«استانا-تەپلوترانزيت» كومپانياسىنىڭ قۇدىقتارى قاۋىپسىز: ولاردا مەتالل تورلار ورناتىلعان. اتالمىش تورلار ەكى ەرەسەك ەر ادامدى كوتەرۋگە قاۋقارلى. «جىلۋ جۇيەسىنىڭ قۇدىقتارى «قۇرعاق» (باسقارۋ قۇدىقتارى) جانە «دىمقىل» (قۇرعاتۋ قۇدىقتارى) بولىپ ەكىگە بولىنەدى.
«باسقارۋعا ارنالعان قۇدىقتاردىڭ تەرەڭدىگى 40 سانتيمەتر. ول ەشقانداي قاۋىپ توندىرمەيدى. قۇرعاتۋ قۇدىقتارى تاس جولدى جابۋعا ارنالعان. ەگەر جوندەۋ جۇمىسىن جۇرگىزۋ كەرەك بولسا, ءبىز سول جول ۋچاسكەسىن جابامىز. بۇدان كەيىن قۇبىرداعى سۋ قۇدىققا قۇيىلادى, ول جەردەن سۋ سورعىلار نەمەسە ۆاكۋمدى كولىكپەن سورىلىپ الىنادى. ونداي قۇدىقتاردىڭ تەرەڭدىگى جىلۋ تراسساسىنىڭ تەرەڭدىگىنە بايلانىستى ءارتۇرلى بولادى. تەرەڭدىگى 1,5 نەمەسە 2-3 مەترلى قۇدىقتار بار.سولاردىڭ بەتىنە ءبىز تەمىر تور قويامىز», – دەيدى «استانا-تەپلوترانزيت» اق №1 پايدالانۋ اۋدانى ۋچاسكەسىنىڭ باستىعى عادىلجان بايمۇراتوۆ.
تورلار «استانا-تەپلوترانزيت» ءوزى ءۇشىن ازىرلەگەن بىركەلكى ستاندارتپەن جاسالادى. 12 ميلليمەترلى دوڭگەلەك تەمىر, ال ۇياشىقتارى 10-عا 10 سانتيمەتر تەسىك 15 –تە 15 سم. «بۇل – ۇقىپتىلىقتى تالاپ ەتەتىن جۇمىس. ولشەۋ كەرەك, كەلتىرىپ كەسۋ كەرەك, سودان كەيىن ول قۇدىق قابىرعاسىنا ورناتىلادى.
ء«بىزدىڭ قالادا 13594 قۇدىق بار, ونىڭ 5591-ءى – قۇرعاتۋ قۇدىقتار. سولاردىڭ بارلىعىنا تور ورناتىلعان. تور قويۋدى ءبىز 2012 جىلى باستادىق. ەگەر قۇدىق اشىق قالىپ, ادام ابايسىزدا وعان قۇلاسا, ول قۇدىقتىڭ ىشىنە تۇسپەيتىنىنە كەپىلدىك بەرىلەدى. جىلىنا ءبىر-ەكى رەت تور الىنىپ قۇدىق تازارتىلادى», – دەيدى «استانا-تەپلوترانزيت» اق №1 پايدالانۋ اۋدانى پايدالانۋ قىزمەتىنىڭ باستىعى جانىبەك امانباەۆ.
«قۇدىقتاردىڭ 90-95 پايىزىنا توردى ءوزىمىز قويدىق. بىراق, قالا وسۋدە ورتالىق جىلۋعا جاڭا ۇيلەر قوسىلۋدا. سول سەبەپتى قۇدىقتار سانى دا ارتىپ كەلەدى. قازىر جىلۋ تراسساسى جوباسىندا قۇدىقتاردا توردىڭ بولۋى كەرەكتىگى – مىندەتتى تەتىك. قۇرىلىس كومپانياسى ءۇي سالعاننان كەيىن جىلۋ تراسساسىن ءبىزدىڭ بالانسقا وتكىزەدى. قۇدىق قاقپاقتارىن ءۇي سالۋشى كومپانيا ورناتادى. ال ءبىز قابىلدار كەزدە قۇدىقتىڭ ساپاسىن, ورناتىلۋىن, وندا توردىڭ بولۋىن قاراپ الامىز», – دەدى ول.
