مەملەكەتتىك دەڭگەيدە كوتەرىلدى
ەلىمىزدە 125 ۆولونتەرلىك ۇيىم بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. ولار مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىن جۇرگىزۋدە, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. اسىرەسە مادەني-سپورتتىق ءىس-شارالاردا, قايىرىمدىلىق مارافوندارى, اۋىر دەرتكە شالدىققان بالالاردى قولداۋدا, بالالار ۇيلەرى مەن قاتەرلى ىسىك بولىمشەلەرىندە ازىرگە وسى ۆولونتەرلەردىڭ ەڭبەكتەرى ولشەۋسىز بولىپ تۇر. ەڭ باستىسى, ولاردىڭ باستى ۇستانىمى نەمەسە قىزمەتتەرىنىڭ بۇلجىماس قاعيداسى – قوعامعا پايدا تيگىزۋ.
مىسالى, ەلىمىزدە قىسقى ۋنيۆەرسيادا مەن «ەكسپو-2017» كورمەسىنىڭ وتكىزىلۋىنە شامامەن 6 مىڭنان اسا ەرىكتى ستۋدەنت اتسالىستى. سونداي-اق ەرىكتىلەردىڭ دەنى جەتىم بالالارعا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا, سوزىلمالى جانە ىسىك اۋرۋلارىنا شالدىققان جاندارعا قولۇشىن سوزىپ, قايتارىمسىز كومەك كورسەتۋدە. ەلىمىزدە 2016 جىلى «ۆولونتەرلىك قىزمەت تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. بۇل قۇجات ەرىكتىلەردىڭ قىزمەتىن رەتتەپ, تىنىسىن اشا تۇسكەنىمەن, وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن بەلسەندىلەر زاڭدا قارالماعان ماسەلەلەردىڭ بار ەكەندىگىن العا تارتادى. ونىڭ ىشىندە ارنايى ازىرلەنگەن 2018-2020 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, ۆولونتەرلىك ۇيىمداردىڭ بەلسەندىلەرى «ەرىكتىلەردى موتيۆاتسيالىق قولداۋ» بابىن تالاپ ەتۋدە.
جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى «ستۋدەنتتەر قاۋىمى ەرىكتىلىك پەن قايىرىمدىلىقتىڭ قۋاتتى رەسۋرسى بولىپ سانالادى. بۇل جاس ادامداردىڭ ەڭبەك نارىعىندا جەدەل بەيىمدەلۋىنە جانە ولاردىڭ ءارى قاراي ءوز جولىن تابۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. مىسالى, حالىقارالىق باعالاۋ بويىنشا الەمنىڭ ەڭ ءىرى 300 كومپانياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇشتەن ءبىرى اپتا سايىن جۇمىس ۋاقىتىنىڭ 1 ساعاتىنا جۋىعىن ۆولونتەرلىك قىزمەتكە جۇمسايدى. ۇكىمەتكە ۆولونتەرلىك قىزمەتپەن بەلسەندى اينالىساتىن جوو ستۋدەنتتەرىنىڭ ستيپەندياسىن 30%-عا دەيىن كوتەرۋدى تاپسىرامىن. بۇل ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرىمىز ءۇشىن ەلەۋلى قولداۋ بولادى», دەدى.
مەملەكەت باسشىسى سونىمەن قاتار «جاس سارباز» باستاماسىنىڭ ۇلگىسىمەن ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلەردى, اسىرەسە الەۋمەتتىك جوبالار سالاسىنداعى ەرىكتىلەردى بىرىكتىرۋ قاجەتتىگىن مالىمدەدى. البەتتە, اتالعان ۇسىنىستار ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلىك قوزعالىسقا سەرپىن بەرەتىندىگىنە كۇمان تۋدىرمايدى.
