ارنايى بالىق كونسەرۆىلەۋ زاۋىتتارى, بالىق وڭدەۋ كاسىپورىندارى جۇمىس ىستەپ, سول كەزدىڭ ولشەمىمەن زاماناۋي اۋ-قۇرالدارى, قايىق-سايماندارى تۇگەل قازاق بالىقشىلارى سۋ جانۋارىن اۋلاۋدىڭ, كادەگە جاراتۋدىڭ ءادىس-ءتاسىلىن تولىق مەڭگەردى. بۇل وتكەننىڭ اڭگىمەسى. بۇگىندە ماڭعىستاۋدا بالىق شارۋاشىلىعى قالاي قولعا الىنۋدا؟
بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ياعني ءىزى بار بايىرعى شارۋانى قايتا جانداندىرۋ تالاي جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا اتالعان سالاعا جان ءبىتىپ, قان جۇگىرگەن سىڭاي بايقالادى. وڭىردە وندىرىستىك بالىق اۋلاۋ ايماعى كاسپي تەڭىزىنىڭ تۇرىكمەن شەكاراسىنداعى سۇيە جەرىنەن پرورۆا جەرىنە دەيىنگى ۇزىندىعى 1350 شاقىرىمدى قۇرايدى. تەڭىز جاعالاۋى بويىنشا 6 بالىق شارۋاشىلىق اۋدانى 35 ۋچاسكەگە بولىنگەن. ونىڭ ىشىندە 27 ۋچاسكە 20 تابيعات پايدالانۋشىعا بەكىتىلگەن بولسا, 8 ۋچاسكە رەزەرۆتە تۇر. بالىق اۋلاۋدى دامىتۋ ماقساتىندا 2018 جىلى وبلىسقا 1859,1 توننا بالىق اۋلاۋعا كۆوتا ءبولىندى. بالىقشىلار بۇگىنگە دەيىن 1741,3 توننا بالىق اۋلاۋعا رۇقسات العان بولسا, قازىرگى تاڭدا ناقتى اۋلانعانى 1667,7 توننانى قۇراپ وتىر.
سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىمەن ماڭعىستاۋ وبلىسى سەكتورىندا بەكىرە وسىرەتىن شارباقتى بالىق شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋگە 2 ۋچاسكەگە كونكۋرس وتكىزىلىپ, بەكىتىلدى. بۇدان ءۇش جىل بۇرىن بەكىتىلگەن نىساننىڭ ءبىرى – كەندىرلى شىعاناعىندا ورنالاسقان «Caspian Riviera» جشس. اۋدانى 3500 گەكتار, ۇزىندىعى 5,3 شاقىرىم, ەنى 6,6 شاقىرىم اۋماقتا شارباقتى بالىق شارۋاشىلىعىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر.
ەكىنشىسى – اقشۇقىر اۋىلىنا جاقىن تەڭىزدە 20 شاقىرىم قاشىقتىقتا, اۋدانى 324 گەكتار, ۇزىندىعى 1,8 شاقىرىم, ەنى 1,8 شاقىرىم جەر تەلىمى «Caspian Sea Farm» جشس-ىنە بەكىتىلگەن. وسىندا جوسپارلانعان جىلدىق بالىق ونىمدىلىگى جىلىنا گەكتارىنا 6 توننانى قۇرايدى. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا تاۋارلى بەكىرە بالىقتارىن شىعاراتىن «Kazakh osseter» عىلىمي وندىرىستىك كاسىپورنى» جشس قىزمەت ەتەدى.
سەرىكتەستىكتە 2018 جىلى 7 توننا بەكىرە تۇقىمداس ورىس, ءسىبىر لەنوگى, شوقىر قورتپا, گيبريد تۇقىمدى بالىقتار ءوسىرىلدى. جەكە كاسىپكەردىڭ قاراكول كولىنەن قۋاتى جىلىنا 30 توننا توعاندىق سازان بالىعى شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جوباسى ينۆەست جوبا رەتىندە قارالىپ, جەر تەلىمىن بەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جالپى, سوڭعى جىلدارى وڭىردە بالىق شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن بريگادالار سانى 127-دەن 148-گە ارتتى. 2017 جىلى وبلىستا 1139 توننا بالىق اۋلانسا, وتكەن جىلى وبلىسقا 1 859 توننا بالىق اۋلاۋعا كۆوتا ءبولىنىپ, 1 668 توننا بالىق اۋلانعان. ماڭعىستاۋدا بالىق شارۋاشىلىعىن جانداندىرۋ باعىتىندا تۇپقاراعان جانە قاراقيا اۋداندارىنىڭ باسشىلىعىنا بالىق قابىلداۋ پۋنكتتەرىن, وڭدەۋ, كونسەرۆى تسەحتارىن قۇرۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى جۇكتەلگەن.
بالىق اۋلاۋدى, سونىمەن قاتار بالىق كاسىپشىلىگىن دامىتۋدا جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس جۇمىستار از ەمەس. بيىلدان باستاپ وزدىگىنەن جۇزەتىن جانە وزدىگىنەن جۇزبەيتىن, سونداي-اق ءسۋۇستى جانە سۋاستى شاعىن وتاندىق كەمەلەردىڭ, وزگە دە قۇرالداردىڭ, مۇز ۇستىمەن جىلجيتىن قۇرالداردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماقتىق سۋلارىنا (تەڭىزىنە) جانە ىشكى سۋلارىنا شىعۋىنا رۇقساتتامالار بەرۋ قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى. بۇل جاڭالىق كاسپي تەڭىزىندەگى بالىق ءوندىرىسىن جولعا قويۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
