ءوزى ۇلكەن ساياسي وقيعادان دا زور بولىپ تۇر. ايتالىق, ءبىر ەلدە ساياسي توڭكەرىس بولىپ, بيلىك اۋىسسا, ونى ءبىر-ەكى كۇن, ارى كەتسە ءبىر اپتا ايتادى دا قويادى. ال Pussy Riot پانك-توبىنىڭ ءسوز بولعانىنا – بەس اي. ۋاقىت وتكەن سايىن وعان بايلانىستى اڭگىمە ءورشي تۇسۋدە, ولاردى قورعاۋشىلار سانى دا ارتا ءتۇسىپ كەلەدى. وسىدان ءۇش-ءتورت كۇن بۇرىن رەسمي مالىمدەمە جاساپ, يسلانديا استاناسى – رەيكياۆيكتىڭ مەرى يون گنافف ءوزىنىڭ پانن-توبىن جاقتاۋشىلار قاتارىنا قوسىلاتىنىن جاريالادى. بۇل – ءبىر عانا مىسال.
سوندا Pussy Riot دەگەن نە, ولار نە جاساپ قويدى؟ جوعارىدا ايتقانداي, بىرەۋ ءبىلىپ, بىرەۋ بىلمەيتىن انشىلەر توبى. وسىدان بەس اي بۇرىن رەسەي پراۆوسلاۆيە شىركەۋىنىڭ باس حرامى – قۇتقارۋشى حريست حرامىندا الەم-جالەم, وعاش كيىم كيىپ العان ءۇش ءانشى شىركەۋدە ساياسي ماعىنادا عيبادات-ولەڭ ايتقان. وندا قازىرگى بيلىكتى سىناعان سوزدەر بولدى. شىركەۋ ادامدارى انشىلەردىڭ سايقىمازاق قىلىقتارىن بۇزاقىلىققا بالاپ, پوليتسياعا حابارلاعان. پوليتسيا ولاردىڭ بۇل بۇزاقىلىعىن, ءدىن ورنىن عانا ەمەس, جالپى پراۆوسلاۆيە ءشىركەۋىن قورلاعاندىق دەپ تاۋىپ, قاماۋعا العان. ولار سودان بەرى قاماۋدا وتىر.
ال, رەسەيدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورىندارى ولاردى قالاي جازالاۋىن بىلمەي الەك. ەڭ الدىمەن كرەملدەگىلەر مۇنى باسقالارعا ساباق بولعانداي ەتىپ سوتتاۋدى ۇيعارعان. باسقالارعا ساباق بولسىن دەگەندە, قاتتى جازالاسا, بۇكىل «وركەنيەتتى» باتىس قازىردىڭ وزىندە سول «ونەر ادامدارىنىڭ» قاماۋدا جاتقانىن ارتىق كورىپ وتىر, ورە تۇرەگەلەتىنى انىق. ءبىر كۇندە الەمگە تانىمال بولعان انشىلەردىڭ, جۇرت ءبىلىپ ءجۇرۋى ءۇشىن, اتتارىن اتاعان ءجون شىعار: نادەجدا تولوكوننيكوۆا, ماريا الەحينا جانە ەكاتەرينا سامۋتسەۆيچ. ولار وزدەرىنىڭ قىلىقتارىنىڭ ورىنسىزدىعىن اق جۇرەكتەرىمەن مويىنداعىسى دا كەلمەيدى. اسىرەسە, الەمدىك اتاقتى روك-مۋزىكانتتاردىڭ حاتتارىنان كەيىن ولار قاماۋدا وتىرعانى ايتارلىقتاي ۇپاي جينايتىندارىنا كوزدەرى جەتىپ, كەشىرىم سۇراۋدان تارتىنىپ وتىر. كەشىرىم سۇراماعانداردى كەشىرە سالۋ رەسەي قۇقىق قورعاۋشىلارىنا دا قيىن.
شىندىعىنا كەلگەندە, باس اۋىرتۋعا تۇرمايتىن وسى ءبىر داۋ رەسەي مەن باتىستىڭ ءبىرىن-ءبىرى ايىپتايتىن ۇلكەن جەلەۋگە اينالدى. ادام قۇقىعىن, ءسوز بوستاندىعىن اياق استى ەتتىڭدەر دەيدى باتىس. ءدىندى قورلاعانداردى قولدايسىڭدار, بۇل دا ادام قۇقىعىنا ءتيىسكەندىك, حريستياندىق مادەنيەتتى قورلاعاندىق دەپ اقتالادى رەسەي. بۇلاردىڭ داۋى ءالى دە بىرازعا سوزىلاتىن ءتۇرى بار.
ماماديار جاقىپ,
«ەگەمەن قازاقستان».
