15 مامىر, 2012

ءامىر احەتوۆ: «اۋىل حالقىنا قىزمەت كورسەتسەك دەيمىز»

13 مين
وقۋ ءۇشىن

ءامىر احەتوۆ: «اۋىل حالقىنا قىزمەت كورسەتسەك دەيمىز»

سەيسەنبى, 15 مامىر 2012 7:48

ەلورداداعى «بولاشاقتىڭ گوسپي­تا­لىنىڭ» ءبىرى – «رەسپۋبليكالىق دياگ­نوستيكالىق ورتالىق» اكتسيونەرلىك قوعامى. ۇلتتىق مەديتسي­نالىق حولدينگ قۇرامىنا كىرەتىن بۇل ورتالىق پايدالانۋعا بەرىلگەن كۇننەن باستاپ حالىققا دياگنوستيكالىق قىزمەت كور­سەتىپ كەلەدى. جۇمىستارى قانشا­لىق­تى ناتيجەلى بولۋدا, قانداي جە­تىستىكتەرى بار ەكەنىن بىلمەك نيەتپەن اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ باسقارما ءتور­اعاسى ءامىر احەتوۆكە جولىققانبىز.

 

سەيسەنبى, 15 مامىر 2012 7:48

ەلورداداعى «بولاشاقتىڭ گوسپي­تا­لىنىڭ» ءبىرى – «رەسپۋبليكالىق دياگ­نوستيكالىق ورتالىق» اكتسيونەرلىك قوعامى. ۇلتتىق مەديتسي­نالىق حولدينگ قۇرامىنا كىرەتىن بۇل ورتالىق پايدالانۋعا بەرىلگەن كۇننەن باستاپ حالىققا دياگنوستيكالىق قىزمەت كور­سەتىپ كەلەدى. جۇمىستارى قانشا­لىق­تى ناتيجەلى بولۋدا, قانداي جە­تىستىكتەرى بار ەكەنىن بىلمەك نيەتپەن اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ باسقارما ءتور­اعاسى ءامىر احەتوۆكە جولىققانبىز.

– ءامىر امانتاي ۇلى, ءوزىڭىز باسقاراتىن دياگنوستيكالىق ورتالىق جايىندا كوپشى­لىك قاۋىم تولىعىراق ءبىلسىن دەگەن ماق­ساتپەن الدىمەن ورتالىق تۋرالى ايتا كەتكەنىڭىزدى ءجون ساناپ وتىرمىن.

– راس, دياگنوستيكالىق ورتالىق جايىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە تۇراتىن كوپشى­لىكتىڭ بىلگەنىن ءبىز دە قالايمىز. نەگە دەسەڭىز, استانالىقتار قارالاتىن, ەمدەلەتىن مەكەمەلەر مۇندا وتە كوپ. ولاردىڭ اراسىندا اقى­لىسى دا, مەملەكەتتىك بيۋدجەت قارجى­لان­دى­رىپ وتىرعاندارى دا بار. بۇل تۇرعىدا استا­نالىقتارعا جاقسى مۇمكىندىك جاسالعان. ال شالعايداعى اۋداندار مەن اۋىلدارعا ديا­گ­نوستيكالىق اپپاراتتار ءالى 100 پايىز جەتكى­زىلگەن جوق. سوندىقتان ءبىز ءوز پاتسيەنتتە­رىمىز­دىڭ نەگىزىنەن, ياعني 80 پايىزى اۋىل تۇرعىن­دارى بولۋىن قالايمىز.

ورتالىق تۋرالى ايتار بولساق, ءبىزدىڭ ورتالىق ءبىر مەزگىلدە 500 ادام قابىلداي الاتىن ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى دياگنوستيكالىق مەكەمە. اپپاراتتارىمىز ەۋروپا, اقش, جاپونيا سىندى دامىعان مەملەكەتتەردەن ساتىپ الىن­عان. بۇل اپپاراتتارمەن ساۋلەلى دياگنوستي­كانىڭ 5 ءتۇرى, ۋدز مەن فۋنكتسيونالدى دياگ­نوستيكانىڭ 42 ءتۇرى, لابوراتوريالىق زەرتتەۋ­لەردىڭ 500 ءتۇرى, ەندوسكوپيالىق زەرتتەۋلەردىڭ 10 ءتۇرى جانە ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت پوزيتروندى-ەميسسيولىق توموگراف ارقىلى راديويزوتوپتى دياگنوستيكا جۇرگىزىلەدى. بىزدە 500-گە جۋىق مامان ەڭبەك ەتەدى.