استانا قالاسىنىڭ وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىندا (وەككشب) اشىق قۇدىقتار ماسەلەسىنىڭ ۇدايى ۆەدومستۆونىڭ باقىلاۋىندا ەكەندىگىن ايتادى. پايدالانۋشى ۇيىمدار كۇن سايىن قۇدىقتىڭ جابىق ەكەندىگىن تەكسەرەدى. اشىق جاتقان قۇدىقتاردىڭ بارلىعى جابىلادى.
109 مونيتورينگ ورتالىعىنا تۇسكەن وتىنىمدەر بويىنشا دا جۇمىس جۇرگىزىلەدى. باسقارما اقپاراتى بويىنشا, قازىرگى تاڭدا قالادا 62 142 قۇدىق بار. سونىڭ 34 538-ءى – «استانا سۋ ارناسى» قۇدىقتارى; 13 594-ءى – «استانا-تەپلوترانزيت» اق, 10 340-ى – «استانا تازالىق» جشس, 3 661-ءى – «استانا-اەك» اق; 9-ى – «استانا كالالىك جارىق» جشس تيەسىلى.
جالپى اشىق قۇدىقتار بويىنشا «109» قىزمەتىنە 2018 جىلى – 2 804 ارىز تۇسسە, 2019 جىلدىڭ باسىنان ولاردىڭ سانى 626 قۇرادى. قازىرگى تاڭدا بارلىق ارىز بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. وسى جىلدىڭ باسىنان باستاپ «102» قىزمەتىنە قۇدىق قاقپاعى ۇرلىعىنا بايلانىستى 35 حابارلاما كەلگەن. ونىڭ 23 بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالدى. 11 ۇرلىقتىڭ بەتى اشىلسا, 12 وقيعا بويىنشا اقپاراتتىڭ شىندىققا جاناسپايتىندىعى انىقتالعان.
استانا قالاسى پوليتسيا دەپارتامەنتى قۇدىق قاقپاقتارى ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جۇيەلى تۇردە تەكسەرىس, ەسكەرتۋ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. پوليتسيانىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا, ۇرلىققا نەگىزىنەن جارىعى جوق, كۇزەتى جوق قۇرىلىس نىساندارى مەن ۇيىمدارى, قارا مەتاللدىڭ جوعارى باعامەن قابىلدانۋى سەبەپ بولادى.
قازىرگى تاڭدا ەلوردادا ءتۇرلى ءتۇستى مەتالل مەن قارا مەتالل قابىلدايتىن الپىستان استام ورىن بار. قۇدىقتار قاقپاعى ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا قالالىق اكىمدىك كوپتەگەن جۇمىستاردى اتقارىپ جاتىر. قالاداعى بارلىق قۇدىقتاردىڭ ءتىزىمى قايتا جاسالۋدا. جەلىلەر جوبالارىندا قاقپاقتاردى پوليمەرلىك ماتەريالدان, سونداي-اق ارنايى تورلاردى پوليەتيلەننەن جاساۋ كوزدەلگەن.
«تور قۇدىق قاقپاعى ۇرلانعان كۇننىڭ وزىندە قۇدىققا ادامنىڭ, جان-جانۋاردىڭ تاعى دا باسقا زاتتاردىڭ ءتۇسىپ كەتۋىنەن ساقتايدى. قازىر 6 مىڭ قۇدىققا تور ورناتىلعان», – دەپ حابارلادى وەككشب-دا.
ودان بولەك, قۇدىقتار قاقپاعىن ۇرلاۋدى بولدىرماۋ جانە وعان ادامداردىڭ ءتۇسىپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جاڭا جوبالاردا قاقپاقتاردى كومپوزيتتىك ماتەريالداردان جاساپ ورناتۋ كوزدەلگەن. قازىرگى زامانعى ونەركاسىپ تالاپتارى ەسكەرىلە وتىرىپ جاسالاتىن پوليمەرلى-قۇمدى بۇيىمدار قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى مەن ەكولوگيالىق نورمالاردىڭ بارلىق تالاپتارىنا جاۋاپ بەرەدى. جاسىرىن بايلانىس جەلىلەرىن توسەۋ كەزىندە وڭاي قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
ەڭ باستىسى, ول مەتالل ەمەس, ونى تەمىر قابىلداۋشىلارعا تاپسىرا المايسىز. سول سەبەپتى ۇرلىقشىلارعا ونى قولدى قىلۋدىڭ پايداسى بولمايدى.