قازاق ءتىل ءبىلىمىنىڭ كورنەكتى مامانى, بەلگىلى تۇركىتانۋشى, شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ءى دارەجەلى سىيلىقتىڭ يەگەرى (1971), قازاق سسر-ءىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن عىلىم قايراتكەرى (1982), قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى (1983), تۇركيانىڭ «Türk Dil Kurumu» لينگۆيستيكالىق قوعامىنىڭ قۇرمەتتى (اكادەميك) مۇشەسى (1989), باشقۇرتستان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ قۇرمەتتى اكادەميگى (1991), قر پرەزيدەنتى جانىنداعى ىشكى ساياسات كوميتەتىنىڭ مۇشەسى (1995), حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ قۇرمەتتى پرەزيدەنتى (2004), قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قايدار ءابدۋالي تۋعانباي ۇلى ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىنىڭ كەيىنگى جارتى عاسىرىنان استام ۋاقىتىن ءتىل ءبىلىمى سالاسىندا ۇزبەي قىزمەت ەتتى.
ءابدۋالي تۋعانباي ۇلى قايدار 1924 جىلى 13 جەلتوقساندا الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى تالدىبۇلاق اۋىلىندا قىزمەتكەر وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1942 جىلدىڭ مامىرىندا قازاق ورتا مەكتەبىنىڭ 9 سىنىبىن جانە ون ايلىق پەداگوگيكا كۋرسىن اياقتاسىمەن, ءوز ەركىمەن سۇرانىپ مايدانعا اتتاندى. مايدانداعى جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن ءا.قايدار ءىىى دارەجەلى «داڭق» (1944), ءى دارەجەلى جانە ءىى دارەجەلى «وتان سوعىسى» (1944), ەكى مارتە «قىزىل جۇلدىز» (1945) وردەندەرىمەن جانە «1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىندا گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن», «موسكۆانى قورعاعانى ءۇشىن» ت.ب. مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.
سوعىستان كەيىن قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن ۇزدىك بىتىرگەن ءا.قايدار, 1951 جىلى قازاق سسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا قابىلدانىپ, ونى 1954 جىلى «ۇيعىر ءتىلى» ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن. مىنە, وسىلاي باستالعان اسپيرانتتان اكادەميككە دەيىنگى, كىشى عىلىمي قىزمەتكەردەن (1954) اكادەميالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورلىعىنا (1978) دەيىنگى عالىمنىڭ عىلىمداعى عۇمىرى قر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ (قازىرگى قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قۇزىرىنداعى) احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ) قارا شاڭىراعى استىندا ءوتتى.
عالىمنىڭ جالپى تۇركىتانۋ عىلىمىنا, سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە قازاق ءتىل ءبىلىمى مەن ۇيعىرتانۋ سالاسىنا قوسقان ناقتىلى ۇلەسى مەن سىڭىرگەن ەڭبەگىن ونىڭ جاريالاعان 500-گە جۋىق ءىرىلى-كىشىلى (جالپى كولەمى 1000 ب.ت. استام) زەرتتەۋلەردەن, ولاردا كوتەرىلگەن سان الۋان (50-دەن استام) لينگۆيستيكالىق پروبلەمالاردىڭ تەوريالىق وزەكتىلىگى مەن پراكتيكالىق قاجەتتىلىگىنەن دە, تاقىرىبىنان دا ايقىن كورۋگە بولادى.
سولاردىڭ ىشىندە جەكە كىتاپ تۇرىندە مونوگرافيا, جيناق, سوزدىك, مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان وقۋلىقتار مەن كىتاپشالاردىڭ جالپى سانى 60-تان اسادى.