– دارىگەر ماماندار تۋرالى وسى كۇنى ەل-جۇرت كوپ سىن ايتادى. قالادا دا, اۋىلدا دا دارىگەرلەر شەتەلدىك اپپاراتتاردى دۇ­رىس مەڭگەرە الماي جاتىر, دياگنوزدى ناق­تى قويا المايدى دەگەن سوزدەردى قۇلاعىمىز شالىپ قالادى. سىزدەردە دارىگەرلەرگە قان­داي تالاپ قويىلادى؟ ورتالىقتىڭ ەلىمىز­دەگى ەڭ ءىرى دياگنوستيكالىق مەكەمە ەكەنىن ءوزىڭىز ايتتىڭىز. وسىنداعى ماماندار سول دارەجەگە لايىق پا؟

– ءبىز ءۇشىن مامانداردىڭ الەۋەتى ەڭ باستى ورىندا. ءبىز, اسىرەسە, جۇمىسقا قابىلداعاندا وتە قاتال تالاپ قويامىز. ولار كەشە عانا ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنان شىققان جاستار ەمەس, تاجىريبەسى بار بىلىكتى ماماندار بولۋلارى كەرەك. وسىندا ورنالاسقان سوڭ دا مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ۇدايى ارتتىرىپ وتىرامىز. ماسەلەن, 2010 جىلى 77 قىزمەتكەر, بىلتىر 90 قىزمەتكەر ارنايى دايارلىق كۋرستارىنان ءوتتى. اسىرەسە, مامان دارىگەرلەردىڭ شەتەلدەردەن وقىپ قايتۋىن قاداعالايمىز. تەك وسى ەكى جىلدا 34 قىزمەتكەرىمىز شەتەلدەردە بولىپ, بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ قايتسا, سونىڭ 28-ءى دارىگەرلەر. شەتەلدىك ارىپتەستەردى شاقىرىپ شەبەرلىك سىنىپتارىن ۇيىمداستىرۋ ءداستۇرى بىزدە دە بار. وسى جىلداردا سونداي اتى-ءجونى مەديتسينا الەمىنە بەلگىلى تۇلعالاردىڭ 13-ءىن شاقىرىپپىز.

ءوزىمىز دە حالىقارالىق كونفەرەنتسيا­­لار­عا قاتىسىپ تۇرامىز. وسى ايتىلعان جايلار­دىڭ ارقاسىندا ورتالىعىمىزدا جىلدان-جىلعا جۇمىس الەۋەتى ارتىپ كەلەدى. سوڭعى جىلدارى ەمدەۋدىڭ 38 جاڭا ءادىسى مەن 4 يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا تاجىريبەگە ەنگى­زىلدى. سونداي-اق, ءبىز دارىگەرلەردى ىنتالان­دىرۋعا دا ايرىقشا ءمان بەرەمىز. ويتكەنى, ول كاسىبي دەڭگەيى جوعارى ماماندار قاتارىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى. وتكەن جىلى ءدارى­گەرلەردىڭ ايلىعىن 37 پايىزعا, ورتا بۋىن مامانداردىڭ ايلىق جالاقىسىن 11 پايىزعا كوبەيتتىك. ولاردىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىك­تەرى ءۇشىن وتكەن جىلى 3 ميلليون تەڭگە جۇم­سالدى. مۇنداي شارالار مامانداردى تۇراق­تاندىرۋعا قول جەتكىزەدى دەپ ەسەپتەيمىن. بىلتىر بىزدە الدىڭعى جىلدارمەن سالىس­تىرعاندا مامانداردىڭ كەتىپ قالۋ دەڭگەيى 4 پايىزعا قىسقاردى. وندا دا ولار جۇمىس ۇناماعاسىن نە ءتىل تابىسا الماعاسىن ەمەس, وتباسى جاعدايىنا بايلانىستى, باسقا قالا­عا كوشۋىنە بايلانىستى كەتتى.