ونىڭ ۇستىنە حالىقارالىق دەڭگەيدە ۆولونتەرلىككە بالاناتىن قىزمەتتەردىڭ قانىڭىزدا بار ۇلكەنگە – قۇرمەت, كىشىگە – ىزەت, مۇقتاج جاندارعا قولداۋ كورسەتۋ قاسيەتى قازاقستاندىقتارعا جات ەمەستىگىن ايتۋعا بولادى. ءبىر عانا «اسار» سالتى قازاقستاندىقتاردىڭ قايتارىمسىز ەڭبەككە دەگەن كوزقاراسىن ايعاقتايدى.
الەمدىك تاجىريبە ارقيلى
قازىر شەتەلدىك تاجىريبەلەرگە كوز جۇگىرتسەك, دامىعان مەملەكەتتەردە بۇل ىسپەن نەگىزىنەن جاستار ەمەس, تۇراقتى جۇمىسى بار, اقىلى تولىسقان ازاماتتار اينالىسادى. ماسەلەن, اقش-تا ەرىكتىلەردىڭ سانى 70 ميلليوننان اسىپ جىعىلادى ەكەن. ولاردىڭ ناقتى ەڭبەگىن ەسەپكە العاندا, شامامەن 7,9 ملرد ساعات قۇرالادى. ال اتقارعان جۇمىستارىنىڭ كولەمى 184 ملرد دوللارعا پارا-پار ەكەن. ەڭ قىزىعى, اقش-تاعى ەرىكتىلەردىڭ دەنى – زەينەتكەرلەر.
ەۋروپا مەن ازيانىڭ دامىعان مەملەكەتتەرىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمى نەمەسە ۇلتتىق تابىسىنىڭ كولەمىنە شاققاندا ەرىكتىلەردىڭ ۇلەسى باسىم بولىپ وتىر.
ەرىكتىلىك قىزمەتتى ەڭبەك ءوتىلى رەتىندە ساناۋ, وقۋعا تۇسەردەگى جەڭىلدىكتەر قاتارىنا قوسۋ, ءىشىنارا اقى تولەۋ ءتارىزدى ەرىكتىلەردى ىنتالاندىراتىن تابىستى جوبالار جەتىپ-ارتىلادى.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنان كەيىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۆولونتەر-ستۋدەنتتەرگە اقى تولەۋدىڭ جوباسىن جاريالادى. ول بويىنشا «الەۋمەتتىك ستۋدەنتتىك كرەديت» جوباسى ىسكە اسىرىلماق. بۇل باستاما قازىر مۇددەلى تاراپتاردىڭ قاتىسۋىمەن تالقىلانۋدا. دالىرەك ايتقاندا, ستۋدەنتتەرگە كەلىسىلگەن پاندەر بويىنشا ەكى ءتۇرلى ۆاۋچەر ۇسىنىلادى: 2 جانە 5 كرەديتتىك ۆاۋچەر. بۇل – 20 نەمەسە 50 ساعاتتىق ۆولونتەرلىك قىزمەت جانە وعان ساعاتىنا 1 000 تەڭگەدەن تولەنەدى. ءۇش جىلدا جوباعا قاتىساتىن ستۋدەنتتەر سانىن 20 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. مينيسترلىكتىڭ حابارلاۋىنشا, الەۋمەتتىك ستۋدەنتتىك ۆاۋچەر تومەندەگى باعىتتار بويىنشا الەۋمەتتىك پايدالى قىزمەتپەن اينالىساتىن ستۋدەنتتەرگە بەرىلەدى: 1) ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ; 2) قازاق ءتىلى, اعىلشىن ءتىلى, كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىقتان قوسىمشا ساباق بەرۋ; 3) دەۆيانتتىق مىنەز-قۇلقى بار كامەلەتكە تولماعان بالالارمەن جۇمىس ىستەۋ; 4) اۋلا جانە سپورت كلۋبتارىن ۇيىمداستىرۋ; 5) ەگدە جاستاعى ادامدارمەن الەۋمەتتىك جۇمىس.
سايىپ كەلگەندە, بۇل سالاعا مەملەكەتتىڭ ارالاسۋى – زاڭدىلىق, ال جاستاردىڭ ۇلەس قوسۋى قاجەتتىلىك بولىپ قالا بەرمەك.
سەرىك ابدىبەك,
«Egemen Qazaqstan»