– وسى مەكەمەدە دياگنوستيكادان ءوتۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟ ەلىمىزدىڭ شالعاي اۋىلدارىنان كەلگەن سىرقات ادامدار ارى-بەرى جۇرەم دەپ ودان سايىن جاعدايىن ناشارلاتىپ الماي ما؟

– ءبىز بەس ادامنىڭ تورتەۋىن تەگىن دياگنوستيكادان وتكىزەمىز. تەگىن ەمدەلۋدىڭ ءبىر عانا شارتى بار – ول كۆوتا نەمەسە جەرگىلىكتى اۋرۋحانانىڭ جولداماسى. بىلتىر ءبىز 330 مىڭنان اسا ادامدى قابىلدادىق. ال الدىڭعى جىلى بۇل كورسەتكىش 262 مىڭ بولاتىن. مۇندا دەنساۋلىعىن ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەر­تەتەتىن ادامداردىڭ سانى جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە اقىلى قىزمەتكە دە سۇرانىس كوپ. ول دياگنوستيكالىق ورتالىقتىڭ باس ديرەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن باعا تىزىمىنە سايكەس جۇرگىزىلەدى. وسى جەردە بىلتىر ءبىزدىڭ ورتالىق ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگتىڭ ەنشىلەس ۇجىمدارىنىڭ اراسىندا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ جونىنەن ءبىرىنشى ورىن العانىن ايتا كەتسەم دەيمىن.

سىرقات ادامداردىڭ جاعدايىنا كەلسەك, راسىندا دا مۇندا ءبىر عانا اۋرۋمەن كەلەتىن ادام­دار سانى از. كوبى جىلدار بويى اۋرۋى­نىڭ ۇستىنە اۋرۋ جاماعان جاندار. ولاردى دياگنوستيكادان وتكىزۋ بارىسىندا وسىنداعى كۇندىزگى ستاتسيونارعا جاتقىزامىز. ال, جاع­دايلارى مۇلدە ناشار بولسا, حولدينگتىڭ باس­قا دا ورتالىقتارىندا, ماسەلەن, نەيروحيرۋرگيا, انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتا­لىقتارىندا جاتىپ, ەمدەلىپ شىعۋلارىنا كومەكتەسەمىز.

– ورتالىق اشىلعالى بەرى قول جەت­كى­زىلگەن جەتىستىكتەر تۋرالى اڭگىمەلەپ بەر­سەڭىز.

– جەتىستىكتەر بارشىلىق. سونىڭ بىرەگەيى – يادرولىق مەديتسينانى ەنگىزۋىمىز. قازىر ورتا­لىقتىڭ بازاسىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە ساتىسىندا انىقتايتىن عاجايىپ دياگ­نوستيكالىق قۇرال-جابدىق جۇمىس ىستەپ تۇر. قازىرگى تاڭدا وسى اپپاراتتىڭ كومەگىمەن ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ەرتە ساتىسىندا دياگنوزىن قويىپ جاتىرمىز. وسى ۋاقىتقا دەيىن 1500 ادامنان سول اۋرۋلاردىڭ العاشقى بەل­گىلەرى انىقتالدى. بۇلاي ەرتە ساتىدا انىقتاۋ ءبىزدىڭ ورتالىق ەمەس, مەملەكەتىمىز ءۇشىن دە پايدالى دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, ونكولوگيا­لىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە وتە كوپ قاراجات جۇمسالادى. ال ونى ەرتەرەك انىقتاساق, ەمدەۋ دە وڭاي, جۇمسالاتىن قاراجات تا ازايادى. بىراق, اڭگىمە تەك اپپارات ارقىلى دياگنوزدى قويۋمەن تۇيىقتالماۋى كەرەك. حولدينگ بازاسىنا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەگەندە قاتار جۇرەتىن جوعارى تەحنولوگيالى تەراپيا ادىستەرىن ەنگىزۋ كۇن تارتىبىندە تۇر. بۇل راديويزوتوپتى تەراپيا, ستەوروتاكسيكالىق راديوحيرۋرگيا, پروتوندى تەراپيا سىندى الەمنىڭ دامىعان مەملەكەتتەرى قولداناتىن سوڭعى ۇلگىدەگى تەراپيالىق ەمدەۋ ادىستەرى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, سونىڭ ىشىندە ساۋلەلى راديوحيرۋرگيانى ەنگىزۋ وتە وزەكتى بولىپ وتىر. ستەوروتاكسيكالىق راديوحيرۋرگيانىڭ (كيبەر پىشاق, گامما پىشاق) حيرۋرگيالىق تاسىلمەن سالىستىرعاندا ارتىقشىلىقتارى كوپ. ول بىرىنشىدەن ءينۆازيۆتى ەمەس, جالپى انەستەزيا بەرىلمەيدى, ينفەكتسيالىق جۇقپالاردىڭ ءورشۋ قاتەرى از.

– وسىعان بايلانىستى تاعى ءبىر سۇراق ەلباسىمىز بيىلعى جولداۋىندا مەديتسينا سالاسى بويىنشا ەندىگى جەردە الدىڭ­عى كەزەكتە شەشىلۋى ءتيىس ماسەلەنىڭ قاتا­رىنا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ مەن ودان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ ءما­سەلەسىن شىعارىپ ەدى. بۇل ءۇشىن ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرىلدى, ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ ار­قاۋ­ىندا استانا قالاسىنان ونكو­لو­گيالىق ورتالىق اشۋ كەرەكتىگى ايتىلعان بولاتىن.

– سۇراعىڭىزدى ءتۇسىندىم. ونكولوگيالىق اۋرۋلار تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ەمەس, بۇكىل الەمدە ۇلكەن الاڭداۋشىلىق تۋدىرىپ وتىر. جىل سايىن الەمدە 8 ميلليونعا جۋىق ونكولو­گيا­لىق اۋرۋلاردىڭ جاڭا جاعدايى تىركەلسە, جىل سايىن 5,2 ميلليون ادام وسى اۋرۋلاردىڭ زاردابىنان ومىرمەن قوشتاسۋدا. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە بۇل اۋرۋلاردىڭ ۇلەسى ۇلكەن. ويتكەنى وسى اۋرۋلاردان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم ەكىنشى ورىندا تۇر. جىل سايىن 20 مىڭ ادام قايتىس بولسا, جىل سايىن 30 مىڭ ادام جاڭادان ءتىر­كە­لۋدە. سوندىقتان ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ ارقاۋىندا ونكولوگيالىق عىلىمي ورتا­لىق قۇرۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى. قازىر سوعان جۇمىس ىستەلىپ جاتىر. ول وسى دياگنوس­تيكا­لىق ورتالىقتىڭ ىشىنەن قۇرى­لا­دى. ءويت­كەنى, بىزدە جوعارى تەحنولوگيالىق اپپا­رات­تاردىڭ تۇگەلگە جۋىعى بار. وعان جو­عارىدا ايتىلعان ەمدەۋ ادىستەرى قوسىلسا, ەلى­مىز ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە ساتىسىندا ەمدەۋ بويىنشا وزىق مەملەكەتتەردىڭ قاتارى­نا قوسىلارى داۋسىز.

– جۋىردا عانا حولدينگتىڭ انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى «دجي-سي-اي» ساپا سەرتيفيكاتىن الدى. وعان ونى ءۇش جىل بويى باسقارعان اۆستريالىق «ۆامەد» كومپانياسىنىڭ ۇلەسى بار ەكەنىن بىلەمىز. دياگنوستيكالىق ورتالىققا وسىن­داي كومپانيالاردىڭ ءبىرىنىڭ كومەگى كەرەك ەمەس پە؟

– بۇل – دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن حولدينگتىڭ اۋرۋحانالىق جۇيەنى حالىقارالىق باسقارۋعا بەرۋ جونىندەگى العاشقى جوباسى. ول «انا مەن بالا» ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنا ەنگىزىلدى. كومپانيا ورتالىققا 3 جىل كولەمىندە ءتيىمدى مەنەدجمەنت قالىپ­تاستىرىپ, حالىقارالىق ساپا ستاندارتتارىن ەنگىزۋى ءتيىس بولاتىن. ورتالىق ساپا سەرتيفيكاتىنا قول جەتكىزدى. ال, باسقارۋعا كەلسەك, بىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا باسشىلىق جاسايتىن بۇرىنعى جۇيە ابدەن ەسكىرگەنىن قازىر مەديتسينا ماماندارىنىڭ كوبى مويىندايدى. اۆستريالىق كومپانيانى باسشىلىققا تارتۋ سول ءۇشىن كەرەك بولدى. بىراق بۇل سونداي كومپانيالاردى ەلىمىزدىڭ بۇكىل ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە تارتۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس. ماسەلەن, ءبىزدىڭ دياگنوستيكالىق ورتالىقتى بوتەن ءبىر ەلدىڭ كومپانياسىنا باسشىلىققا بەرۋدىڭ قاجەتتىلىگى جوق. ءبىز الدىڭعى ۇلگىدەن دە ۇيرەنۋگە ءتيىس نارسەلەردى كەرەگىنشە الدىق.

– ءامىر امانتاي ۇلى, جۇمىس بابىمەن الەمنىڭ تالاي ەلدەرىندە بولىپ جۇرگەن شىعارسىز؟ ولاردىڭ مەديتسيناسى دامى­عان دەپ جاتادى. بىراق بۇل قانشالىقتى راس. سول دامىعان مەديتسينانىڭ, ماسەلەن, اقش-تا دەيىك, قاراپايىم حالىققا قولجە­تىمدىلىگى قانداي دەڭگەيدە؟

– باسقا عىلىمداردى بىلمەيمىن, بىراق, ءبىز مەديتسينا دامىعان عاسىردا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. ءتۇرلى اۋرۋلاردىڭ ەمى تابىلىپ جاتىر. ءتۇرلى تاسىلمەن ەمدەۋ جولعا قويىلعان. ونىڭ ىشىندە جاڭا تەحنولوگيالار تۋرالى ساعاتتاپ اڭگىمە ايتۋعا بولادى. ءبىر عانا مىسال, ءبىزدىڭ ەلىمىز دەمەي اق قويايىن, جالپى تمد جوعارى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىلۋ بويىنشا دامىعان مەملەكەتتەردەن ون ەسەگە دەيىن قالىپ تۇر. بۇل راسىندا الەمدىك دەڭگەيدەگى مەديتسينانىڭ قارىشتاپ كەتكەنىن بايقاتادى. بۇل ولقىلىقتى تولتىرۋ وڭاي ەمەس. ءبىزدىڭ ءالى ۇيرەنۋى ءتيىس نارسەلەرىمىز كوپ. ال ەندى مەديتسينا دەگەن پريزمانىڭ باسقا قىرىنان قاراساق, بىزدەگى ادامعا جانى اشۋ, ادامگەرشىلىك قاعيداتتارى باسقا ەلدەرگە ۇلگى بولعانداي دەپ ايتا الامىن. ويتكەنى, ەلباسىمىزدان باستاپ قوعامنىڭ باستى بايلىعى ادام دەپ, حالقىنىڭ دەنساۋلىعىنا مىقتاپ كوڭىل ءبولىپ وتىر. الەمنىڭ بىردە-ءبىر ەلىندە ءدال بىزدەگىدەي ءار ادامعا تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلمەيدى. سول ءۇشىن بيۋدجەتتەن بىزدەگى­­دەي مول قاراجات بولىنبەيدى. اقش-تى ايتىپ قالدىڭىز. اقش ەمدەلۋ قۇنى وتە جوعارى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا جاتادى. ونىڭ قا­راپايىم حالقى قالتاسى كوتەرىپ, ءوز ەلدەرىندە ەمدەلە المايدى دەسەك, وتىرىك بولمايدى. سول ءۇشىن ولار تايلاند, مالايزيا سياقتى مەملەكەتتەرگە بارىپ ەمدەلەتىنىن وسى كۇنى الەمدەگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازىپ جاتىر. وسى تۇرعىدان كەلگەندە مەملەكەتىمىز ءوز حالقىنا كاپيتاليستىك جۇيە قاعيدات­تارى­مەن ەمەس, ادامگەرشىلىك نەگىزىنە سۇيەنگەن قا­عيداتتارمەن قاراپ وتىرعانىن ءاربىر قازاق­ستاندىق ءبىلۋى ءتيىس دەپ ويلايمىن. كەيدە مەن كەيبىر تەلەارنالار مەن گازەتتەردە بولماس داۋدى زورايتىپ كورسەتەتىن جۋرناليستەرگە رەن­جي­مىن. ولار نەگە تەك كەمشىلىكتى عانا كورەدى. ال مەديتسينا سالاسىندا, اسىرەسە, تاۋەلسىزدىك جىل­دارىندا جاڭالىق تا, جاق­سىلىق تا مول عوي.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەن ايگۇل سەيىلوۆا,

سوڭعى جاڭالىقتار